ÇatalaÄŸzı termik santralının kapısına mühür vuruldu.500 işçi iÅŸsiz kaldı. Santrala kömür veren kömür ÅŸirketleri zor günler geçiriyor…

Niçin mühür vuruldu santralın kapısına?

Bacasına filtre takmadığı için! Santral çevreye ölüm saçıyor!..

Peki yeni bir ÅŸey mi bu?

Değil, tam 74 yıldır böyle!..

Son yıllarda yükselen çevre bilinci/tepkiler olmasa, sanırım bir 74 yıl daha santralın bacasına filtre takılmazdı!..

Makarayı geriye sarıyorum:

ÇatalaÄŸzı termik santralı , 1946’da iÅŸletmeye açıldı. Ä°lk termik santraldı. Hurda kömürlerle çalışıyordu.

Türkiye, o aralar süren II. Dünya şavaşının dışındaydı, ama savaş ekonomisi koşulları yaşanıyordu. Ekmek karneye bağlanmıştı örneğin.

Ä°smet PaÅŸa, devrin en önemli enerji kaynağı olan Zonguldak’ın taÅŸkömürüne sarıldı. Civar köylüler ile demiryolu ve nakliye işçilerine, hatta genç mahkumlara, kömür ocaklarında çalışma yükümlülüğü getirdi.

EKÄ°’nin işçi sayısı 40 bine yaklaÅŸtı, Kömür üretimi 3 milyon tonun üzerine çıktı. Ä°lk termik santralımız olan ÇatalaÄŸzı termik santralı da bu dönemde (1946) kuruldu, faaliyete geçti.

DevletçiliÄŸin koyu dönemiydi, savaÅŸ ekonomisi koÅŸulları daha da katılaÅŸtırmıştı bunu…

Zonguldak’ın genç nüfusu, el ele vermiÅŸ, devletimiz enerjisiz kalmasın diye canını kanını veriyordu.

ÖneÄŸin 1941-48 arasındaki yıllık ortalama ölümlü iÅŸkazası sayısı 82’ye, yaralı sayısı da 3600’e çıkmıştı.korkunç rakamlardı.

ÇatalaÄŸzı’nın bacasından da çevreye ölüm yağıyordu. Ama, bunun önüne geçmek için ne para vardı o tarihlerde ne de teknoloji…

Zaten 1940’lı yıllarda ÇatalaÄŸzı gayrı-meskun bir alandı. YerleÅŸim alanı deÄŸildi.

Santralın iÅŸletmeye açılmasından sadece 4 yıl sonra iktidara Demokrat Parti (DP) geldi. BaÅŸbakan Menderes Batı’nın rahle-i tedrisinden geçmiÅŸ Liberal bir politikacıydı. DevletçiliÄŸe karşıydı…

Henüz özelleştirme furyası başlamamıştı. Çünkü bunun altyapısı yoktu. O da EKİ ile Çatalağzı santralını kendi haline terketti.

Bu süreç Özal’la ve AKP ile devam etti…

AKP, kömürü kiralama yöntemiyle özel ÅŸirketlere açarken, ÇatalaÄŸzı santralını da 2013’te başından attı, özelleÅŸtirdi.

Ne Menderes, ne Özal ve ne de Erdoğan, Çatalağzı santralının bacasına filtre takmayı gerekli görmemişlerdi.

Santralı satın alanlar, niçin görsündü! Ana amaç kar’dı, üretim kar’a araçtı. Varsın santralın bacasından civar ahaliye ölüm yaÄŸsındı!

Bugünlere böyle gelindi:

AKP, bacalarına filtre takmamakta direnen Patronları daima kolladı, filtre takma sürelerini uzattı, nitekim daha geçen yıl 5 yıllık daha süre verdi onlara!..

Ama bu kez pabuç pahalıydı. Türkiye’nin dört bir yanındaki ahali direndi, ErdoÄŸan da, AKP ve MHP’nin oylarıyla TBMM’nde kabül edilen erteleme yasasını veto etmek zorunda kaldı.

Ötekilerin yanısıra, bacası 74 yıldır toz dışında filtre görmemiş Çatalağzı termik santralının kapısına mührü vurdu.

N’olacak ÅŸimdi?

Bizim Patronsever medyaya bakıyorum, kimileri, yıllar yılıdır santralın kimyasal yaÄŸmuru yüzünden hastalanan, yaÅŸamlarını yitiren ahalinin deÄŸil, Santralın patronlarının yanında kalem kıvırtıyor! Söylemeye pek dilleri varmıyor ama, sökün kapıdaki mührü, filtre peÅŸinden gelir demeye getiriyorlar…

Bu, iki sözcükle, halk düşmanlığıdır!

ÇatalaÄŸzı’nın patronları niçin filtre takmıyorlar santralın bacasına peki? Ãœstelik hala devletin kanatları altındayken?

ÇatalaÄŸzı santralının sahipleri, 2018 yılında devletten 35 milyon lira, 2019’un ilk 9 ayında da 83 milyon lira teÅŸvik aldı.  (Sözcü BaÅŸak Kaya’nın haberi, 5 Ocak 2020.)

Ama, santrala filtre takmadılar yine!

Bunu özel bir nedeni de var. Filtre pahalı, ama asıl pahalı olan, filtrenin üretilen toplam elektriÄŸin yüzde 20-25’ni harcaması.Bunun sürekliliÄŸi var, ama getirisi yok.

Hikaye bu!

Zehirlenen zehirlensin, ölen ölsün, kalan sağlar bizimdir zihniyeti!..

500 işçinin işsiz kalması elbette üzücü. Umuyorum devlet sahip çıkacaktır onlara,çıkmalıdır da!

Ancak…

Bacasına filtre takılmadan santralın kapısındaki mührü sökmek, halka ihanettir, dahası cinayettir!..

Basın halkın yanında olmak zorundadır! Halkı değil, patronları savunan basın, basın değildir!..