Marketlerde 30’lu paketi 36.5 liraya satılan yumurta, yüzde 7’lik KDV indirimine rağmen 42.9 lira olmuş. Bakanlık zam için inceleme başlatmış. Müfettişler marketlerde teftişe çıkmış…

Hesap ettim. Yumurtanın tanesi eskiden 120 kuruşmuş şimdi 143 kuruş olmuş.

(Köylü pazarlarında 200 kuruşa satılıyor, o ayrı hikâye !)

Bakanlığın yumurta konusundaki hassasiyetine şapka çıkartmak gerekir. Çünkü yumurta en ucuz protein kaynağı. Yağda iki yumurta bir öğün…

Hesabı orada kestim. Dört kişilik bir ailenin günlük yumurta ihtiyacı filan diye işi sündürüp  iktidar karşıtı bir retoriğe kalkışmak sığ geldi bana…

Yumurta sadece bir örnek çünkü.

Neye örnek ?

İki şeye:

Enflasyon,  genel fiyat artışı demektir. Enflasyon dikine hareketlenmesini sürdürdükçe beraberinde belli-başlı iki üçkağıtçılığı da taşır:

Stokçuluk ve yapay fiyat yükselmeleri…

Bu ikisi zaten iç-içedir.

Stokçuluk ve yapay fiyat yükselmeleri ile mücadele tabii iyi birşeydir. Ama, sorunun radikal çözümü “muhtekirler”i tek tek avlamak değildir. Yapay fiyat artışlarına yolaçan kaynağı kurutmaktır. Sivrisinek-bataklık neden-sonuç ilişkisi gibi…

Kaldı ki her fiyat yükselmesi yapay da değildir. KDV indirimine rağmen yumurtaya zam yapanlar şunu söyleyeceklerdir eminim:

“Maliyetler arttı…”

Sorunun bamteli bu ! Maliyetler sürekli artıyorsa fiyat artışının önüne geçilemez; bu süreçte araya tabii üçkağıtçılar da karışır.

Sorunun çözümü bellidir:

Maliyetleri düşürmek !

Maliyetleri düşürmek için de dolar kurunu düşürmek gerekir. Bu aynı zamanda  enflasyonun düşmesi anlamına da gelir. Çünkü bizim gibi çift paralı ülkelerde enflasyonu indirip çıkartan dolar kurudur.

Dolar hâlâ yüksek. Ukrayna-Rusya gerilimi nedeniyle altınla birlikte dolar da yukarıya doğru yeniden hareketlendi. Bu satırları yazarken doların fiyatı 14’e doğru yol alıyordu. Yüksek bir rakam bu. Dışardan dolarla ne geliyorsa, ya direkt olarak ya da dolaylı şekilde  fiyat ve maliyetleri yükseltiyor.

Yumurta fiyatının artışı eğer katakulli değilse (müfettişle bunun peşinde) ya maliyet artışı ile ilgilidir ya da arz talebin altında kalmıştır. İki durumda da teftiş filan bir işe yaramaz…

**

İktidar, halkı liraya özendirmek için çeşitli önlemler alıyor. “ Dolarını altınını bozdur kur garantili mevduata yatır “ diyor.

Halkı milli paramıza özendirmek doğru bir karar. Ancak, kur korumalı mevduat hesabı da sonuçta dolara bağlı değil mi ? Verilecek faiz, dolar kuruna göre hesaplanmayacak mı ?

Elektrik, doğalgaz ve akaryakıt fiyatını da dolar kuru yüzünden indiremiyorlar. Çünkü elektrik üretiminde ithal kömür ve doğalgazla çalışan santrallar ağırlıkta. İkisini de dolarla alıyoruz ! Pahalı akaryakıt ise tüm ürünlere zam şeklinde yansıyor; çünkü nakliye maliyeti artıyor.

Maliyeti düşürmenin iki yolu var:

Doların kurunu düşürmek, onun için de daha çok üretmek…

Bunlar teftişle filan altından kalkılacak sorunlar değil. Yatırımla ve üretimle üstesinden gelinecek sorunlar.

İktidar, seçim de yaklaştığı için palyatif önlemlerle durumu idare etmeye çalışıyor, ama edemiyor.

Bir karamboldür gidiyor bu yüzden…

**

“Gitçek” diyen Tarkan’ı sonunda  FETÖ’cü ilan ettiler.

Ama, “FETÖ darbe girişiminin finansörü” diye etmedikleri küfür kalmayan BAE artık komşu kapısı !..

Denize düşen…misali !..