CHP eski genel başkanı Kılıçdaroğlu, CHP’yi altıok şeklinde simgelenen temel ilkelerinin yeniden yorumlanmasını ve parti programına alınmasını istedi.

Kılıçdaroğlu’nun önerisi şu bakımdan dikkate değer. Altıok sadece CHP’nin değil, 1930’lar Türkiye’sini yönlendiren bir ilkeler bütünüydü. Geniş anlamda da bir programdı. Ama uzun yıllardır sadece bir parti logosu! Altıok’un CHP programına alınması önerisi bu açıdan önemli bence.

Bilindiği gibi; cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve devrimcilik ilkelerini simgeleyen Altıok, CHP’nin 1931 yılındaki Kurultayında benimsendi ve 1937’de de anayasaya alındı.

Buradan baktımızda Altıok, cumhuriyet devriminin de temel ilkeleridir.

Bu doğal. Çünkü CHP özellikle 1931’li yıllarda devletle iç-içe geçmiş bir partiydi. Devlet, o dönemde, halkın devletiydi, halk partisi bir anlamda devlet partisiydi de. Bu, devletin klasik tanımına tersti.

Altıok’un gelişim sürecine bakarsak…

1927’deki 2. Kurultayında benimsenen tüzüğünde, CHP; cumhuriyetçi,  lâik, halkçı ve milliyetçi bir parti olarak tanımlanmıştı.

CHP’nin 1931 yılındaki 3. Kurultayında dört ilkeye iki ilke daha eklendi. Bunlar devletçilik ve devrimcilikti.

O dönemde (1927-31) bu altı temel ilke özetle şöyle  tanımlanıyordu:

Cumhuriyetçilik, ulusal egemenliği; milliyetçilik, Türk toplumunun özel  niteliklerini ve bağımsızlığını korumayı; halkçılık, halkın/ulusun mutlak iradesini ve tam eşitliği; devletçilik, karma ekonomiyi; lâiklik, devlet yönetiminin dine değil bilime dayanmasını öngörüyordu. Devrimcilik, cumhuriyet devrimi’nin temel ilkelerini devrimci yöntemlerde koruma anlamına geliyordu. Türkiye cumhuriyeti sınıfsız, imtiyazsız bir toplum’du. Yasalar karşısında ve sosyal yaşamda herkes eşitti…

Şimdi soracağım:

Bu ilkelerin hangisi “günümüz koşullarına göre” yeniden yorumlanmaya muhtaçtır ?

Ulusal egemenliği sorgulayan cumhuriyetçilik mi ? Türk kimliğini ve bağımsızlığını savunan/koruyan milliyetçilik mi ? Devlet yönetiminin bilime dayanmasını isteyen lâiklik mi ? Karma ekenomiyi öngören devletçilik mi ? Halk egemenliğini ve eşitliği savunan halkçılık mı ? Yoksa bu temel ilkeleri hayata geçirecek olan devrimci irade mi ?

Kılıçdaroğlu’nun bu konuya bir açıklık getirmesi gerekiyor..

Ama, önerisinin şu kısmına katılıyorum:

Altıok, CHP’nin programında sadece yer almamalı, aynı zamanda eksenini oluşturmalıdır. Çünkü Altıok, 101. yılını yaşadığımız Cumhuriyet Devriminin temel programıdır. Cumhuriyeti kuran siyasi partinin kendi programına sıkı sıkı sarılması gerekir.

Altıok programı, çağdaş devlet programıdır. Bu programın her maddesinde gözlenen bağımsızlık ilkesi/kavramı günümüz Türkiye Cumhuriyetinin de temel ilkesi olmalıdır. 1930’lu yılların “sınıfsız ve imtiyazsız bir kitleyiz” tanımlaması çoktan aşıldığı için onun da yoruma ihtiyacı yok.

Günümüz Türkiyesi için altıok programının en önemli ilkesi devletçiliktir. Bu ilke özel girişimciliği reddetmiyordu; geri kalmış, sanayi devrimi gecikmiş bir ülkenin ancak ekonomide devletin de rol alması ile kalkınabileceğini öngörüyordu.

Soracağım:

CHP’nin “Değişimci” yönelim; parti programında devletçilik ilkesine yer verecekler mi, vereceklerse hangi ölçüde ?

Şöyle toparlayacağım:

Altıok, bugün de önemini koruyor.

Buradan bakıldığında “altıok’u yeniden yorumlayarak parti programına alma” önerisi absürd bir öneridir. CHP, Altıok’u parti programının ekseni yapmalıdır. Parti programı, Altıok programı olmalıdır yahut.