Sağ-sol kavramları görece kavramlardır. Bu yüzden kötü tanımlamalara açıktırlar.

Kimdir sağ, kimdir sol ?

Kavramların ortaya çıkışı bilinen bir tarihsel olaya dayanır:

1789 Fransız Büyük Burjuva Devriminden sonra kurulan mecliste, soylular meclisinin sağ yanındaki sandalyelere, devrimciler de sol yanındaki sandalyelere oturmuşlardı. Bir başka deyişle kurulu düzenden (feodalizm) yana olanlar sağa, kurulu düzeni yıkan devrimciler de soldaki sandalyelere oturmuşlardı.

Bu ayrım, zaman içinde, kurulu düzenden/sistemden yana olanların sağ, karşı olanların da sol olarak anılmasına yolaçtı.

Kurulu düzen derken, topluma egemen olan üretim ilişkilerinden sözediyorum.

Zaman geçti, sosyalizm kuruldu, bu kez 18. Yüzyılda “sol” olan kapitalist düzenin temsilcileri sağ, sosyalistler de sol olarak anılmaya başlandı.

Kavramların göreceli, olması tarihsel gelişim ve değişimle ilgili. Zaman gelecek sağ-sol kavramları tarih olacak. Teori böyle…

**

Türkiye’de bir sürü siyasal parti var, ama son analizde iki ana grupta toplanıyor bunları:

Kurulu düzenden (neoliberalizm ya da tekelci vahşi kapitalizmden) yana olanlar sağ’ı, kurulu düzene karşı olanlar da sol’u oluşturuyor.

Buna göre muhafazakarlar da sağ, milliyetçiler de sağ, hatta bunlara göre “sol” olan sosyaldemokratlar da sağ ! Çünkü onlar da kapitalizme karşı değiller sonuçta. Çok çok reformistler.

Bu durumda ülkemizde de sol kavramını, ideolojik ve siyasal planda sadece sosyalist partiler temsil ediyor. Bir de antiemperyalist milli kurtuluşcular.

**

Bu girişi şunun için yaptım:

Cumhur ve Millet İttifaklarından sonra bir de Sosyalist İttifak kuruldu. Şu an ittifak  içinde hangi partilerin yeralacağı tam net değil; örneğin bence radikal milliyetçi bir parti olan HDP’nin de sosyalist ittifak içinde yeralacağı söyleniyor. Ama bir genelleme yapmak gerekirse şu an en ideolojik ve teorik bakımdan en homojen ittifak bu. Çünkü ittifaka katılanların tümü de tekelci kapitalizme veya kurulu düzene karşı !

Buna karşılık Cumhur İttifakı ile Millet İttifakı sağ ittifaklar olmasına rağmen, ittifaka katılan partilerin ideolojik konumları dikkate alındığında kendi içlerinde heterojen ittifaklar olarak ortaya çıkıyorlar. Çünkü muhafazakarlık ile milliyetçilik ve sosyaldemokrasi çelişik kavramlar. Örneğin normalde milliyetçilerin muhafazakarlara karşı olması gerekir. Tümünün de sol’a !

**

Soru kendiliğinden beliriyor:

Sosyalist İttifak ne yapar ?

Öncelikle sosyalist tabanı belirli ilkeler temelinde birleştirir. Bu iyi bir şeydir.

İkincisi,  kendileri gibi muhalif (siyasal iktidara karşı) pozisyondaki Millet İttifakı’na, onu eleştirerek, doğru bir seçim stratejisi saptamasına ve doğru politikalar üretmesine katkıda bulunabilir.

Bence en önemlisi, sosyalist fikirleri, İttifak avantajını kullanarak medya aracılığı ile geniş kitlelere ulaştırabilir.

İttifakın önderleri HDP’nin listesinden meclise girerler mi, bilmiyorum. Ama bunun çok bir önemi yok. Öyle bile olsa yeni seçim yasasına göre grup kurmaları söz konusu olmayacak.

Bir genelleme yapmak gerekirse, Sosyalist İttifak siyasal yaşamımız için bir kazanımdır. Başarılı olmasını diliyorum.