Kabül etmemiz gerekir ki iktidarı oluşturan partiler, ideolojik bakımdan, muhalefete göre, çok daha entegre, çok daha homojen. MHP “aykırı” gibi  görünüyor ilk bakışta; ama değil: MHP’nin tek adam’a yaslı otoriter siyaset anlayışı, iktidarın ve küçük ortaklarının teokratik düşünsel yapısıyla uyuşuyor. Tümü otoriter bir rejimi, demokratik sisteme/değerlere yeğ tutan bir zeminde buluşuyor.

Muhalefete bakıyoruz…

Merkez sağın, muhafazakarlar dahil, tüm renkleri ile merkez solun tüm renkleri yan yana; kimileri iç-içe.

İktidar ile muhalefet saflaşmasının  ortak yanı, ikisinin de, tek tek, hiçbir seçimi topluca kazanma şanslarının olmayışı; birbirine muhtaçlar.

Bunun en somut örneğini cumhurbaşkanlığı seçiminde yaşadık. Muhalefet ile iktidarın yaslandıkları seçmen kitleleri arasında uçurum yok. Muhalefet de seçimi kazanabilirdi.

İktidar ile muhalefet arasındaki en önemli fark, demokrasiye bakış acıları. Muhalefet demokrasiyi istiyor. iktidar ise amacı doğrultusunda kullanıyor !

**

Önümüzde yerel seçimler var. Ne AKP’nin ve ne de CHP’nin yerel seçimleri tek başlarına kazanma şansı yok. İster-istemez seçimlere değişik ittifak kombinasyonlarıyla katılacaklar.

bunun en gerçekçi örneğini Kılıçdaroğlu seslendirdi. Gerekirse 16’lı masa kuracağını söyledi. Örneğin  İstanbul için !

İyi Parti’nin Millet İttifakı’nda çekilip çekilmemesi, bu açıdan, üzerinde durulacak, lâf üretilecek bir şey değil. Çekilse ne olacak ? Yüzde 9 oyu ile İstanbul’u tek başına mı alacak ? Yoksa Cumhur İttifakı’na mı katılacak ?

Hangisi olursa olsun durum değişmiyor. Hem İstanbul seçimi için, hem de Türkiye geneli için yeni ittifaklar kurulması zorunlu.

Cumhur İttifakı yeni  ittifaklarla iyice güçlendi.

Millet İttifakını oluşturan partilerin hiç birisinin örneğin İstanbul seçimine kendi logosuyla katılıp kazanma şansı yok. Gerçi Kürtlerin böyle bir eğilimi var, ama böyle bir maceraya soyunmaları  Cumhur İttifakını eşsiz bir destek anlamına gelecektir. Muhalefet, başta İstanbul metropolü olmak üzere tek başlarına şanslarının olmadığı her ilde birleşmek zorunda.

Tabii bu kez de birtakım pazarlıklar olacaktır. Sanıyorum bunun en çarpıcı örneklerini İstanbul seçimi öncesi yaşayacağız.

**

İktidarın da muhalefetin de tek başına seçim kazanma şansının olmayışı, kaçınılmaz olarak kollektif yönetimleri işbaşına getiriyor.

Yani ne cumhurbaşkanı ve nede genel ve yerel iktidarlar, tek bir partinin tabanına basmıyor.

Bu da, en tipik örneği Millet İttifakında görüldüğü gibi düşünsel bakımdan olsun siyaset üslubu bakımından olsun seçmenin “gayri-mütecanis”  birlikteliklerin doğmasına yolaçıyor.

Millet İttifakının bugünkü dağınık görüntüsü bununla ilgili: Ama bu dert değil. Seçim kazanmak istiyorlarsa ister istemez birleşecekler.

**

Bu durum, geçen iki seçimde de gözlendiği gibi, önderliğin yaşamsal önemini ortaya çıkarttı:

Cumhur İttifakı’nın böyle bir sorunu yoktu. Ama Millet İttifakı’nda tek değil, kollektif  bir önderlik vardı. Dahası, o kollektif önderliğin fikri kimyasının birbiriyle uyuşmasıydı. Mitinglerde halkın karşısına bazen tüm liderlerin birlikte çıkması seçimin kaybedilmesinin etkenlerinden birisi oldu. Kafası karışan seçmen, deprem bölgesinde olduğu gibi, rutin, sarıldı.

CHP eğer radikal değişimlerle kendisine dönebilirse, yerel seçimde düşünsel bileşimi daha uyumlu ortaklar kurabilir. Güçlü bir önderlik gösterilebilirse, kendi düşünsel kimyasına ters düşen muhalif partilerin dışardan desteğini alabilir.

Kılıçdaroğlu’nun Halil İbrahim sofrası metaforunda netleşen ilkesiz birlik anlaşı yanlıştır. Başarı için ilkelerinde birlik şarttır.

Geçen iki seçimde çimentosunu Erdoğan karşıtlığı oluşturan birlik anlayışı iflas etti. Muhalefet gerçekçi bir ideolojik-siyasi zemine oturtulamazsa yerel seçimde de aynı şey olur. Geçen iki seçim oportünizmin de iflasıydı aynı zamanda. Muhalefetin önderlerin bunu görmesi gerekir.