Şimdiye kadar yapılan açıklamalardan anlaşıldığına göre, CHP’nin başını çektiği muhalefet, temelde mevcut toplumsal sisteme değil; onun, AKP iktidarı döneminede iyice derinleşen defolarına karşı. Onların düzeltilmesi ile Türkiye’nin düze çıkacağına inanıyor.

Ancak, bunun tam olarak nasıl yapılacağı da belli değil. CHP de, İyi Parti de halkın önüne net bir ekonomi programı koyamadı hâlâ. CHP’nin açıkladığı altı temel ilke ile, İyi Parti’nin açıkladığı son ekonomi programı gerçi bazı ipuçları veriyor, ama izlenecek modelin çerçevesi yine de net olarak çizilmiyor.

Bir adım geriye çekilip bakıldığında, AKP reddediliyor, onun yanlışlarının altı çizilip revize edileceği söyleniyor; ama, mevcut toplumsal sisteme lâf yok !

Şunu demeye çalışıyorum:

Türkiye Cumhuriyetininin kuruluşundan bu yana izlenen temel ekonomi modeli, kapitalist ilişkiler temeline basan karma ekonomi modeliydi.

Bunu ilk kez 1923’te toplanan İzmir İktisat Kongresinde Ekonomi Bakanı Mahmut Esat Bozkurt dile getirmişti.

İzmir İktisat Kongesinde karma ekonomi modelinin dengesi konusunda iki grup çekişmişti: Özel sektörcü Celâl Bayar ile devletçi İnönü-Peker grupları…

Bayar ve çevresi, karma modelde özel sektörcülüğün ağır basmasını savunuyordu. Söylediklerinin özeti şöyleydi:

Devlet, özel sektörün yapamayacağı isleri yapsın.

İnönü-Peker grubu ise, tam tersi görüşteydi.

Kongrede Celâl Bayar Grubu ağır bastı, ekonomik kalkınma yolu olarak özelcilik benimsendi. Ancak ortada modelin basını çekecek milli nitelikte bir kapitalist sınıf yoktu. Bir başka deyişle milli burjuvazi…

Devlet, şöyle böyle ilk 7-8 yıl, bir milli burjuva sınıfı yaratmak ve onun önderliğinde sanayileşmek/kalkınmak için elindeki tüm enstrümanları kulandı: Özel sektörü desteklemek için başta İş Bankası olmak üzere bankalar kuruldu, Teşvik-i Sanayi Kanunu çıkartıldı, ihracata destek sağlandı, vb…

Olmadı. 1929 dünya ekonomik krizi, özelciliğin çıkmaz sokak olduğunu ortaya çıkarttı. 1930’lu yılların başlarından itibaren, devletçiliğin ağır bastığı Planlı Ekonomi Modeli’ne yönelindi…Model büyük başarı kazandı. Türkiye bu dönemde Osmanlıdan kalma tüm dış borçlarını ödedi, her bakımdan kendine yeter bir ülke haline geldi…

Bu milli iktisat politikasına ilk dinamiti Menderes’in DP’si koydu. Peşi geldi. AKP ile taçlandı…Bu son dönemde devlet işletmelerinin yanısıra kamuya ait ne varsa haraç mezat satıldı. Sonunda güzelim ülkemiz, uçan kuşa borcu olan, üretmeyen, iğneden ipliğe her şeyini dışardan alan, rantçı/betoncu, özetle ekonomik, bağımsızlığını yitirmiş, içerde hukuk sistemi ve demokrasisi yaralı, sosyal adaletin S’sinin kalmadığı bir enkaza dönüştü…

Soru şurada:

Yarın CHP ve ortakları iktidara gelirse bu enkazı nasıl kaldıracak ? Hangi modelle ? Karma ekonomi modeli ise ağırlık hangisinde olacak ? Devlette mi, özel sektörde mi ?..

Bu soruyu, öncelikle, Türkiye’yi ekonomik bakımdan da tam bağımsız bir ülke haline getiren Planlı Ekonomi modelinin mirasçısı CHP yanıtlamalıdır.

Şu söylenebilir belki:

CHP’nin tek başına iktidara gelme şansı yok.

Doğru, ama şunu yapabilir en azından. Modelini/vizyonunu açıklar, ortaklarına bunu kabül ettirmek için yollar dener, halkın desteğini isteyebilir ayrıca…

Yok bu olmaz da gelecek iktidar sadece AKP’nin defolarını ortadan kaldırmaya çalışmak gibi yalınkat önlemlerin kısırdöngüsüne girerse, başa sarılır, AKP bile aranılır hale gelir…