Babam Ahmet Naim’in (Çıladır) 1930’lu yıllarda dönemin “solcu” olarak anılan dergilerinden Yeni Adım’da yayınlanan bir öyküsü vardır:

Türkiye’de (Zonguldak’ta) faaliyet gösteren bir Fransız şirketinin kömür ocağında yangın çıkar, onlarca işçi, yangının ulaşamadığı bir “baca”da mahsur kalır. Yangının söndürülmesi için “nefeslik”in kapatılması gerekmektedir. Ocağa hava veren kompresörler susturulursa içeriye oksijen gitmeyecek, yangın da kendiliğinden sönecektir.

Ancak, içerde mahsur kalmış onlarca işçi de nefesliğin kapatılması halinde havasız kalıp öleceklerdir.

Ocağın Fransız patronu toplantı yapar. Teknik bilgi alır, ayrıca muhasebe müdüründen yangının devam etmesi halinde uğranılacak zarar ile işçilerin ölmesi halinde onların yakınlarına ödenecek tazminatın hesaplanmasını ister.

Sonuç kısa sürede eline ulaşır. Ölecek işçilerin yakınlarına ödenecek tazminat, yangının sürmesi halinde ortaya çıkacak zarardan düşüktür. Patron başmühendisini çağırır ve buyurur:

“Nefesliği kapatınız”!

**

Kapitalizmin insana bakış açısını anlatır öykü. İnsan mı, rant mı ikileminde önde gelenin rant olduğunu yahut…

Sömürgeci zihniyeti bir de…

Öyküde ikisi iç-içedir.

**

Korona salgını, tüm dünyada, ülkeleri yönetenlerin önüne bu ikilemi koydu bir kez daha:

Ekonomi mi, insan yaşamı mı?

Durumu idare ediyorlar !

Zengin ülkeler daha insancıl bir yaklaşım sergiliyor gibi, ama oralarda da çarkların dönmesi öncelikli…

Bizde de öyle değil mi?

Tıpkı faizde olduğu gibi Korona vakalarında da, nüfusa oranla Avrupa ve Dünya Şampiyonuyuz. Her gün 280’e yakın yurttaşımızı Koro’dan yitiriyoruz. Salgın inanılmaz bir hızla yayılıyor…

Ama, çarklar dönüyor öte yandan ! Sanayi üretiminde gerileme değil gelişme var.

Ekonomik aktiviteler insan yaşamının önünde hala…

Bu durum, son analizde, kapitalizmin insana bakış açısını yansıtır.

Özgür Biliminsanlarımız (Bilim Kurulu değil) ramazanda tam kapanma önerdiler.

İktidar onları dinlemedi, kısmi kapanma kararı aldı.

Bakıyoruz alınan yeni önlemlere…

Eski önlemlerin takla attırılmasından başka bir şey değil !

Ayrıntıya girmiyorum…

Salgının bizde rekorlar kırmasının nedeni, kapitalizmin genel yaklaşımını iyice abartan tuhaf önlem kararlarının alınması !

Dahası, kararları alanların, aldıkları kararları çiğnemedeki başarısı !

“Lebalep”leri anımsayın…

Bu gibi koşullarda toplumların özsavunma mekanizması/refleksi harekete geçer. Güzelim ülkemiz o koşulları yaşıyor…

Toplumsal çare, ilk seçimde AKP iktidarından kurtulmaktır.

Bireysel çare:

MMT (Maske-Mesafe-Temizlik)…