Ekonomimiz iyi yönetilmiyordu. Bu yüzden salgına “fenersiz” yakalandık. Salgın, ekonomiyi biraz daha çökertti. Çünkü üretim büyük ölçüde aksadı; milli gelir seviyesi düştü.

Devletin ahaliye devletliğini gösterememesi bu yüzden. Ayrıntıya girmeyeceğim, her şey gözönünde çünkü !..

Üstüne üstlük, bir de önlem karambolü yaşıyoruz şu sıralar:

Alınan önlemlerin çoğu, duygusal ve öngörüsüz önlemler. Birkaç örnek vereceğim:

65 yaşüstüne sokağa çıkma yasağı, büyük kentlerdeki yaşlıların “evde kal” çağrısına uymaması üzerine alındı. Anadolu kentleri yok sayıldı. Ayrıca, 65 ve üstü yaşlıların çalışanlarının olduğu da öngörülemedi.

65 yaşüstündekiler, şu sıralar, aynı evde yaşayıp sokağa çıkanların kendilerine virüs servis etmesini bekliyorlar cam önlerinde…

21 bin kişinin, salgın başladığı halde, umreye gitmesini izin verilmesi, öngörüsüzlüktü.

Dönenlerin yarısının ateşlerinin ölçülüp Anadolu’nun dört bir yanındaki evlerine gönderilmesi, öngörü zafiyetinin zirve yapmasıydı.

Jeneriklik bir ihmaldi desem, belki de daha çok yakışır.

İstanbul’da bir grup gencin sokak partisi düzenlemesinden kısa bir süre sonra 20 yaş altına sokağa çıkma yasağı getirilmesi, eğer rastlantı değilse, öngörüsüz/duygusal bir tepkiydi. Yasağın en azından 18 yaşaltını baz alması gerekiyordu. 24 saat geçmedi, kamu ve özel sektör çalışanları içinde 20 yaş altında çalışanların olduğu, ayrıca mevsimlik işçilerin yaş sıkalasının 13 yaşına kadar indiği anımsandı. Karar revize edildi.

Zonguldak maden ocaklarında çalışan 7 bin civarındaki işçinin yarısına ilkten izin verilip dönüşümlü çalışma yöntemi uygulanmak istendi.

Sonra, bunun pratikteki sakıncaları görülerek ocakların komple kapatılması kararı alındı. TTK ocakları kapatılırken, özel ocaklara da kapatın talimatı gönderildi.

Öngörüsüzlüktü. Çünkü dönüşümlü de olsa, 3500 işçi yine omuz omuza çalışacaklar;virüsün yayılması için yine zincir oluşturacaklardı.

Kaldı ki, Zonguldak’ta havakirliliğine bağlı olarak çok sayıda kronik üstsolunum yolu hastası da vardı. Yani Zonguldak, virüsün yıkıcı etkisine maruz kalacak Anadolu illeri arasında ön sıradaydı…

Kente giriş çıkış’ın yasaklanması ise gecikmenin bonusuydu sanki!.

Bu süre içinde virüs aldı başını gitti elbette. Zonguldak en çok ölüm olayı görülen 10 kentin içindeki yerini aldı.

Salgınlarda çok önemli bir yetenek olan öngörü yeteneğinden yoksun olmamızın tipik örnekleridir bu örnekler.

Çoğaltılabilir.

Şöyle bir ikilem içinde bugün Türkiye’yi yönetenler:

Salgını en azından yatay bir gelişme sürecine sokmak için tam izolasyon şart.

Ancak, bu durumda devletin herkese bakması gerekiyor. Bunun için biz bize yetmeyeceğimize göre, Rusya’nın uyguladığı ve şık bir metaforla “Robin Hood yasası”  denilen radikal önlemlerin alınması gerekiyor. Bir başka deyişle tam izolasyonun yolçacağı finansal boşluğu, zenginler ile devletin ortaklaşa doldurması gerekiyor.

Hiç umudum yok bu konuda. Çünkü bu bir toplumsal bakış açısı sorunudur. O bakış açısı iktidarda yok.