Lozan’dan başlayalım:

İşviçre’nin batı kesiminde, Vaud kantonunun merkez kenti.

Bu minnacık kent tarihe çok tanıklık etti. Ama galiba en önemli tanıklığı, Türkiye ile Yunanistan ve Türkiye ile İtilaf Devletlerin arasında imzalanan anlaşmalara yaptığı tanıklıktır.

Bizim iki Lozan’nımız vardır:

İlki, henüz Cumhuriyet ilan edilmeden, 24 Temmuz 1923’te İtilaf Devletleri ve öteki ilgili devletler ile Gazi’nin önderliğindeki Ankara Hükümeti’nin imzaladığı barış antlaşmadır.

Öteki de, Cumhuriyetin ilanından sonra, 30 Ocak 1923’te Yunanistan ile imzalanan “Mübadele” antlaşmasıdır.

Bugünkü konumuz ilki…

Arkadaşlar Lozan Antlaşmasına sevmezler, her fırsatta yerden yere vururlar. Kendi açılarından haklıdırlar:

Azıcık başa saralım…

Kurtuluş savaşımızın zaferinden sonra yapılan Mudanya Mütarekesi görüşmeleri sırasında (3-11 Ekim 1922) kalıcı barış için bir konferans toplanması şeklinde bir ilke kararı alındı. Konferans, Lozan’da toplanacaktı. Konferansa Türkiye, İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya ile Sırp-Hırvat-Sloven devletleri katılacaktı. Türkiye’nin isteği üzerine Boğazlar ile ilgili görüşmelere katılmak üzere Sovyetler Birliği de konferansa davet edildi. ABD, gözlemci olarak katılacaktı konferansa…

İngiltere, Fransa ve öteki İtilaf Devletleri, Vahdettin’in başında bulunduğu İstanbul hükümeti de konferansa çağırmak istediler. Bunun üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi, 1 Kasım 1922’de hilafeti  ve saltanatı kaldıran tarihi kararını aldı…

Lozan ile Osmanlı devleti de tarihe karıştı…

Bizim Yeni-Osmanlıcıların Lozan’a şaşı bakmalarının esas nedeni budur.

Diyorlar ki Lozan ile toprak kaybedildi…

Hangi topraklardan sözediyorsunuz siz ! Kurtuluş’tan önce zaten Osmanlı toprakları emperyal devletler tarafından yağmalanmıştı.

Başkent İstanbul bile işgal altındaydı. Başkenti padişah Vahdettin değil, bir İngiliz vali yönetiyordu.

Lozan’la, Musul dışında, toprak kaybedilmedi; tam tersi, işgal altındaki tüm topraklar geriye alındı.

Kurtuluş, Lozan ve Cumhuriyet olmasaydı, türkiye bugün ya Fransı’nın ya da İngiltere’nin “mandası” olacaktı…

Lozan bize tam bağımsız başı dik bir yani Türk devleti getirdi.

00

Her şey bir yana…

Burnumuzun dibindeki Eşek Adasına Yunan bayrağı dikilmesi karşısında sus pus olanların, Lozan’ı eleştirmeye ne hakları vardır !..