1 Mayıs’ta yayınlanan, Hangi 1 Mayıs başlıklı yazımda, 1 Mayıs’ın İşçi Bayramı değil, Dünya İşçilerinin Birlik Dayanışma ve Mücadele Günü olduğunu söylemiştim. Ayrıca, emekçi karşıtlarının, bu nedenle, 1 Mayıs’ı içeriğinden soyutlamak için “bayram” olarak kutladıklarını vurgulamıştım.

Yadırgayanlar oldu. Eminim kızanlar da oldu.

Konuya yeniden dönmemin nedeni şu:

Bayram ne demek ?

Ansiklopedik sözlükler bayramı, “neşe ve sevinç günü” olarak tanımlarlar. Kavramın içinde, birlik ve dayanışma da vardır.

Ancak, birlikte eğlenmek, coşmak, neşelenmek, (özellikle dini bayramlarda) yardımlaşmak anlamında…

1 Mayıs’ın kökeninde mücadele vardır. Trajik olaylarla sonuçlanan bir hak mücadelesinin yıldönümüdür 1 Mayıs. Bayram değil, anma günüdür.

Amerikalı sanayi işçileri, bundan 134 yıl önce, 1886’nın 1 Mayıs günü, Amerikan İşçi Sendikaları Konfederasyonu’nun önderliğinde, bir çok eyalette greve gittiler. İstekleri, 8 saatlik mesainin kabulüydü. Yüzbinlerce işçi sokak gösterilerine giriştiler.

Eylemler 4 Mayıs’a kadar sarktı.

Eylemci işçiler birçok eyalette polisin ve işverenlerin adamlarının saldırısına uğradı, çok sayıda işçi yaralandı…

4 Mayıs günü bu kez saldırıları protesto etmek amacıyla binlerce işçi Haymarket meydanında toplandı. İşçi önderleri saldırıları protesto eden konuşmalar yaptılar… Polis, eyleme müdahale etti. Arbede çıktı. Bu sırada, kalabalığın içinde bir bomba patladı. İşçilerden ve polisten ölen ve yaralananlar oldu.

Provokasyondu.

Amerikan hükümeti, her zamanki taktiğe sarıldı, bomba olayını işçi haklarını savunucularının, sendikacıların, sosyalist aydınların liderlerinin sırtına yıktı. Yüzlerce işçi tutuklandı… Bir çok işçi önderi kısa bir yargılamadan sonra idam cezasına çarptırıldı. Bazıları idam edildi. İdam edilenler arasında sosyalist gazeteci-yazar August Spies de vardı.

Aradan yıllar geçti. Sosyalizm tarihinde “en devrimci enternasyonal” olarak anılan 2.Enternasyonal 1 Mayıs’ı “Emek ve Dayanışma Günü” ilan etti.

O gün bu gündür dünya çapında anılıyor bu gün…

“Emek ve dayanışma”, emekçi halklarının yaşama geçirilmesi için verilen/verilecek mücadeleyi simgeliyor.

Böylesine trajik olaylarla örülmüş bir günü, bayram olarak kutlamak doğru olur mu ?

Eğer 1 Mayıs bayram’sa, 1977 yılının 1 Mayıs Günü İstanbul Taksim’deki 34 işçinin ölümüne yolaçan olayları da bayram kapsamına almamız gerekmez mi !

Israr ediyorum:

1 Mayıs “İşçi Bayramı” değildir. Dünya İşçilerinin Birlik, Dayanışma ve Mücadele Günü’dür.