Cumhuriyet devrimini gerçekleştiren kadronun önceden belirlenmiş/net bir ekonomi anlayışı yoktu.

Lozan ile sınırları belirlenen ülkede ne sanayi vardı ve ne de sözü edilebilecek bir işçi sınıfı.. Büyük çoğunluğu siyasi bilinçten yoksun bir köylü toplumuyduk ve henüz bir millet bile değildik.

Devrimciler kollar sıvayıp öncelikle bir millet yaratma yolunu tuttular.

Millet olmanın iktisadi temeli belliydi. Ancak ülkede bir sermayedar sınıfı  yoktu. Bu durumda ekonominin başını kim çekecekti ?

1923 İzmir İktisadi Kongresi bunun için toplandı. Kongre, Türkiye ekonomisini mevcut toplumsal sistemlerden birisinin rayına oturtacaktı.

Kongrede iki görüş çarpıştı. Celâl Bayar ve arkadaşları kapitalist modeli savundular. Onlara göre devlet ekonomiye karışmamalıydı. Devlet, bir özel sektör yaratılması için himayeci olmalıydı. Çok çok özel sektörün altından kalkamayacağı alanlarda ekonomiye müdahil olmalıydı.

İsmet Paşa (İnönü) ile Recep Bey (Peker) tam tersini savunuyorlardı. Onlara göre ekonomi devletin kontrolünde olmalı, özel sektör devletin girmek istemediği tali alanlarda faaliyet göstermeliydi.

İktisat kongresi Bayar’cıların zaferiyle sonuçlandı ve güzelim ülkemiz kapitalizmin müşfik kollarına teslim edildi ! 1923-1930’lu yılların başları arasında devlet bir özel sektör yaratılması için gereken teşvikleri sağladı, ama sonuç hüsran oldu. Buna 1929 dünya krizinin yıkıcı etkisi de eklenince, devlet zorunlu olarak ekonominin dizginlerini toparladı. CHP’nin altı temel ilkesinden birisi devletçilik oldu...

Menderes’ten bu yana gelen özelci iktidarların sata sata bitiremedikleri devlet fabrikaları 1930-1946 arasındaki dönemde kuruldu...

**

Ben bu satırları yazarken muhalif TV’lerde bu yıl CHP’nin organizesiyle İstanbul’da toplanan Sosyalist Enternasyonalin haberleri dönüyordu. Bu sosyalist Enternasyonalin adı sosyalisttir. Gerçekte bu oluşumun üyeleri daha çok sosyaldemokrat partilerden oluşur.

Detayına girmeden söylemek gerekirse, sosyaldemokrasi, kapitalist sistemin bir türevidir; anti-kapitalist ya da sosyalist bir toplumsal sistemin türevi değildir. Sosyaldemokrasiyi, kapitalizmin bir tür revizesi şeklinde tanımlamak olasıdır.

Şimdi soruyu açacağım:

CHP, sosyaldemokrat bir parti midir ? CHP’yi yönetenler bu soruya yeri geldikçe evet yanıtını veriyorlar.

Ama, dikkat ederseniz CHP’yi yönetenler iktidara geldiklerinde nasıl bir ekonomi modeli uygulayacakları konusunu saklı tutuyorlar; bu konuda da AKP karşıtı retorikle yetiniyorlar.

Oysa CHP’nin altıokla simgelenen temel ilkeleri içinde devletçilik de vardır. Peki CHP iktidar olduğunda devletçi bir ekonomi modeli uygulayacak mı ? Daha net bir ifadeyle devletin aktif müdahalesiyle şimdiki rantçı ekonomiyi üretim ekonomisine dönüştürmek için hamleler yapacak mı ? bunu yaparken tam bağımsızlık ilkesini temel ilke yapacak mı ?

Kalıcı olmak istiyorsa iktidara gelmesi halinde ekonomide de bir fark yaratması gerekiyor. CHP’nin en azından ilk bir-iki yılın popülist ekonomi modeli atlatıldıktan sonra devlete dayalı bir üretim seferberliğinin ön hazırlıklarını yapması gerekiyor.

CHP’nin sorunu cici bir kapitalist model yaratmak değil, yüzü sosyalizme dönük devletçi bir model yaratmak olmalıdır. Bu zaten kurucu felsefenin ilkeleri arasında var.

Bakalım...

CHP programını açıklasın neyin nereye gideceğini hep birlikte görecek ve daha sağlıklı eleştirilerde bulunabileceğiz...