İzmir depremine bir de sınıfsal açıdan bakmaya çalışacaktım bugünkü yazımda, geç kalmışım. Deprem Uzmanı Prof. Ahmet Ercan şöyle demiş: ”Depremde yoksullar ölür, zenginler ölmez.”

Şöyle devam etmiş:

“Sorun yoksulluktur. Halkın yoksulluğuna müteahhitin hırsızlığı, devletin getirdiği aflar ve denetimsizlik eklenince yıkım büyüyor” (Sözcü, 1 Kasım 2020).

İşte bu ! Sorunun özü bu ! Çerçeveletip duvara as !..

Buradan şöyle bir sonuç çıkıyor:

Yoksulluk, hırsızlık, sorumsuzluk ve denetimsizlik sürdüğü sürece, depremler özellikle yoksulları vuracak…

Sorunun daha derininde ne yatıyor peki ?

Toplumsal sistemin adaletsizliği…

Vahşi kapitalizmin ya da neoliberalizmin gözüdönmüş rant hırsı…

Ülkeyi yönetenlerin sorumsuzluğu, vurdumduymazlığı/kaderciliği…

Demokrasinin cüceliği…

Vurun bunları birbirine, 6,6’lık depremden altmışı aşkın yakın ölü ile bine yakın yaralı ve yıkık binalar çıkıyor…

Toplumsal adaletsizliğin, yaşam-ölüm denklemindeki somutlaşması olayıdır bu.

00

Japonya’da da kapitalizm var, hem de ağababası. Ama oradaki depremler, örneğin bizdeki kadar yıkıcı olmuyor…

Niçin ?

Şunun için:

Kapitalizm insana “kaynak” olarak bakar. Sistem o kaynaktan beslenir çünkü. İnsan yoksa üretim, o yoksa kar da yoktur.

Kapitalist rasyonalizm, bu yüzden, insan yaşamını ve sağlığını öne alır. Depremlerde insanı öldüren binalar olduğuna göre, depreme dayanıklı binaları yapar…

Bizimkiler bu rasyonale sahip değil.

Bu yüzden üreten değil, tüketen ekonomi modeline sarıldılar. Dış borç-bina-rant sarmalına soktular güzelim ülkemizi…

Haliyle işsizlik ve enflasyonist baskı büyüyor, yoksulluk yayılıyor… Yoksul halk, bu yüzden, doğal afetlere, salgınlara, hastalıklara karşı dayanıksız hale geliyor…

00

Korona’da da böyle değil mi bu ?

00

Ne diyordu Acem şairi:

“Ölüm adildir. Şahı da yoksulu da aynı anda vurur.”

Ne yanıt veriyordu Nazım usta ?

“Ölümün adil olması için hayatın adil olması gerekir…”