Muhalefetin bir süredir Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem (GPS) vizyonuyla anayasa değişikliği çalışmaları yaptığı biliniyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan dün karşı bir atakta bulundu; anayasa değişikliğini gündeme taşıyabiliriz mealinde sözler söyledi. Ama koşulu vardı: Ortağının (MHP) olurunu alması gerekiyordu…

Erdoğan’ın kafasındaki yeni anayasa değişikliğinin içeriği konusunda bilgimiz yok. Ama bu çok önemli değil. Önemli olan bir anayasa değişikliği ihtiyacanın Erdoğan’ın da gündemine girmesi.

**

Tarihimizde epeyce anayasa değişikliği ve revizyonu var. Osmanlı’da dört, cumhuriyet döneminde de altı kez olmak üzere on anayasa değişikliği yapıldı. Bunlara anayasa revizyonları (anayasanın kimi maddelerinin değiştirilmesi) dahil değil.

Anayasa değişikliklerinin ortak bir özellliği var. Radikal toplumsal/siyasal değişimlerden sonra kendisini gösteriyor. Daha çok da darbelerden sonra…

Örneğin 1960 darbesinden sonra yürürlüğe giren 1961 anayasasında yasama sistemi bile değiştirilmiş, çift meclisli (Senato ve Millet Meclisi) bir sisteme  geçilmişti. 1961-1980 arasında yürürlükte kalan bu sistemde Senato (ki halk arasında Okumuşlar Meclisi) olarak anılıyordu yasamanın en üst organıydı. Ama pratikte bir tür Danışma Meclisi kimliğindeydi. 1980 darbesiyle ortadan kaldırıldı.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ni hayata geçiren son anayasa değişikliği en çok tartışılan bir değişiklik kimliğini koruyor halen. Çünkü, yeni sistem tutmadı !

Muhalefetin hazırladığı bilinen anayasa değişikliğinin hedefinde Başkanlık Sistemi var. Muhalefet, Başkanlık sisteminin kaldırılmasını ve Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem’e (GPS) geçilmesini öngörüyor.

Bugün muhalefeti birleştiren çimento bu !

Peki Erdoğan neyi öngörüyor ?

Bazı tahminlerde bulunacağım:

Bir kez, “Başkanlık sistemi başarısız oldu” şeklinde bir özeleştiri yapmayı öngörmüyor. Olsa olsa, sistemin aksayan yönlerinin revize edilmesinin tartışılabileceğini, mutabakat sağlanması durumunda anayasanın bazı maddelerinin revize edilebileceğini öngörüyor.

Bir taktik-siyaset bu:

Erdoğan, bazı ödünler vererek, muhalefeti birleştiren çimentoda çatlak yaratmak, ideolojik-siyasal bakımdan AKP’ye yakın muhalefet partilerine dönüş yolu açmak istiyor. Örneğin öncelikle Saadet Partisi’ne…

Bazı ödünler verilerek Merkez-sağ muhalefet birleştirilecek ve HDP ile CHP başbaşa bırakılacak…

Bu şekilde Merkez Sağ parti’ler kurulu düzene entegre edilecek…

**

Bu arada, iktidarın önereceği olası yeni anayasa olası taslağına, islamın daha çok hissedileceği bazı maddelerin eklenmesi sözkonusu olabilir mi, emin değilim. Ama bu da olasılık dışı değil.

Erdoğan’ın anayasa değişimini gündeme taşımasının bir başka nedeni de var:

Ekonomik ve sosyal sorunları ötelemek !

İçinde bulunduğumuz koşullarda muhalefetin, anayasa taslağının tartışma platformuna taşınmasına sıcak yaklaşması Erdoğan’ın tuzağına düşmek anlamına gelir.

Bekleyelim Erdoğan konuşsun…Reform paketini açıklasın, yeni anayasadan ne anladığını halka anlatmaya çalışsın…

Demokratik rejimlerde diyalog önemlidir. Ama bazı koşullarda monolog daha aydınlatıcı/öğretici olur.

Hoş zaten TV’lerde günde en-az iki kez masal anlatmıyor mu bize ?