Konuya ilkten iki kavramın açıklamasıyla gireceğim:

Toplumsal muhalefet ile siyasi muhalefet kavramları çoğu kez birbirine karıştırılıyor. Oysa bu ikisi farklı kavramlar:

Toplumsal muhalefet, egemen sınıflarla çıkarları zıt karakter taşıyan tüm sosyal sınıf ve tabakaları, yani halkın büyük çoğunluğunu içine alan bir kavram.

Siyasi muhalefet ise, farklı bakış açılarına ve nihai hedeflerine rağmen mevcut siyasi iktidara karşı parti ve hareketleri içine alan bir kavram. Bunların ortak tabanı, teorik olarak, toplumsal muhalefet.

Ancak, toplumsal muhalefetin tümünün siyasi tercihleri, siyasi muhalefet ile örtüşmez; tam tersi toplumsal muhalefetin geniş kesimleri, çıkarlarının çeliştiği siyasi partileri tercih edebilirler. Türkiye’de olduğu gibi.

Toplumsal muhalefetin bir de dar anlamı vardır. Dar anlamı, siyasi muhalefetin çevresinde halkalanan kitle örgütlerini içine alır sadece.

Kitlelerin sınıfsal çıkarlarına ters partilere oy vermesi olayı, toplumsal ve siyasal bir ironidir.

Son seçimde de böyle oldu bu. Halkın yarıdan çoğu, sınıfsal çıkarlarının çeliştiği AKP ile MHP’ye oy verdi.

Seçim sonuçları analiz edilirken, işin kolayına kaçıp, Cumhur İttifakına oy veren halk kitlelerini cehaletle suçlayanlar ve ötekileştirenler bile oldu.

Tabii doğru değil bu. Sınıfsal bilinç, içerde oluşan değil, dışardan alınan bir şey. İnsan beyni kendiliğinden sadece ekonomik çıkarlarını algılayabiliyor. Sınıfsal/siyasal bilinç ona dışardan veriliyor ya da öğretiliyor. Buradan bakıldığında, halkın geniş kesimlerinin sınıfsal çıkarlarına ters siyasi partilere oy vermeleri bir bakıma doğallanıyor, anlaşılabilir hâle geliyor.

Kitleler dışardan bilinci nasıl ve kimler aracılığı ile alıyor peki ?

Sol partiler aracılığı ile ! Çünkü teoride ve pratikte, çalışan/emekçi kitlelerinin çıkarlarını onlar temsil ediyor. Halka gerçek çıkarlarını onlar öğretiyor veya öğretmesi gerekiyor.

Bizim sol bu konuda yetersiz. Çünkü yeterli düzeyde örgütlü değil, kadroları da yetersiz. Kitlelere daha çok, az sayıdaki iletişim araçları ile ulaşmaya çalışıyorlar.

Son seçimde de böyle oldu bu. kitlelere doğrular anlatılamadı, sınıf çıkarları gösterilemedi ve dahası egemenlerin etik dışı kara propagandaları akılcı taktiklerle göğüslenemedi. Tam tersi, vıcık vıcık bir popülizm ile iktidarın peşine takılındı. Çok elverişli ekonomik ve siyasal koşullara rağmen seçim bir kez daha kaybedildi.

Anamuhalefet partisi CHP’nin örgütlü olmadığı yer yok. Ama, örgülerinin aktif olduğu il ve ilçeler azınlıkta.

Geçen seçimde bunun çok ilginç bir örneği Zonguldak’ın Ereğli ilçesinde yaşandı. CHP’nin Ereğli köylerindeki sandıklara koyacak müşahit bulamadığı, kimi yerde boşluğu AKP’li üyelerle doldurduğu ortaya çıktı.

Ereğli, anadolunun kuş uçmaz kervan geçmez bir ilçesi değil. 200 bini aşkın nüfusuyla Türkiye’nin il olmayı çoktan hak etmiş bir sanayi kenti. Anamuhalefetin bile kırsal alanlarda ne kadar zayıf olduğu Ereğli örneği ile bir kez daha gözler önüne serildi.

Denilebilir ki bizim sol daha çok kentli, kırsal halkla irtibatı çok zayıf. Nitekim son iki seçim, CHP’nin başını çektiği Millet İttifakı ile sosyalist solun daha çok gelişmiş kıyı kentlerinden oy aldığını ortaya çıkarttı. Seçimin sonucunu anadolunun kırsal alanları belirledi. Kırsal alanlarda yaşayan halkın büyük bir kısmı, sınıfsal çıkarlarının çeliştiği Cumhur İttifakına oy verdi.

Solun en önemli sorunu bu. Özellikle anadolunun içlerine ve kırsal alanlara ulaşamıyor, halk kitlelerine sınıfsal çıkarlarını anlatıp onları örgütleyemiyorlar. Bu böyle devam ettiği sürece, halk kitlelerinin sınıfsal çıkarlarına ters partilere oy vermesi ironisi de sürecektir.

Solun daha sıkı örgütlenmeye, ilkeli ittifaklar kurmaya ve özellikle kırsal alanlarda yaşayanlarla çok daha sıkı ilişkiler kurmaya ihtiyacı var. Başta da CHP’nin !

Yaklaşan yerel seçimlere ilişkin düşüncelerimi bir başka yazıda açıklayacağım.