“Mürettiphane” görmüş/yaşamış kuşaktan bir gazeteciyim ben. Basındaki bütün teknolojileri gördüm 56 yıl içinde…Basın teknolojisi yenilenir/değişir, ama sonuçta mis gibi mürekkep kokan gazetelere dönüşüp gelirdi elimize…Yeni bir şey yaratmanın keyfini yaşardık her sabah…

O gazeteler hâlâ var. Artık mürettipler dizmiyor gazeteleri gerçi, bilgisayar teknisyenleri dizip tasarlıyor, sayfalar aynı kanaldan matbaaya gönderiliyor; Ofset tekniği ile oralarda/matbaalarda basılıyor…Ve hâlâ makinadan yeni çıkmış bir gazeteyi elinize aldığınızda, mis gibi mürekkep kokusu alırsınız.

Ama ne yazık ki o mis gibi mürekkep kokan gazeteler artık nostaljik göndermelerle anılmaya başlandı. Çünkü çok güçlü bir rakipleri var artık: internet ve internet gazeteciliği ! Bu yeni gazetecilik türü, mesleğin terminojisine dijital/konvansiyonel (geleneksel) gazete/gazetecilik kavramlarını taşıdı. Artık geleneksel (basılı-kağıt) gazetelere “dinozor” gözüyle bakanlar gitgide çoğalıyor.

Şöyle böyle Batı dünyasında 600 yıllık bir geçmişi olan geleneksel gazeteler melon şapkaya döndü artık; soylu/saygın ama düne ait…

Bu beni derinden üzüyor.

Ama, neyleyelim ki tarih nehri ileriye akıyor. Toplumsal dinamikler durmaksızın yeni şeyler yaratıyor; değişim/gelişim yaşası, insanı/toplumu durmaksızın geleceğe taşıyor…

Geleneksel gazetelerin artık nostaljik bir iletişim aracı olarak görülmeye başlanmasının temel nedeni, iletişim görevlerini gecikmeli yapıyor olmalarıyla ilgili…

Gazete haber demektir. Haber’se balığa benzer; tıpkı balık gibi, çok çok bir-iki saatte bayatlamaya başlar. Oysa haberin de tazesi makbuldür.

İnternet haber siteleri ile TV’ler dünyanın herhangi bir yerindeki bir olayı/bilgiyi/haberi on-onbeş dakika içinde servise koyabiliyorlar.  Geleneksel  gazeteler, 8-24 saat gecikmeyle !..

Geleneksel gazeteler, bu açığı kapatmak için internet siteleri kurdular. Bir anlamda basılı versiyonlarıyla ya da kendileriyle rekabete giriştiler; “düal” bir işleve sahip oldular.

Peki kağıt versiyonlarını sürdürmelerinin nedeni ne hâlâ ? Bunun nedeni, Resmi ilan almak ve geleneksel okurla iletişimi koparmamak…Bir ürünün talebi varsa arzı da olur…

Ama bazı Babıâli gazeteleri, örneğin Habertürk bunu aştı, kağıt versiyonunu sonlandırıp internete yerleşti…

TBMM’nde kabül edilen “Dezenformasyonla Mücadele Yasası” (sansür yasası) dijital gazeteleri de “süreli yayın”(gazete) kapsamına alıyor. Bundan böyle bunlar da resmi ilan alabilecek. Geleneksel gazetelerin resmi ilân pastası görece daralacak böylece…Zaten zorda olan özellikle muhalif gazeteler önemli gelir kaybına uğrayacak…

Şu an özellikle muhalif gazeteler varlıklarını sürdürmek için büyük bir mücadele veriyor. Dolar kurunun yükselmesi ile gazete maliyetleri iyice arttı çünkü matbaaların temel grdileri dışardan geliyor. Bu yüzden  üstüste zam yapmaya başladılar. Kimi gazeteler değişik yöntemlerle okurlarından hurda gazete topluyorlar…

Diğer yandan internet ve TV rekabeti basılı gazetelere büyük oranda tiraj/okur da kaybettirdi. Eskiden günde 1 milyon satan gazetelerimiz vardı, artık en çok satan gazetemizin tirajı 220 binlerde oynuyor. Günlük satışları 10 bini bile bulmayan sürüyle besleme gazete var Babıâli’de…

Yeni yasa çıktıktan sonra, sanıyorum, kağıt versiyonlarını sonlandıran gazeteler de olacak…Bu doğal. Çünkü dünyada olup bitenlerin telefonlardan izlendiği bir çağda yaşıyoruz. Telefonlar gazete işlevi de görüyor artık…

**

Yeni yasa, doğal olarak, yerel basını da derinden etkileyecek. Doğru dürüst gazetecilik yapmadıkları halde sırf resmi ilan pastasından pay aldıkları için yayınlarını sürdüren günlük yerel gazetelerin hemen tümü, kağıt versiyonlarını sonlandıracak, böylece önemli bir masraftan kurtulacaklar; internet siteleri ile yollarına devam edecekler. Kimileri de yeni yasa ile ilan pastası küçüleceği için bir ticarethane olarak gördükleri meslekten çekilecek…

Biz bu olası gelişmeyi küçük oğlum Sina ile dört yıl önce görmüş, Yeni Ufuk’un 2008’den beri yayınlanan basılı versiyonunu sonlandırmıştık. Ayrıca gazeteciliğin esas işlevi olan iletişimin internet gazeteciliği ile çok hızlandığı argümanıyla kamu ve kamu katkılı kuruluşların da internet gazetelerine abone olmalarını istemiş ve bunun yerel planda yaşama geçmesine katkıda bulunmuştuk.

Yeni yasa ile dijital gazeteler de “gazete” statüsü elde ettiler. Bu şekilde halen kağıt gazetelerin yararlandığı tüm imkanlardan yasal olarak internet gazeteleri de yararlanacak, örneğin internet gazetecileri de devletten basın kartı alabilecek. Gerekli koşulları yerine getirmeleri halinde resmi ilan da alacaklar ayrıca…

Bu yeni durumda haftalıklar ne yapacak, bilemiyorum. Abone pastasından da mahrum edilerler mi giderek, emin değilim. Ama onların zaten üç kuruş olan abone haklarına dokunan olursa buna önce ben karşı çıkarım. Hoş zaten haftalıkların çoğunun internet siteleri de var…

**

Dijital gazetecilik, gazetecilik mesleğinin geleceği…Ona ayak uydurmak zorundayız…

Ama, lâf aramızda, her zaman ve her konuda olduğu gibi gelişimi/değişimi savunmama rağmen, o mis gibi mürekkep kokan gazeteleri arıyorum hâlâ…

İnsan, çelişkilerle dolu ilginç bir yaratık.