Eski Osmanlı’da Alevi-Bektaşi gezgin dervişlere abdal deniliyordu; bir ünvandı bu. Kazak Abdal, Pir Sultan Abdal çok bilinen örneklerdir…

Ünlü dağ-abdal anektodu ise, derviş kültürünün mütevaziliğini, duruma uyum sağlama yeteneğini, böbürlenmenin anlamsızlığını hicivle anlatır.

Genellikle yürüyerek yolculuk yapan bir abdal, yorgun argın bir yüce dağın yakınlarına ulaşmış. Oraya kadar yürüyüp dağa tırmanma gücü yok. Seslenmiş dağa:

Dağ, buraya gel !

Dağdan tık yok.

Derviş boynunu bükmüş, “dağ abdala yürümezse, abdal dağa yürür” diye mırıldanıp yürümeye başlamış…

Bir metaform deneyeceğim:

Bizideki ücret-enflasyon sarmalı  yukardaki anektodu anımsatıyor bir bakıma:

Dağ, ücretlere yürümüyor, ücretler dağa yürüyor hep…

Dağ ?

Bir türlü aşılamayan enflasyon !

Hükümet enflasyonu indiremiyor, para basıp ücretleri yükselterek denge kurmaya çalışıyor…

Cumhurbaşkanı Erdoğan son yaptığı bir konuşmada asgari ücrete yüksek bir zam yapılacağını imâ etti.

Gelgelelim şöyle küçük (!) bir sorun da var:

Ücret artışları, enflasyon dizginlenemediği için, çok geçmiyor fiyat artışlarına yenik düşüyor. Halkın satınalma gücü yeniden eriyor.

Yeni bir zamma kadar enflasyon alıp başını gidiyor; durumun kısmen dengelenmesi için ücretler yine arttırılıyor…Bu kısırdöngüde alta düşen ücretler/ücretliler oluyor daima…

Bunu önlemenin yolu, hem enflasyonu düşürmek ve hem de ücret artışları ile halkın satınalma gücünü yükseltmek ve kalıcı kılmaktır.

Bizimkilerin dört elle sarıldığı Çin modeli bunu yapamadı. Çünkü model, lirayı değersizleştirip ihracatı pompalamak ve bu yolla içeriye döviz girişini arttırmayı amaçlıyordu. Olmadı. Çünkü ihracat kısmen artmakla birlikte ithalat daha çok arttığı için model tutmadı. Dolar kuru ve ona koşut olarak enflasyon aldı başını gidiyor….

Yılbaşında asgari ücret ile emeklilere yapılacak zammın yüksek, hâttâ “hiper” olması olasılığı büyük. Çünkü seçimden önce yeni bir hiper zam yapılmasına takvim engeli var. Bu yüzden Ocak zammı “hiper” olmaya aday. Bu aynı zamanda bir seçim yatırımı olacak.

Peki iktidar buna rağmen seçimi yitirirse ne olacak ?

Bu sorunun yanıtı artık onların sorunu olmayacak. Hiper zamların yolaçacağı hiper enflasyonu yeni gelenlerin kucağına bırakıp eyvallah diyecekler…

Sözüne güvenilir iktisatçılar böylesi bir durumda, yeni gelecek iktidarın büyük ekonomik/finansal sorunlarla karşılaşacağını söylüyorlar.

Çünkü gelecek olanların vaadi, enflasyonu aşağı çekip ücretleri arttırmak, bu yolla yaşam pahalılığını azaltmak şeklinde…

Ama şimdiden görülüyor ki bu yol tıkalı gibi.

Acaba diyorum, Kılıçdaroğlu’nun beklenmedik ABD ziyareti ve orada biliminsanları ile görüşmesi, ilişkiler kurması, Türkiye ekonomisini bekleyen tuzak ve engelleri aşacak formüllere malzeme toplamak mıydı ?

Öyle olmalı…

“ABD’den icazet almak için oraya gitti” yakıştırmaları saçmalık ! İktidarın ekonomiyi ne derece zorlayarak seçime gideceğini o da görüyor. Bence Kılıçdaroğu’nun gezisi, fikir transferinin ön koşullarını yaratmaktı. Abdal dağa yürüyordu yani…