CHP lideri Kılıçdaroğlu AKP’nin 20 yıllık iktidarı sırasında tek fabrika olsun kurmadığını, tam tersi bir çok fabrikayı âtıl hale getirdiğini söyledi; örnek olarak da şu an âtıl durumdaki Sıvas Demir-Çelik Fabrikası’nı gösterdi. İktidara geldiklerinde Sıvas Demir-Çelik’i “kamuya alacaklarını” söyledi.

Kılıçdaroğlu zaten zaman zaman yaptığı konuşmalarda iktidara geldiklerinle, devletin ekonomiye müdahil olacağına ilişkin sözler söylüyor. Bir anlamda Keynes’çi bir rüzgar estiriyor…Ben bundan, yeni bir karma ekonomi modeli denemesi yapabilirler mi sorusunu çıkartıp hayallere dalıyorum. Hayallerim cumhuriyetin devletçilik dönemine doğru alıp başını gidiyor…

Cumhuriyetin ilk yıllarında uygulanan liberal model tutmamış, 1930’lu yıllardan itibaren devletçi bir modele yönelinmişti; daha doğrusu devletçiliğin ağır bastığı bir karma ekonomi modeline…1946’ya kadar model başarılı oldu, ama çok partili yaşama geçilmesi ve iktidara liberallerin gelmesiyle model terkedildi. Onun yerine ta Menderes’ten bu yana uygulanan neoliberal model, AKP döneminde entübe oldu ! Diyorum ki kendi kendime, yeni gelecek iktidar, neoliberal modeli yoğun bakımdan servise almaya çabalayacağına devletçiliğin ağır basacağı bir modele yönelemez ?

Ama sonra  dönüp altılı masaya bakıyorum, hayallerim tuz-buz oluyor, üryan gerçekle yüzyüze geliyorum:

Masada, yüzümüzü kızdırıp “solcu” diyebileceğimiz tek parti var, o da CHP. Ekonomide devletçilik uygulaması solcuların/sosyalistlerin işidir. Zaten sağcılığı ve solculuğu, son analizde, üretim araçlarının mülkiyeti belirler: üretim araçları (fabrikalar, toprak, madenler, vb.) özel sektörün elindeyse, en azından onun ağırlığı altındaysa, ülkeyi sağcılar yönetiyor demektir. Yok, devletin elindeyse, solcular yönetiyor anlamına gelir. İkisinin ortası bir model de vardır ki, buna “karma ekonomi modeli” deniliyor, iktidarda sol eğilimli milli bağımsızcıkların oturduğu anlamına gelir bu. sosyaldemokratların filan…

Altılı masada, CHP dışında, bir neoliberal, bir milliyetçi, üç de muhafazakar parti var.

Muhafazakar partilere bakıyorum, ikisinin lideri AKP çıkışlı. Biri bakanlık ve başbakanlık yaptı, öteki ekonomiden sorumlu bakanlık…Yani AKP’nin inşaata/ranta dayalı ekonomi modelinde onların da azımsanamayacak rolü var. Öteki muhafazakar parti, İslamcı ve milli görüşçü, antiemperyalist. Model olarak devletçi modele yatkın gibi; ama, bir genelleme yapıyorum, üç muhafazakar partiden devletçi ekonomi modeli çıkmaz sonucuna varıyorum...DP, zaten liberalizmin eskisi ve yenisi ile Türkiye temsilcilerinden birisi. Milliyetçi İyi Parti politikada dünkü çocuk; herhangi bir ekonomi modeline katkısı olmamış şimdiye kadar. Ama, dibine kadar liberal de değil gibi…

Şu sonuca varıyorum.

Bu koalisyondan devletçi model çıkmaz. Çıksa çıksa utangaç bir karma model çıkar…

Hoş zaten, üretim araçlarının mülkiyetinin devlette olması tek başına idealize edilecek bir şey de değildir. Önemli olan üretim araçlarının yarattığı toplam değerin kimin lehine kullanılacağıdır. Şu an da bazı kamu işletmeleri var, ama bunların yarattığı katmadeğerler iktidara/egemenlere pompalanıyor…

Burada önemli olan iktidarda  hangi sosyal sınıfın oturduğudur. Nitekim üretim araçları ağırlıklı olarak Hitler döneminde de devletin elindeydi, ama iktidarda faşistler oturduğu için onların çıkarlarına hizmet ediyor, onlar için değer üretiyordu. İstila savaşları için…

Peki diyorum kendi kendime:

İktidarın çok ucuza elden çıkarttığı devlet fabrikaları, hazine arazileri, ormanlar vb. yeni gelecek iktidar tarafından yeniden kamu mülkiyetine alınabilir mi hiç değilse ?

Umudum bu.

Yok, o da olmayacaksa, gelecek iktidarın yapacağı çok çok ekonomiyi kuaföre sokmak olacaktır.

Şaşırtıcı bir hamleyle ekonomiyi reforme edebilirse, önce ben alkışlarım…Anlayın işte güzelim ülkemiz ne hâlde !..