Afganistan’da Taliban yönetiminin özellikle kadınlar üzerinde baskı ve ÅŸiddeti gitgide ağırlaÅŸtırmasının son örneÄŸi, kızların 10 yaşından sonra okula gitmelerinin yasaklanması !.. Buna göre, Afgan kızları ancak üçüncü sınıfa kadar okuyabilecek, bir baÅŸka deyiÅŸle sadece okur-yazarlık düzeyinde eÄŸitim alabilecekler.

Oysa, ABD iÅŸgalinin kaldırıldığı 2020’den önce kızlar üniversite eÄŸitimi de alabiliyorlardı. Bunun dışında kadınlar çalışma hayatında özgürdü. Bugün ise saÄŸlık hizmetleri sözdışı, çalışmaları yasak.

Taliban, Afganistan’ı , halifelik öncesi islamın toplumsal formuna sokma iddiasında. Bunun için toplumsal örgütlenmede çok katılaÅŸtırılmış bir ÅŸeriat hukuku/yasaları uyguluyor. Ama islam bu deÄŸil gerçekte !

Afganistan niçin ve nasıl bu hâle geldi sorusunu yanıtlamadan önce Taliban’ın hikâyesi üzerinde durmak istiyorum biraz:

Taliban’ın kelime anlamı (PeÅŸtuca) öğrenci. Örgütün bu ismi almasının nedeni, ABD’nin 20 yıl süren iÅŸgaline karşı medrese öğrencilerinin direniÅŸin başını çekmesi !..

Taliban’ı; islamın Hanefi mezhebine ve Diyubendi ekolüne baÄŸlı sünni Ä°slamcılar oluÅŸturuyor.

 Hz. Muhammet dönemi islamını esas aldıkları iddiasındalar. Buna “saf islam” da deniliyor.

Taliban’ın özelliÄŸi, islamı kendi kafalarına yorumlamaları. Modernist islama karşılar. Åžeriat hukuku ve bu arada cihat kavramları kendilerine özgü. “Saf islam”cılar ama uyuÅŸturucu kaçakçılığını ve haracı meÅŸru gören bir ahlâk bu !..

Zikirlerde ritim tutan def dışında müzik aletine ve müziÄŸe, heykellere, resim sanatına, filmlere vb. karşılar… Bunun dışında esirlerin uzuvlarının kesilmesi (baÅŸ ve el-kol kesme gibi) ve öldürülmesi gibi uygulamalar kendi içtihatları ! Çünkü islamda/Kuran’da esirlerin öldürülmesi ve uzuvlarının kesilmesi yasaktır.

Denilebilir ki Taliban, gerek kültürel/sanatsal soykırımı ve gerekse aşırı şiddeti ile tüm dünyada islamofobiyi derinleştiren bir fanatik İslamcı örgüt.

Peki Afganistan nasıl ve hangi yollardan geçerek Taliban’ın yönetimine geçti ?

Afganistan’ın tarihi; Asya, Afrika ve OrtadoÄŸu’nun geribırakılmış mazlum uluslarının tarihine benzer.

MonarÅŸik/otokratik yönetimler, darbeler, iÅŸgaller, iç savaÅŸ vb…

Afganistan’ın tarihinde sadece ABD iÅŸgali yok. Sovyet iÅŸgali de var. ABD ile Rusya’nın bilek güreÅŸi yaptığı mazlum uluslardan birisi orası.

Nüfusunun yüzde 95’i sünni-müslüman. Demografik yapısı karışık: PeÅŸtuların ağır bastığı bir yapı bu. Nüfusun büyük çoÄŸunluÄŸu kırsal alanlarda yaÅŸayan bir tarım ülkesi. Sanayii daha çok yabancıların elinde…

Özetle tarihleri boyunca yabancı ve yerli iÅŸbirlikçileri tarafından vahÅŸice sömürülen mazlum bir ülke ve halk Afganistan…

Peki dünyanın patronlarının orada ne işi var ?

Stratejik önemdeki coÄŸrafyasının yanısıra Afganistan doÄŸal zenginlikleri bakımından öne çıkmış bir ülke. Kömür, bakır, demir, kromit, çinko, talk, brit, kükürt, kurÅŸun, mermer deÄŸerli taÅŸlar, doÄŸalgaz ve petrolü var. Bunların yanısıra nükleer enerji ve silahların üretiminde kullanılan lityum ve uranyum’a sahip. Çok verimli topraklarını da bunları eklememiz gerekiyor…

Böyle bir ülke emperyalist  haydutların gözünden kaçar mı !

Åžuraya geliyorum:

Bu köşeyi sürekli izleyenler bilir: Taliban’ın ABD’yi 2020’de topraklarından kovmasını ve ikinci kez yönetimi eline geçirmesini alkışlayanlardan birisi de bendim. Çok eleÅŸtiri almıştım o tarihlerde. Ben de özetle şöyle savunmuÅŸtum kendimi:

Ne yani, işgale karşı direnenlerin değil de işgalcinin yanında mı saf tutmalıydım ? Dünyanın zafere ulaşmış ilk milli kurtuluş savaşını veren bir halkın çocuğu olarak !

Kaldı ki tavrımın bilimsel bir tabanı da vardı:

Ä°ÅŸgal altındaki ülkelerde sınıfsal çeliÅŸkiler tali plana düşer, milli çeliÅŸki başçeliÅŸki haline gelir. BaşçeliÅŸkinin çözülmesi tüm ülkenin sorunudur ve mücadelesini gerektirir. Mücadelenin başını kimin çektiÄŸi önemli deÄŸildir, mücadelenin içeriÄŸi önemlidir. Afgan savaşında önemli olan emperyalist/faÅŸist cephenin kumandanı olan ABD’nin yenilmesiydi.

Şunu da söylüyordum üst üste yazdığım iki yazıda:

ABD kovuldu, bundan sonra nasıl bir yönetimin geleceÄŸi Afgan halkının sorunudur. Åžu an Afganistan’da başçeliÅŸki, egemen durumdaki Taliban ve yandaÅŸları ile halkın büyük çoÄŸunluÄŸu arasındaki çeliÅŸkidir ve ben elbette Afganlı emekçilerin yanındayım artık…

Emperyalistler ve faÅŸistler, Talibanlardan daha tehlikelidir !..