Ülkemizdeki göçmenlerle ilgili ırkçı tepkilere karşı 16 islamcı yazarın yaptığı ortak açıklama yeni bir tartışma yaratacağa benziyor.

16 yazarın ortak açıklaması (mealen) şöyle:

“Azınlık bir grubun yaptığı ırkçı saldırılar Türk milletini temsil etmiyor. Irkçılık islamda yasaktır. Biz hep birlikte bir halkız. Biz hep birlikte Türküz, Kürdüz, Arabız, Gürcüyüz ve diğerleriyle biz tek milletiz”

Soruyu açıyorum:

16 yazarın savı doğru mu ?

Bu soruyu şıpınişi evet ve/veya hayır diye bir yanıt verilemez. Çünkü millet kavramına hangi çağdan ve nereden baktığınıza bağlıdır sorunun yanıtı. Paradigmal farklılık soruya hem doğru ve hem de yanlış diye bir yanıt verilmesine yolaçıyor…

Baştan başlayalım:

Millet, Arapça’da topluluk anlamına geliyor. Kuranda Hz. İbrahim ve diğer ilk peygamberlerin yaydıkları dine, dolayısiyle bu dinin gerçek mensupları olan Müslümanlara verilen ismidir millet. Bilindiği gibi, islam inancına göre tüm dinlerin kökeni islamdır.

Buradan kalkarak millet kavramını din topluluğu olarak nitelemek yanlış olmaz. Bu bakış açısından millet kavramı, ümmet ( müslüman topluluğu) anlamına da gelir.

Bu ayrım önemli, çünkü Osmanlı’da bir idari sistemdi millet.

Dine dayalı millet kavramından etnik kökene/soya dayalı millet kavramına geçiş 1856’da bütün Osmanlı vatandaşlarını kapsayan (lâik) yasaların çıkartılmasıyla başladı. Sistem çözülme sürecine girdi. Çözülme, 2. Meşrutiyetten sonra hız kazandı. Bu dönem, Türkçülüğün filizlendiği dönem de oldu. Dine dayalı millet kavramı ile etnik kökene dayalı millet kavramı tartışmaları, Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşundan sonra da devam etti. Etnik kökeni  çoğunlukla Türklere dayalı bir millet olan Türkiye Cumhuriyetinin 100. yılında da  tartışmaların sürmesi siyasi islamın ülkemizdeki güçlü varlığını da gösteriyor.

Etnik kökene dayalı millet kavramı dört karakterden oluşur:

Toprak/vatan birliği…Dil birliği…Kültür birliği…İktisadi yaşantı birliği ya da tek pazarda bütünleşme. Bunların tümünü içine alan milli birlik ya da milli şuur/bilinç…

Buradan bakıldığında lâik Türkiye Cumhuriyeti içindeki etnik azınlıklar vatandaşlık hukuku temelinde birleştir. Türkiye Cumhuriyeti; değişik milli azınlıkları ve müslümanların çoğunluğunu oluşturduğu dini toplulukları vatandaşlık hukuku içinde birleştiren lâik bir devlettir.

Cumhuriyeti kuran etnik topluluklar içinde Türkler ağırlıkta olduğu için, ülkemiz, Türkiye Cumhuriyeti olarak anılır, bu ismi taşır.

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarını etnik ve dini farklılıklara göre ayrıştırmak , ötekileştirmek, aşağılamak ırkçılıktır/faşizmdir. Bu yaklaşım sığınmacıları da kapsar.

Ama öte yandan, etnik kökene dayalı bir millet olan Türkiye Cumhuriyetine vatandaşlık hukuku ile bağlı farklı dini ve etnik grupların tümünü millet olarak nitelemek de yanlıştır.

Çünkü böyle bir millet kavramı, Osmanlının millet sistemini günümüz Türkiye’sine taşımak anlamına gelir ki, o dönem aşılalı 100 yıl oldu.

**

Göçmenler/sığınmacılar üzerinden başlatılan bu yeni tartışmanın kökeninde de dinci-lâik çekişmesi yatıyor gerçekte. Siyasi İslamcılar millet kavramına Osmanlının penceresinden bakıyor hâlâ. Oysa yaşadıkları ülke, dine değil, etnik milliyetçilğe dayalı lâik Türkiye Cumhuriyeti !

Lâik Türkiye Cumhuriyetinin 100. yılında millet/milliyetçilik kavramlarını Türkçülük olarak algılayanlar ile, cumhuriyete Millet-i Osmaniye (Büyük Osmanlı Ulusu) özlemiyle yaklaşanlar arasındaki tartışmalar absürd  tartışmalardır.

Türkiye Cumhuriyeti; tüm etnik azınlıkları ve dini toplulukları, onların etnik ve dini kimliklerini yadsımadan içselleştiren bir bütündür. Dini ve etnik  ayrımcılık bölücülüktür, faşizmdir.

Ama öte yandan ülkedeki etnik azınlıkları islami bir yorumla tek millet olarak yorumlamak da bilimle ve somut gerçeklerle çelişen çağdışı bir yorum olur.

16 islamcı yazarın millet kavramına yaklaşımı bilimsel değil, siyasidir.