Türkiyemiz, neoliberalizmin/yırtıcı kapitalizmin “gelişen” kategorisindeki bir ülke.

Kapitalizm toplumsal adaletsizliğe dayalı bir sistemdir. Adaletsizdir, çünkü küçük bir azınlığın büyük çoğunluğu sömürmesi esasına dayalıdır. Kapitalizmin özü de budur zaten.

Adaletsizlik, öncelikle, milli gelirin/üretimin paylaşımında kendisini gösterir. Kapitalizmin egemen üretim biçimi olduğu hangi ülke olursanız olun; milli gelirin paylaşımı adaletsizdir.

Güzelim ülkemize bakalım:

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TUİK) verilerine göre, 2023 yılından nüfusun yüzde 20’lik kesimini  oluşturan 17 milyon kişi milli gelirin yüzde 49,8’ni paylaştı. Geriye kalan yüzde 80’i oluşturan 68 milyon kişi ise milli gelirin yüzde 50,2’si ni paylaştı.

Bitmedi.

Milli gelirin yüzde 50,2’sini paylaşan 68 milyonluk grubun içindeki en alttaki 17 milyon kişinin yüzde 50,2’nin içindeki payı yüzde 5,9 sadece. En üstteki 17 milyon ile en alttaki 17 milyonun dışında kalanlar arafta…

Yani paylaşımdaki adaletsizlik ayrıca kendi içinde de adaletsiz ! Zenginin zengini de var, yoksulun yoksulu da !..

Gelişmiş ülkelerde genel eğilim, nüfusun çoğunluğunun milli gelirden aldığı payın görece çoğalması iken, bizde bunun tam tersi oluyor. Örneğin 1922’de yüzde 20’lik kesimin milli gelirden aldığı pay, yüzde 48,8’di. Yani, bir yılda bir puanlık artış olmuş, yahut sömürü oranı bir puan yükselmiş.

Milli gelirden sadece yüzde 5,9’luk pay alan 17 milyon insanımız devletten sosyal yardım alıyor.

Peki, Maliye ve Hazine Bakanımız Şimşek’in uyguladığı sıkı para politikası bu adaletsizliği giderir mi ?

Bu olası değil. En iyimser yaklaşımla oranlarda belki minimal  düzelmeler olur, ama sonuçta  küçük bir azınlığın büyük çoğunluğu sömürmesi olayı sürer. Çünkü sistem buna göre kurgulanmış.

Maliye Bakanı şu sıralar ne yapıyor ?

Kur çıpasıyla enflasyonu dizginlemeye çalışıyor. Bu politikanın özü, içerdeki doların bollaşmasına dayalı. Dolar bollaşacak, buna koşut olarak kuru/fiyatı düşecek, bu da enflasyonu frenleyecek…

Şu sıralar böyle bir gelişme var. Politika faizini yükseltmeleri sıcak para akışını kısmen hızlandırdı. Öte yandan mevduat faizlerinin yükselmesi de yastık altındaki dolarlar ile bankalardaki faizde yatan dolarların bozdurulmasına  yolaçtı. Bu paralar mevduat faizine yattı. Bu yolla dolar bollaştı, fiyatı/kuru eni-konu hız kesti. Bu arada hazine TL verip dolar almasa dolar kuru düşecekti, buna koşut olarak enflasyon da…Ama hazine fırsatı kaçırmadı, kasayı tahkim etme yolunu tuttu.

Bakıyoruz…Özellikle gıda fiyatları artmaya devam ediyor ama! Tüm dünyada gıda fiyatları düştüğü halde üstelik ! Maliye Bakanında bunun izahı yok.

Bu politika enflasyonu frenler mi peki ? Ola ki geçici bir süre gelişme hızını düşürür, ama devamı gelmez.

Çünkü yapılan, doların kurunun sabitlenmesine dayalı bir operasyon. Operasyon üretime değil finansal oyunlara dayalı. Yarın sıcak para akışı durursa (ki hep gündemdedir bu) dolar kurunu dengede tutmak için MB bu kez dolar satmak zorunda kalır yine. Dolara dayalı sistem yeniden hormonlu hâle gelir.

Çare üretmektir. Ama bizimkilerin o taraklarda bezi yok. Üretip dış ticaret makasını daraltmak ve bu şekilde döviz bolluğu yaratıp enflasyonu düşürmek en sağlıklı yol iken, şimdi yapılan millete kemer sıktırıp finansal oyunlarla enflasyonun artış hızını frenlemeye çalışmaktan ibaret !

Akaryakıt zamları ile yeni vergiler de yola çıktığına göre, Maliye Bakanının izlediği ekonomi politikanın başarı şansının fazla olmadığı rahatça görülüyor.

Ona da hak vermek gerekiyor. Sistem böyle kurulmuş ! Adaletsizlik temeline oturmuş bir sistemi kabül edilebilir bir adaletsizliğe kavuşturmak, özellikle bizim gibi ülkelerde olası değildir.

Milli gelirin yarısını yüzde 20’lik kesim paylaşıyorsa, en alttaki 17 milyonun payı yüzde 5,9 ise ve bu adaletsizliği düzeltmek olanaksız ise, çarenin çaresi kapitalizmden kurtulmaktır !..