31 Mart seçiminin sonuçlarına nasıl bakmalı ?

CHP’nin megakentlerde seçimi kazanacağını, ama genelde birinci parti çıkamayacağını düşünüyordum.

Kitleler beni yanılttı.

Çok sevindim…

CHP’nin birinci parti çıkmasını niçin düşünmüyordum ?

Çünkü mayıs seçimlerinde de görüldüğü gibi, emekçi kitlelerini uzun yıllardır esir alan biat psikolojisinin bu seçimde de sonucu belirleyeceğini sanıyordum.

Tersi oldu. BaÅŸta emekliler olmak üzere açlık ve yoksullukla boÄŸuÅŸan emekçi kitleleri ivedi sorunlarının boyun eÄŸmekle çözümlenemeyeceÄŸini nihayet gördüler ! Tamam, spontane bir hareketti bu; ideolojik-siyasi uyanış filan deÄŸildi; açlığa yoksulluÄŸa bir baÅŸkaldırıydı ! Ama öyle de olsa verdikleri tepki oylarının yarattığı siyasi sonuç, Türkiye’yi bir adım ileriye taşıdı.

Ekmek kavgası; tarihin her döneminde; her çaÄŸda, her toplumsal sistemde ve her ülkede olduÄŸu gibi 31 Mart’ta da ÅŸatafatı, kibri, halkı koyun yerine koyan “celepizmi” yendi !..

Balkon konuşmasında kolu kanadı kırık bir Erdoğan gördüm. O da farkında ki bu tabloyu, mahvettikleri ekonomiyi kabül edilebilir bir adaletsizliğe kavuşturup 2028 seçimlerini kazanmak pek olası değil.

AKP inişe geçti !..

Deneylerimizle biliriz: Bu süreç iki yönetsel ve siyasal geliÅŸmeyi beraberinde taşır. Ä°ktidar ya kaybettiÄŸi kitle desteÄŸini yeniden kazanmak için aşırı popülist bir çizgi izlemeye baÅŸlar. Ya da aksileÅŸir, 31 Mart seçimini yitirmenin acısını öncelikle aydınlardan çıkartmaya çalışır…

İkisi de çıkmazdır ama: AKP, 31 Mart seçiminde geleceğini de yitirdi gerçekte !..

Seçim sonuçlarına biraz daha yakından bakacağım:

 Ä°lkten bir soru:

Seçimin kazanılmasında CHP’nin etkin rolü olmadı mı hiç ?

Oldu. Megakenlerdeki sosyal belediyecilik uygulamaları yoksul kitlelerde güven duygusu yarattı.

Bunun dışında CHP’deki deÄŸiÅŸim hareketi de Mayıs seçimlerindeki toplu yenilginin izlerini eni-konu sildi. CHP halkın karşısına “yenilenmiÅŸ” olarak çıktı. Yeniye olan ilgiyi tetikledi bu deÄŸiÅŸim…

CHP’nin ÅŸimdi yapması gereken, spontane halk hareketini siyasi bilince kavuÅŸturmak için kitlelerle olan temasını sıklaÅŸtırmak olmalıdır. DiÄŸer yandan da sosyal belediyecilik kavramını tüm kazandığı belediyelere somut örneklerle yaymak…

**

Seçim sonuçları iki önemli gelişmeyi de siyasetin gündemine taşıdı:

Birincisi, radikal islamcı YRP’nin yükseliÅŸi…

Ä°kincisi, Ä°yi Parti’nin bitiÅŸi…

Türkiye’deki radikal islamcı akım, genelde AKP’nin içinde bir tür konuk gibiydi. Düzenle bütünleÅŸen, lâik CHP ile ittifak kuran RP, radikal Ä°slamcılar için seçenek deÄŸildi, zorunlu olarak AKP içinde siyaset yapıyorlardı.

YRP’nin bağımsız hareket etme politikası ve radikal profili radikal islamcı çevrelerin YRP’ye yönelmesine yolaçtı. YRP, yüzde 6 oy aldı. Yozgat ve Åžanlıurfa ile 60 ilçe ve beldede belediyeleri kazandı. YRP artık Türkiye’nin üçüncü partisi ! Radikal Ä°slamcılarına da merkez partisi olma yolunda…

Seçimde büyük hayalkırıklığı yaÅŸayan parti DEM oldu. Selahattin DemirtaÅŸ’ın bireysel amaçlarla Ä°stanbul’da DEM’i seçime sokması DEM tabanında tepki yarattı, Kürt oylarının yüzde 50’si CHP’ye kaydı.

Kendisini test etmek için tek başına seçime katılan Ä°yi Parti, AkÅŸener’in seçim sürecinde de devam eden agresif çıkışları ve vizyonsuzluÄŸu nedeniyle adeta çakıldı. Yüzde 3.5’lik oyu ile artık gelecekteki olası ittifakların dolgu malzemesi olabilir ancak ! Buna raÄŸmen AkÅŸener’in istifa etmemesi az görülür bir piÅŸkinliktir !..

Şöyle bağlayacağım:

Türkiye siyaseti yeni bir sürece girdi. Toplumsal krizin tabanda yarattığı spontane patlama yeni girilen sürecin siyasi hammaddesi de. CHP ve öteki aydınlanmacı partiler 4 yıllık süreçte bu tabloyu iyi deÄŸerlendirebilirse, 2028 seçiminde Türkiye AKP’den kurtulabilir.

**

Not: Kdz. EreÄŸli’deki seçim sonuçlarını ayrı bir yazı konusu yapacağım…