1 Mayıs 1886’da Amerikan İşçi Sendikaları Konfederasyonu, 12-14 saate uzanan çalışma süresinin 8 saate indirilmesi için ülke genelinde grev ilan etti.

ABD’nin çeşitli eyaletlerinde yüzbinlerce işçi çağrıya uydu. Eylemler, çok geçmedi sokağa taştı, büyük gösterilere dönüştü. Kolluk güçleri ve grev kırıcılar ile işçiler arasında arbedeler yaşandı. İşçiler dövüldü, gözaltına alındı…

İşçi önderleri, 4 Mayıs 1886’da işçilere yapılan kötü muameleleri protesto amacıyla Chicago kentinin Haymarket meydanında büyük bir toplantı düzenlediler. Toplantıya binlerce işçi katıldı. İşçi önderleri, 8 saatlik mesai istemlerini yinelediler, eylemci işçilere yapılan baskınları kınayan ateşli konuşmalar yaptılar.

Toplantı akşam saat 20.00de başlamıştı. Saat 22’ye doğru 200 civarında bir polis grubu işçilere müdahale etti, arbede yaşanmaya başlandı. Tam o sırada kürsü yakınlarında bir bomba patladı. 7 polis öldü, çok sayıda polis yaralandı; göstericilerden ölenlerin ve yaralananların sayısı çok daha fazlaydı.

Bombayı kimin patlattığı hiçbir zaman bulunamadı. Ama ülke çapında işçi önderlerine yönelik büyük operasyonlar başladı. Çok sayıda işçi ve işçi önderi tutuklandı. Bunların içinde bazıları Alman göçmeni olan ünlü işçi önderleri Oscar Neebe, Albert Parson, August Spies, M.Schwab, George Engel, Adolph Fischer de vardı.

Yargılama hemen başladı. İşçi önderlerinin tümü idama mahkum edildi.

1893’te idam edilen Sosyalist işçi Gazetesi’nin başyazarı August Spies, mahkemedeki şu sözleriyle tarihe geçti:

“Sessizliğimizin bugün kendisini boğan gürültüsünden daha güçlü olduğu günler gelecektir.”

Yargı sırasında tarihe geçen bir başka olay da, mahkemenin; “af dile, kurtul” önerisini reddeden Albert Parsons’un yiğitliğiydi.

Şöyle demişti Parsons, mahkemeye:

“Bütün dünya suçsuz olduğumu biliyor. Eğer asılırsam cani olduğumdan değil, işçi olduğumdan asılacağım.”

Astılar.

 **

II.Enternasyonal 1889 yılındaki toplantısında, 1 Mayıs grevleri ile 4 Mayıs Haymarket katliamında yaşamını yitirenlerin anısına ithafen, 1 Mayıs’ı “Emek ve Dayanışma Günü” ilan etti.

1 Mayıs’ın tam aldı, Dünya İşçilerinin Birlik, Dayanışma ve Mücadele Günü’dür. 1889’dan bu yana, 132 yıldır, tüm dünyada çeşitli etkinliklerle anılır, kutlanır.

1 Mayıs’ın kökeninde demokratik haklarını kanları ve canları pahasına savunan; işkenceye uğrayan, kurşunlanarak veya idam sehpasında ölen işçilerin yiğit anıları vardır.

 **

Aradan bir TV’ye göz atıyorum bu satırları yazarken…

Bir grup işçi Taksim’de 1 Mayıs’ı kutlamak isteyenlere, polis müdahale etmiş…

Demek ki demokrasi mücadelesi sürüyor…

Yaşasın 1 Mayıs !