Tek sektöre ya da ürüne dayalı kentlerde, kentin kaderi, o tek sektöre veya ürüne bağlı olur.

Bunun en tipik örneği Zonguldak’tır.

Zonguldak’ı kömür yarattı, kömürle büyüyüp serpildi; özellikle 1990’lı yıllardan bu yana ise, kömürdeki çöküşe koşut olarak kent de çökmeye başladı. Çöküş süreci AKP döneminde hız kazandı.

Zonguldak şu sıralar toparlanmaya çalışıyor.

Bunu, AKP Zonguldak milletvekilleri Polat Türkmen ile Hamdi Uçar’ın açıklamalarından anlıyoruz.

Zonguldak önümüzdeki seçim öncesi Büyükşehir ilan edilecekmiş.

Bu şekilde Hazine’den yüzde 6,5 oranında pay almaya başlayacakmış.

Öte yandan da kökü taaa II.Abdülhamit’e uzanan Filyos Projesi, eğer tam kapasite devreye girebilirse, kente hayat öpücüğü olacakmış…

Kömür ne olacak peki ?

Bir kamu kuruluşu olan TTK ile kömür havzasının rehabilitasyonunu öngören bir proje yok elde; olsa, milletvekilleri açıklardı.

Sanıyorum TTK ile özel ocakların ürettiği kömürler, kıyıboyunca yenileri de kurulması sözkonusu olan termik santrallere kanalize edilecek; eskiden olduğu demir-çeliklerin değil, enerji sektörünün ana girdisi olacak.

Demir-Çelikler ise, dışarıya, ithal kömüre bağlı kalacak…

Kömüre ilkten Özal takmıştı. 1990’lı yıllarda öncülüğünü ve fikir babalığını doğalgazcı İshak Alaton’un yaptığı lobi, TTK’nın kapatılmasını istiyordu.

Çünkü,ona göre, TTK ve dolayısıyla Zonguldak, bir karadelik olmuş, “Türkiye’nin kamburu” haline gelmişti.

“Zonguldak Türkiye’nin Kamburu mu ?” ismindeki kitabımda bu iddiaları yanıtlamıştım. Zonguldak Türkiye’nin “kamburu” değil, başta demir-çelikler olmak üzere çeşitli sektörlere maliyetinin altında kömür sağlayan bir çilekeş babadır demiştim. Kanı ve canı pahasına…

1990’lı yılların başlarıydı…

TTK’yı satamayan ve kapatamayan AKP, “atıl”(!) maden sahalarını kiraya vererek TTK’nın bütünlüğünü bozdu, işçi alımını ve hazırlık yatırımlarını aşağı çekti, TTK’yı rölantiye aldı. Demir-Çelikler ile çeşitli sektörler ithal kömüre bağlandı…

Şimdi anladığımız kadarıyla Zonguldak, Filyos ve Büyükşehir projeleri ile kömüre bağımlı olmaktan kurtarılacak.

Tabii, modern limanı, çeşitli endüstriyel ve ticari alanları ile Filyos projesi bütünüyle yaşama geçirilebilirse…

Filyos ve Büyükşehir Projeleri için verilen tarih, 2023 ya da seçim yılı.

Zonguldak’ı tek sektöre (kömür) bağımlı olmaktan çıkartmak güzel bir gelişmedir. Ama, kömürü ihmal etmemek koşuluyla ! İktidar, TTK’yı ayağa kaldıracak yatırımlarla, sadece demir-çeliklerin ihtiyacı olan 20 milyon ton/yıl tutarındaki taşkömürünün dörtte birini üretebilir. Geçmişte bunun örnekleri vardır. Taşkömürünün Devletçilik Dönemi ismindeki kitabımda bunu ayrıntılı olarak anlatmıştım.

Zonguldak, Türkiye’nin tek taşkömürü üretim merkezidir. Kömür ise, demir-çeliklerin iki ana girdisinden birisidir; taşkömürü olmadan cevherden çelik üretilemez.

Yarın bir savaş çıksın, eloğlu kömür satmayı kesse, demir-çelikleri nasıl çalıştıracaksınız ! Savunma sanayiine nasıl çelik yetiştireceksiniz !

Kömürsüz olmaz ! Kömürsüz Zonguldak da olmaz, Türkiye de !..

**

Zonguldak’ın Büyükşehir olması sanıyorum en çok, il olmayı bekleyen Ereğli’yi olumsuz şekilde etkileyecek. Bu arada yerel yönetimlerin mevcut yapılanmasından doğacak farklılaşma, Ereğli belediyesinin de kaynaklarının kısıtlanmasına ve bağımsız hareket etme yeteneğinin kısmen ortadan kalkmasına neden olacak.

Bakıyorum.

Ereğli’den tık yok. Herkes, Belediye Başkanı Posbıyık’ın AKP’ye transfer olup olmayacağını konusunda papatya falı açıyor !

Şöyle diyenler var:

“Kentin çıkarları için Posbıyık AKP’ye gidebilir…”

Gitmez ! Deneyimli bir politikacıdır çünkü. AKP’nin tası tarağı toplamaya başladığının o da farkındadır.

Kaldı ki transferle kente kazandırılacak en değerli hizmetler bile, AKP’nin günahlarını üstlenmeyi mazur göstermez !..