Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK), global pazarlarda at oynatan bir sanayi devi…

Erdemir,OYAK’ın bünyesindeki şirketlerden birisi.

Erdemir kamu kuruluşu iken,tüm kamu kuruluşları gibi,siyasal iktidar tarafından yönetiliyordu.

Erdemir Genel Müdürü,doğrudan ilgili bakanlığı,geniş anlamda hükümeti temsil ediyordu.Yani,bürokrat ceketi giyen bir siyasetçiydi gerçekte.Zaten yönetim kuruluşu da en büyük hissedar olarak devlet tarafından oluşturuluyordu.

Şirket zarar etse,zararı hazineden karşılanıyordu.

Bir halk deyişiyle,iktidarın “arpalığı”idi.

Bu dönemde,Erdemir”in Ereğli ile münasebetleri,son derece yapıcıydı:Ereğli’den işçi alıyor,ara alımlarının bir kısmını Ereğli’den yapıyor,sac ticareti ile nakliyatını yerli sermayenin şirketlerine yaptırıyordu…

En büyük desteği de,belediye aracılığı ile halka,elektrik ve havagazı vergisi adı altında veriyordu.Bunun parasal ifadesi ayda 400-600 bin (milyar) lira idi.Bunun yanısıra emlak vergisi de ödüyordu.Teknik yardımlarlarda da bulunuyordu.

Alemdar tahlisiye gemisinin bire bir maketinin tüm sac aksamı ile teknik hizmetlerini Erdemir karşılamıştı örneğin…

Bunun dışında, festivallere çeşitli derneklere,eğitime destek oluyor,sözgelimi Kız Yetiştirme Yurdu’nun yemek ihtiyacını karşılıyordu…

Kentin,çocuklarına gözü gibi bakan anası gibiydi,Erdemir!..

Beynine yeteri kadar kan gidenler,bunun böyle gitmeyeceğinin farkındaydı ama!

Kökleri 1950’li yıllara uzanan özelleştirme politikaları gün gelecek,Erdemir’n de kapısını çalacaktı.

Çaldı da! Özal döneminde…

Özal,başbakanlık koltuğuna ABD’nin geniş desteğiyle oturmuştu. Neoliberalizmin  Türkiye acentası gibiydi.Şöyle diyordu açık açık:

“Devlet,sanayici/tüccar değildir.Özellikle zarar eden işletmeleri elde tutmak saçmalıktır.Satalım gitsin…”

Şu var ki,ne TTK’yı ve ne de Erdemir’i satamamıştı.Çünkü Ereğli’de yoğun halk tepkisiyle karşılaşmıştı.TTK’nın alıcısı da yoktu zaten…

Erdemir’i Oyak’a satmak,AKP’ye nasip oldu! Yerel muhalefet de,”yabancıya gideceğine milli sermaye alsın”mantığıyla Oyak’a sesini çıkartmadı.Yerel muhalif kalemlerin içinde bu satırların yazarı da vardı…

Ehven-i şer (kötülerin iyisi)mantığının yanlış olduğunun farkındaydık aslında.ehven-i şerin,şerlerin en kötüsü olduğunun yani…

Bu içi boş millicilik sonunda bugünlere getirdi bizi!

Erdemir yabancıya satılsaydı,ola ki,milli duyguları tahrik edecek kararlar almaktan kaçınırdı.Örneğin belediyeye ödediği elektrik ve havagazı vergisinin iptali için anayasa mahkemesine gitmezdi büyük bir olasılıkla…

Şunu da hesap etmiştik aslında:

Kapitalizm,kapitalizmdir! Sermaye yerli ya da yabancı olmuş,ana amaç ve ona ulaşacak yöntemler değişmez;olsa olsa farklılaşır,biçimi değişir…

Öyle de oldu…Zaten küreselleşme olgusu,yerli-yabancı sermayeyi de iç-içeydi.Tümü aynı tavanın balığı olmuşlardı…

00

Erdemir bugün de,Ereğli için hala büyük bir nimet!

Ancak,Erdemir,son yıllarda,Ereğli’ye hızla yabancılaşmaya başladı.Bunun somut örnekleri sık sık anlatıldığı için yinelemeyeceğim.

Soru şu:

Peki niye böyle bir yol tuttu Erdemir/Oyak ? Niye kente sırtını dönüyor?

Genç bir gazeteci olsam,bu soruların yanıtlarını birinci elden almak için Oyak yetkililerinin peşine düşerdim.

Çünkü onların söyleyecekleri,bizim söylediklerimizden daha önemli! Biz sonuçları eleştiriyoruz;ama,nedenler onlarda saklı.Haklı veya haksız,gerekçeleri var,yahut olmalı…Bu gerekçelerin kamuoyunca da bilinmesi,en azından tepkilerimizin gerçekçi olup olmadığını ortaya çıkartacaktır.

Ne var ki,Oyak yönetimi Ereğli’nin,halkın oylarıyla seçilen temsilcileri ile,örneğin Belediye Başkanı Posbıyık ile konuşmak istemiyorlar,randevu vermiyorlar.

Neresinden bakarsanız bakın,bu yanlış!

Şuna eminim:

Oyak yönetimi de Ereğli’deki tepkilerden rahatsız,tepkilerin büyümesi olasılığından endişeli…

O halde niçin diyalog kurmaktan kaçınıyorlar?

Neoliberalizm,tamam,vahşi olmasına vahşidir,önünü açmak için engel tanımaz!Ama,bunux kaba değil,”demokarik”yollardan gerçek leştirmeye öncelik verdiği de bilinmeyen bir şey değildir!

Peki bunu Ereğli’yi temsil edenlerden niye esirgiyorlar?

Bunun nedini,geçmişteki bazı bireysel kırgınlıklar/çekişmeler ise,Oyak gibi büyük bir grubu yönetenlere böyle çocuksu bir tavır yakışmaz! Büyük gruplar,akılcılık/faydacılık ayağıyla yürür.Çocuksu kırgınlıklar,adı üzerinde,çocuklara özgüdür!..

Oyak yönetimine sesleniyorum:

Konuşun! Gerekçelerinizi kamuoyu ile paylaşın! Kenti temsil edenlerle bir araya gelin! Ortak sorunları diyalog yoluyla birlikte aşın!..

Demokratik kanalları kapalı tutmak,halkı temsil edenlere tepeden bakmak,işletmenizin kurulu bulunduğu yerdeki halk kitlelerini yok saymak…Bunlar yanlıştır!

Yarımyüzyıllık Erdemir-Ereğli kardeşliğini dinamitlemeyin!..

Uzun yıllar öncesine uzanan gazetecilik deneyimim şunu öğretti bana:Halkla inatlaşmak kimseye yarar sağlamaz!..