CHP eski genel baÅŸkanı KılıçdaroÄŸlu, CHP’yi altıok ÅŸeklinde simgelenen temel ilkelerinin yeniden yorumlanmasını ve parti programına alınmasını istedi.

KılıçdaroÄŸlu’nun önerisi ÅŸu bakımdan dikkate deÄŸer. Altıok sadece CHP’nin deÄŸil, 1930’lar Türkiye’sini yönlendiren bir ilkeler bütünüydü. GeniÅŸ anlamda da bir programdı. Ama uzun yıllardır sadece bir parti logosu! Altıok’un CHP programına alınması önerisi bu açıdan önemli bence.

BilindiÄŸi gibi; cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve devrimcilik ilkelerini simgeleyen Altıok, CHP’nin 1931 yılındaki Kurultayında benimsendi ve 1937’de de anayasaya alındı.

Buradan baktımızda Altıok, cumhuriyet devriminin de temel ilkeleridir.

Bu doÄŸal. Çünkü CHP özellikle 1931’li yıllarda devletle iç-içe geçmiÅŸ bir partiydi. Devlet, o dönemde, halkın devletiydi, halk partisi bir anlamda devlet partisiydi de. Bu, devletin klasik tanımına tersti.

Altıok’un geliÅŸim sürecine bakarsak…

1927’deki 2. Kurultayında benimsenen tüzüğünde, CHP; cumhuriyetçi,  lâik, halkçı ve milliyetçi bir parti olarak tanımlanmıştı.

CHP’nin 1931 yılındaki 3. Kurultayında dört ilkeye iki ilke daha eklendi. Bunlar devletçilik ve devrimcilikti.

O dönemde (1927-31) bu altı temel ilke özetle şöyle  tanımlanıyordu:

Cumhuriyetçilik, ulusal egemenliÄŸi; milliyetçilik, Türk toplumunun özel  niteliklerini ve bağımsızlığını korumayı; halkçılık, halkın/ulusun mutlak iradesini ve tam eÅŸitliÄŸi; devletçilik, karma ekonomiyi; lâiklik, devlet yönetiminin dine deÄŸil bilime dayanmasını öngörüyordu. Devrimcilik, cumhuriyet devrimi’nin temel ilkelerini devrimci yöntemlerde koruma anlamına geliyordu. Türkiye cumhuriyeti sınıfsız, imtiyazsız bir toplum’du. Yasalar karşısında ve sosyal yaÅŸamda herkes eÅŸitti…

Şimdi soracağım:

Bu ilkelerin hangisi “günümüz koÅŸullarına göre” yeniden yorumlanmaya muhtaçtır ?

Ulusal egemenliÄŸi sorgulayan cumhuriyetçilik mi ? Türk kimliÄŸini ve bağımsızlığını savunan/koruyan milliyetçilik mi ? Devlet yönetiminin bilime dayanmasını isteyen lâiklik mi ? Karma ekenomiyi öngören devletçilik mi ? Halk egemenliÄŸini ve eÅŸitliÄŸi savunan halkçılık mı ? Yoksa bu temel ilkeleri hayata geçirecek olan devrimci irade mi ?

KılıçdaroÄŸlu’nun bu konuya bir açıklık getirmesi gerekiyor..

Ama, önerisinin şu kısmına katılıyorum:

Altıok, CHP’nin programında sadece yer almamalı, aynı zamanda eksenini oluÅŸturmalıdır. Çünkü Altıok, 101. yılını yaÅŸadığımız Cumhuriyet Devriminin temel programıdır. Cumhuriyeti kuran siyasi partinin kendi programına sıkı sıkı sarılması gerekir.

Altıok programı, çaÄŸdaÅŸ devlet programıdır. Bu programın her maddesinde gözlenen bağımsızlık ilkesi/kavramı günümüz Türkiye Cumhuriyetinin de temel ilkesi olmalıdır. 1930’lu yılların “sınıfsız ve imtiyazsız bir kitleyiz” tanımlaması çoktan aşıldığı için onun da yoruma ihtiyacı yok.

Günümüz Türkiyesi için altıok programının en önemli ilkesi devletçiliktir. Bu ilke özel girişimciliği reddetmiyordu; geri kalmış, sanayi devrimi gecikmiş bir ülkenin ancak ekonomide devletin de rol alması ile kalkınabileceğini öngörüyordu.

Soracağım:

CHP’nin “DeÄŸiÅŸimci” yönelim; parti programında devletçilik ilkesine yer verecekler mi, vereceklerse hangi ölçüde ?

Şöyle toparlayacağım:

Altıok, bugün de önemini koruyor.

Buradan bakıldığında “altıok’u yeniden yorumlayarak parti programına alma” önerisi absürd bir öneridir. CHP, Altıok’u parti programının ekseni yapmalıdır. Parti programı, Altıok programı olmalıdır yahut.