Bizim milliyetçilerin “Kürt Bayramı” diye, sünni islamcıların da “Alevi Bayramı” diye dışladıkları Nevruz, gerçekte Ortadoğu ve Önasya halklarının binlerce yıldır kutladığı ortak bayramıdır.

İslamiyeti kabül etmeden önce ortaasya Türkleri’de bahar bayramı kutluyorlardı. İslamiyetten sonra Nevruz, Türkler arasında da kutlanan bir bayram haline geldi.

Çok sayıda efsane, gelenek ve ritüelle iç-içe geçen Nevruz, Farsça’da “Yeni Gün” anlamına geliyor. Nevruzun Zerdüst dininden geldiği kabul ediliyor.

Nevruzun çeşitli halklar arasında farklı hikayeleri sahip olması onun içeceğini değiştirmiyor.

Ari dilleri (Hint-Avrupa) konuşan halklar, Nevruz’u; Güneşin Koç burcuna girdiği, tanrının evreni ve insanı yarattığı gün olarak kutlarlar.

Nevruz’un 21 Mart’ta kutlanmasının nedeni, eski İran takviminden gelir. Eski İran takviminde Nevruz (Yeni Gün) yılın ilk ayı kabül edilen Ferverdi’nin ilk gününe (21 Mart) rastlar.

İslamda Alevi-Bektaşılar Nevruzu Hz. Ali’nin doğum günü ve islam peygamberi Hz.Muhammet’in kızı Fatma ile evlendiği gün olarak kutlarlar.

Şiiler ise, Hz. Ali’nin halifa ilân edildiği gün olarak kutlarlar. Kürt efsanelerinde ise, nevruz, demirci Kaua’nın zalim hükümdar Denhak’a isyan edip onu öldürdüğü gün olarak politik göndermelerde kutlanır.

Manisa’da düzenlenen geleneksel mesir macunu şenlikleri sünni islamın Nevruz yorumudur.

Denilmelidir ki, Nevruz tek bir dine, ırka, halka maledilemez. Nevruz, tüm Ortadoğu ve Önasya halklarının ortak bayramıdır. Nevruz’u “Kürt Bayramı” diye dışlamak hem tarihi gerçeklere terstir ve hem de halkların birliği ve kardeşliği ilkesine…

Nevruz’un farklı halklar arasında farklı anlamlarının olması, farklı ritüellere konu olması bu gerçeği değiştirmez.

Örneğin Nevruz Osmanlı’da da resmen kutlanıyordu: 21 Mart günü padişah ile devletin ileri gelenlerine, “Nevruziye Pişkesi” adı altında armağanlar verilmesi, divan şairlerinin “Nevruziyye” adı verilen kasideler sunması bir gelenekti.

**

Her ulusun bir ulusal kültürü vardır. Ama belirli bir coğrafyada yaşayan hakların ortak kültürü de vardır; o kültüre dayalı ortak gelenekleri, ritüelleri…

Kaldı ki hiçbir ulusal kültür o ulusa adını veren soya/halka da mal edilemez. Her ulusal kültürün içinde o coğrafyadaki ulusların/hakların kültürünün öğeleri de bulunur.

Buradan baktığımızda Nevruz bizim olduğu kadar Hint-Avrupa dillerini konuşan tüm ulus ve halkların da bayramıdır. Kutluyorum.