Apo (Abdullah Öcalan) Umut Hakkı, talebinde bulundu. Şimdiye kadar bu talep onun hakkında başkaları (DEM’liler) tarafından dile getiriliyordu, artık talep gerçek sahibinin oldu.

Apo’nun talebi Umut Hakkı’nın ne olup olmadığı sorusunu da beraberinde taşıyor. Sahi nedir Umut Hakkı ?

Zehra’ya rica ettim, bilgisayardaki arama motorlarına sordu soruyu, yanıtları iki “çıktı” şeklinde verdi bana.

Umut Hakkı şöyle açıklanıyor:

“ömür boyu cezaevinde infaz edilecek bir hapis cezasına mahkum edilen hükümlülerin serbest bırakılıp bırakılmayacağının belli bir süre sonra idari veya yargısal bir makam tarafından değerlendirilmesini öngören bir haktır. Umut hakkı, hükümlünün, ömür boyu cezaevinde kalmayacağını bilmesini ve belli koşullar gerçekleştiğinde serbest kalabileceği umuduyla cezasını infaz etmesini ifade etmektedir. Cezası ömür boyu cezaevinde infaz edilecek hükümlünün cezaevinde yükümlülüklerini yerine getirmesiyle ilgili davranışları, hükümlü olarak cezaevinde geçirdiği süre, dış dünya ile uyum sağlayıp sağlamayacağı vb. kriterler dikkate alınarak umut hakkı kapsamında cezaevinden serbest bırakılmasına karar verilebilir.

Umut hakkı kavramı, özgürlüğü ömür boyu kısıtlayan cezaların AİHM (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi) tarafından insan hakları düşüncesi çerçevesinde yorumlanması neticesinde AİHM kararlarıyla ortaya çıkmıştır. Hükümlünün serbest kalma umudu olmadan ömür boyu cezaevinde tutulması AİHM tarafından AİHS m.3’te düzenlenen işkence yasağının ihlali olarak kabul edilmiştir.”

Avrupa insan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) işkence yasağını düzenleyen maddesi ise şöyle:

“Hiç kimse işkenceye veya insanlık dışı aşağılayıcı muamele veya cezaya tâbi tutulamaz.”

Bu son cümleyi yazarken bir an kendimi gülerken yakaladım ! Refleksi bir tepkiydi sanıyorum. 1970’ler… Sansaryan Hanı geldi gözlerinin önüne…Kapı girişimin bağlandığı uzun koridorun sağındaki sorgu odası…Duvarları kapitone deriyle kaplanmış o loş oda… Duvara dayalı falakalar, bir takım aletler…L biçimi gardiyan iskemlesi, manyetolu şok cihazı, vb…

Neyse.

Kağıt üzerlerindeki güzel söyler çoğu kez hayatla örtüşmez. Belki hayatla örtüşmediği için kağıt üzerindedirler ne bileyim…

Zehra’nın verdiği çıktıdaki bilgiler şöyle devam ediyor:

“Günümüzde umut hakkının gündeme gelmesinin sebebi, PKK Silahlı Terör Örgütü lideri Abdullah Öcalan’ın umut hakkından yararlanıp yararlanmayacağının incelenmesidir. 15 Şubat 1999 tarihinde yakalanan Abdullah Öcalan, Yerel Mahkemenin 28 Nisan 1999 tarihli kararı ve Yargıtay 9. Ceza Dairesi’nin 25 Kasım 1999 tarihli onama kararı ile Devletin ülkesine ve egemenliğine karşı suçu düzenleyen mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle idam cezasına mahkum edilmiştir. Vatana karşı işlenen bu suçun 5237 sayılı Yeni Türk Ceza Kanunu’nda karşılığı, cezası ağırlaştırılmış müebbet hapis olarak gösterilen Devletin birliğini ve Ülke bütünlüğünü bozma suçu olarak tanımlanmıştır. Öcalan’ın idam cezası, Anayasa ve Türk Ceza Kanunu’nda yapılan değişikliklerle ağırlaştırılmış müebbet hapse çevrildi. Mahkumiyet kararından sonra 2005 yılında yapılan yasal düzenlemelerle Öcalan’ın koşullu salıverilmeden yararlanamayacağı öngörüldü. Dolayısıyla günümüzde umut hakkı tekrar gündeme geldi.”

**

Apo’yu ilk kez 1970’li yılların başlarında Siyasal Bilgiler Fakültesinin kantininde görmüştüm. Mahir (Çayan) siyasalda okuyordu. Onunla zaman zaman siyasalın o basık tavanlı loş kantininde buluşur sohbet ederdik…

Bir bahar günüydü sanırım. Siyasalın kantininde hemen kimse yoktu, sadece epeyce ilerimizde küçük bir grup vardı. El-kol işaretleriyle bir şey tartışıyorlardı. Mahir’e kim olduklarını sormuştum. Gülerek, “kantin soyguncuları” demişti. İçlerinde Apo da vardı grubun…

Nerden nereye…

**

Apo, Umut Hakkı’ndan yararlanmalı mı diye düşünüyorum.

Bence yararlanmalı. Yirmibeş yıldır cezaevinde. Gözleri yakına bakmaktan şaşılaştı. Kafası karmakarışık. Eminim şu anki tek dileği, İmralı cezaevinden tabutla değil, yürüyerek çıkmak ! Umut Hakkı’nın da ayrı bir işkenceye dönüşmemesi için bu haktan yararlandırılmalı bence. Zaten biryere gideceği, bir siyasi harekete önderlik yapacağı filan yok. İmralı’da bir başka eve taşınıp biyolojik sonunu beklemek istiyor.

Umut Hakkı istediğine göre herşeyden elini ayağını çekmiş olmalı.

Türkiye’nin sorunu Apo değil bence. Kürt Sorunu ! Suriye PKK’sının Şam yönetimi ile ortak yönetim kurma yolunda adımlar attığı şu günlerde Kürt Sorunumuzu biran önce çözmeliyiz…