Yakın zaman içinde (arÅŸive bakmaya üşendim) Taliban’ın en yakın destekçilerinden birisinin Çin Halk Cumhuriyeti olacağını yazmıştım.

Yadırgandıydı…

Kimilerine göre, Taliban ÅŸeriatçı bir terör örgütüydü; Çin ise, bugün de Komünist Partisi’nin yönetimindeki “komünist” bir ülkeydi. Buradan bakıldığında, Çin-Taliban yakınlaÅŸması “ne alâka”ydı !

Gerçi Çin Halk Cumhuriyeti artık, Mao Tse-tung’un Çin’i deÄŸil. O dönem revize edileli çok oldu. Çin, hâlâ, Komünist Partisi tarafından yönetiliyor gerçi; ama, iktisat politikaları bakımından sosyalist deÄŸil, “sosyal-kapitalist” bir çizgi izliyor.

Ama,Çin’i yine de, ABD’nin başını çektiÄŸi neoliberal lig içinde mütalâa etmek doÄŸru olmaz.

Çin’in ÅŸu anki en baskın özelliÄŸi, her bakımdan dünya liderliÄŸi için ABD ile çekiÅŸiyor olmasıdır.

Çin’in Taliban’a el uzatmasının en genel nedeni bu. Pragmatik refleks ! Afganistan’ın stratejik öneme sahip olması da bunda etkili. En dipte ise, emperyalizme karşı verilen kurtuluÅŸ mücadelelerinin bugün de Marksist-sol tarafından desteklenmesi ilkesi yatıyor…

Bugünkü gazetelerde (cumartesi) şöyle haber çıktı:

Taliban: En önemli ortağımız Çin oldu.

AFGANÄ°STAN’da yönetimi ele geçiren Taliban en önemli ortağının Çin olduÄŸunu açıkladı. Taliban Sözcüsü Zabihullah Mücahid, Ä°talya’da yayımlanan La Repubblica Gazetesi’ne verdiÄŸi söyleÅŸide, “Çin en önemli partnerimiz, ülkemize yatırım yapmaya ve yeniden inÅŸayı desteklemeye istekli olduÄŸu için bizim için temel önemde ve olaÄŸanüstü bir fırsat teÅŸkil ediyor” dedi. Mücahid, “Katar ve Türkiye, havalimanını yeniden iÅŸler hale getirmek için çalışıyor. Eylül ayı içinde havalimanının tekrar faaliyete geçmesini umuyorum “ifadelerini kullandı.

**

Türkiye’yi yönetenlerin de Taliban’a sıcak ÅŸekilde yaklaÅŸtıkları malûm. Çin ile Türkiye’yi Taliban’la iliÅŸki kurmaya iten temel neden aynı: Pragmatik refleks ! Afganistan’a yatırımlar yapmak, ülkenin yakılıp yıkılan yerlerini yeniden inÅŸaa etmek,  altyapı kurmak, vb…Kabil havalimanının yeniden iÅŸler hâle gelmesinde de hem ekonomik hem de uluslararası stratejik çıkarlar rol oynuyor. Göçmen sorunu ayrı bir paragraf…

Ancak, Çin ile AKP’nin Afganistan’a yaklaşımı bununla sınırlı.

Çin, ideolojik bakımdan Taliban’la tabii ki kendisini özdeÅŸleÅŸtirmiyor; ama Türkiye’nin bu açıdan yaklaşımı farklı. Bunu ErdoÄŸan da, “Taliban ile görüşlerimiz birbirine ters deÄŸil” ÅŸeklinde açıklamıştı…

Şöyle bir tablo var:

“Komünist” Çin ile ÅŸeriatçı Taliban ve Ä°slamcı AKP iktidarı Afganistan’da aynı sahnede…

Bunun üzerinde, özelllikle muhalefetin de kafa yorması gerekiyor. Hele hele Afgan göçü, göçmen sorunumuz içinde ayrı bir paragrafa dönüşmekte olduÄŸu ÅŸu günlerde…

**

Afganistan’ın emperyalist kırkharamilerin yeniden tasallutun uÄŸramaması için, iktidara gelme iddiasındaki bizim muhalefetin de bir politikasının olması gerekiyor.

Çin’in Taliban’la sıcak iliÅŸkiler kurmaya baÅŸlamasını daha geniÅŸ ölçekli bir bakış açısından deÄŸerlendirilmesi gerekiyor.

“Afganistan’dan bize ne” deyip iÅŸin içinden çıkmak, soruna aşırı basitlikle yaklaÅŸmak anlamına gelir. Kaldı ki, muhalefetin, iktidara geldiÄŸinde, yüzbinlerce Afganlı göçmeni ülkelerine göndermek gibi bir sorunu da var. Ama bakıyoruz derli-toplu bir Afgan/Taliban politikasları yok ! Anti-AKP retorikle vakit öldürüyorlar !..