(1)

Bazen yerel gündem, çok sık olmasa da, ulusal gündemin önüne geçebilir.

Ulusal gündemin başında Baro eylemi var. Eylem sona erdi. Tepkileri de henüz günyüzüne çıkmadı. Bu yüzden gündemden düşmek üzere. Sanıyorum önümüzdeki günlerde CHP Kurultayı gündeme oturacak…

Yerel gündemin başına ise, nerdeyse bir taş gibi, Erdemir’in Özel Endüstri Bölgesi ilan edileceği haberi oturdu.

Bizim yerel basın, bunun iyi bir şey mi yoksa kötü bir şey mi sorusu üzerinde durmaksızın, olayın öncesi ve gelişimindeki politik atraksiyonların üzerine eğilmeyi yeğledi. Her zamanki gibi, net bir görüş belirtmeden, olayın eteklerinde, kulislerinde gezinmeye başladı.

Kimileri de peşin hükümlüydü. Erdemir’in Endüstri Bölgesi ilan edilmesinin Ereğli’nin idam fermanı olacağını ileri sürdü.

İlk atlanan şu soruydu:

Nedir Özel Endüstri Bölgesi ?

Gazetecilikte, bilenler bilmeyenlere anlatsın gibi bir eyyamcılık yoktur. Topa girdiyseniz baştan başlamanız gerekir…

9 Ocak 2002 tarih ve 4737 sayılı Endüstri Bölgesi yasası ve ona bağlı yönetmelikte Endüstri Bölgesinin ne olduğunun açıklaması var:

Yatırımları teşvik etmek, yurt dışında çalışan Türk işçilerinin tasarruflarını Türkiye’de yatırıma yönlendirmek ve yabancı sermaye girişinin artırılmasını sağlamak üzere  4737 sayılı Kanun uyarınca kurulacak bölgelere, Endüstri Bölgesi deniliyor.

Özel endüstri bölgesi ise; üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunan, gerçek ya da tüzel kişilere ait  ve 4737 sayılı  Kanun hükümlerine göre ilan edilebilecek endüstri bölgelerini tanımlıyor. Erdemir bu kapsam içinde…

Demek ki neymiş ?

Endüstri ve Özel Endüstri Bölgelerinin kuruluş amacı yeni yatırımların önünü açmakmış; bu şekilde istihdamı genişletmek…

Nitekim, Cumhurbaşkanı Erdoğan, 19 Mart 2019 tarihinde Ereğli’de yaptığı konuşmada şöyle demişti:

“Ereğli Demir Çelik Fabrikaları; ülkemizin önemli bir değeri olduğu kadar şehrimizin de en güçlü markasıdır.
Şimdi buradan bir müjde veriyorum.
Fabrikamız 1 milyar dolarlık yeni bir yatırım kararı aldı.
Bu yatırımla fabrikamızın üretim kapasitesi artacak.
Ereğli'den bin kardeşimize ilave istihdam imkânı ortaya çıkacak.
Kendi demir çelik ürünlerimizin AR-GE çalışmaları için burada önemli bir merkez kuruldu.
Kendi zırh çeliğimizin levhalarını bu çok önemli, savunma sanayimizde bizim için önemli bir adım.

Kendi formüllerimizle ve uluslararası standartlarda Ereğli'de bunu üretmeye başladık.
Böylece savunma sanayimizin önemli bir ihtiyacını karşılamış oluyoruz.
Fabrikamızda yeni bir galvanizleme tesisi inşa edildi.
Deneme üretimine başladık.
Önümüzdeki ayda açılışı yapılıyor.
Bu tesis ülkemizin ithalatında 210 milyon liralık iyileşmeye vesile olacak”

Özetle…

Erdemir yatırım yapacak, ama kendisine devletçe bir takım kolaylıklar sağlanmasını da istiyor. Devlet de Özel Endüstri Bölgesi ilan ederek bu kolaylıkları, değişik şekillerde, ona sağlanacak.

Hikayenin özü bu.

Devlet diyor ki sen bana zırhlı çelik üret, ben de sana gereken kolaylıkları sağlayayım…

Kentin kazancı ne oluyor bundan ?

Cumhurbaşkanının deyimiyle, 1000 kişilik istihdam ve bu yolla kente girecek katmadeğerin artması…

Tabii ki bunun kötü bir şey olduğunu, kenti bitireceğini filan söyleyemeyiz.

Ekonomik açıdan bakıldığında tablo böyle görünüyor…

Peki, Ereğli Belediye Başkanı Halil Posbıyık Erdemir’in Özel Endüstri Bölgesi ilan edilecek olmasına niçin karşı çıkıyor ? Niçin bunun Ereğli’yi bitireceğini söylüyor ?

Belki, Nasrettin Hoca öyküsüne dönecek ama, Posbıyık da haklı:

Çünkü…

Erdemir’in Özel Endüstri Bölgesi haline getirilmesi halinde, ona bir takım kolaylıklar, muafiyetler sağlanacak. Bunların başında da belediyeye ödediği bazı vergilerden kurtulması geliyor. Bunun dışında, Bölge içinde yapacağı yeni inşaatlar için belediyeden izin almak gibi külfetlerden kurtulacak…

Oysa, belediyenin en önemli gelir kalemlerinden birisini, Erdemir’den aldığı vergiler oluşturuyor. Bunlardan birisi olan Havagazı ve Elektrik vergisini (ki ayda ortalama 500 bin liraydı) anayasa mahkemesi kararı ile kaybetti. Erdemir özel bölge olursa, ötekileri de büyük ölçüde kaybedecek…

Peki bu durumda belediye rutin hizmetlerini olsun nasıl sürdürecek ?

Şu iddia ediliyor:

“AKP Zonguldak milletvekilleri, Ereğli belediyesinin Erdemir’den aldığı bazı vergileri Zonguldak’a kaydırmak için Özel Bölgeyi destekliyor…”

Bunun ayrıntısı hakkında bilgim yok.

Ama, bana pek inandırıcı gelmedi bu:

Eğer Erdemir’in Özel Bölge ilan edilmesiyle, yerel belediyeye ödeyeceği vergilerin il belediyesine ödenmesi yasa ve yönetmelik hükümü ise, zaten öyle olur. Milletvekillerinin bu durumda çaba göstermesi, bu şekilde Erdoğan’a çalım atması sözkonusu olamaz.

Yarın: Sorunun politik boyutu…