Havanın güneÅŸli olduÄŸu günlerde bazen sabah saatlerinde bazen de akÅŸamüstleri Zehra ile terasta çay içiyoruz. Bazı rüzgârsız günlerde ise günün önemli bir bölümünü terasta geçirdiÄŸimiz de oluyor.

Zehra’nın terasta küçük bir organik sebze serası var. Saksılardan oluÅŸan bir sera bu. Burada deÄŸiÅŸik çiçekler de yetiÅŸtiyor. Bir limon aÄŸacımız bile var.

Torunumuz Defne ne zaman bize gelse terasa çıkıp saksıları kontrol ediyor. Eğer olgunlaşmış bir kapya filan bulursa hemen orada keyifle yiyor.

Eylül güneşi deyip dudak bükmeyin, bulut yoksa eğer, Ağustos güneşini aratmayacak bir ısı veriyor, insanı bunaltıyor.

Dün de terasta epeyce vakit geçirdik. GüneÅŸlendik, Zehra saksıları suladı, bakımlarını yaptı bitkilerin… Saksıların birisinde yaprakları tamamen dökülmesine raÄŸmen inatla büyümeyi sürdüren bir domates var epeydir. Zehra ona dokunmuyor nedense, oysa yenilebilecek kıvamı geçeli hayli oldu.

Gündüzleri liman içinde daima birkaç “yabancı” balıkçı teknesi oluyor ÅŸu sıralar. Marmaralı balık teknelerini bizim buradakilerden ayıran bir özellikleri vardır, Marmaralılar mahmuzludur. Onları mahmuzlarından ayırt ediyoruz, bir de kıyıya yanaÅŸmamalarından… Hamsi avı için geliyorlar. Deniz dalgalı ise liman içine kaçıyorlar, sanırım ikmallerini de buradan yapıyorlar…

Hamsi mevsimindeyiz. Balıkçı tekneleri  günboyu limanda yatıp akÅŸamüstleri açılıyorlar denize…

Hamsi göç balığıdır. Atlas okyanusunun kuzeydoÄŸusu ile Akdeniz, Marmara, Karadeniz ve Anzak denizinde yaÅŸar. 100 türü vardır. Tropik bölgelerdeki tatlı sularda yaÅŸayan bir hamsi türü de vardır. Kasım’dan Åžubat’a kadar Trakya kıyıları ile Marmara’ya göç eder. Ä°lkbaharda yumurta dökmek için Karadeniz’e geçer.

Hamsiyi sadece insanlar avlamaz, büyük balıklar için de lezzetli bir avdır hamsi. Kendisi sadece planktonlarla beslenir. En önemli özelliÄŸi ilginç savunma taktikleridir. Hamsi sürüsü, saldırı halinde birbirine sürtünerek pullarını döker ve milyarlarca puldan oluÅŸan bir perde oluÅŸturup arkasına saklanır…Marmara hamsisi denilen 10 cm den küçük hamsi türü göçetmeyen tek türdür.

Zehra pek hamsi sevmez, ille de piÅŸirmesini istersek fırında tepside piÅŸirir. Åžu sıralar cezaevinde olan bizim Sina da pek hamsi sevmez, ama tavada mezgit favorisidir. Ahmet Naim’se ızgara hamsiye bayılır…

DoÄŸu Karadeniz’de hamsiyi daha çok mısır ununa bulayarak kızartıp yemeyi severler. Hamsi, AtlaÅŸ okyanusu dahil birkaç denizin balığıdır, ama anavatanı DoÄŸu Karadeniz’dir. Çünkü orada yumurta döker, orada yeniden varolur…

Sahile bakıyorum. Frigorifik kamyonlar yok. Demek ki hamsi avı şu sıralar pek iyi gitmiyor, ama kış aylarında durum değişebilir.

Terastan boydan boya çeştepe gözüküyor. Tepede tek-tük evler var. Diğer evler tepenin arka tarafında kalıyor.

EreÄŸli tepelerin eteklerine kurulmuÅŸ bir kenttir. Ä°lk yerleÅŸim yeri olan Bababurnu’nun geniÅŸ kavsi içinde kalan yerlerdeki konutlar denize dönüktür…

Karadeniz EreÄŸli’nin Tarihini yazarken taradığım tüm kaynaklar, kentin tarihinin İÖ 2500 yıllara uzandığını gösteriyordu. Ä°nönü maÄŸarasında önceki yıl yapılan kazılar bu tarihi 6 bin yıl geriye götürdü. Eskiden karadeniz’deki en eski yerleÅŸim yeri Samsun kıyıları olarak biliniyordu. En eski yerleÅŸimin EreÄŸli kıyıları olduÄŸu ortaya çıktı.

EreÄŸli normalde bir turistik kıyı kenti olmalıydı. Ama 19 yüzyılda kömürün bulunuÅŸuyla kaderi bir ağır sanayi kenti olarak çizilmiÅŸ oldu. Nitekim kömür, bu kez 20.  yüzyılın üçüncü çeyreÄŸinde Türkiye’nin ilk yassı çelik sanayiini buraya çağırdı. PeÅŸi geldi…Erdemir yeni geliÅŸen sosyal düzenin temel kuruluÅŸu oldu.

Artık deniz turizmi profilli bir ağırsanayi ilçesiyiz ! Hava, deniz ve demiryolu olmayan, sadece karayoluna bağımlı, doğru dürüst bir çevreyolunu bile olmayan ağırsanayi kenti !..

GüneÅŸ denize doÄŸru sarkmaya baÅŸladı, rengi de altın sarısından turuncuya dönüştü…Terasın en sevdiÄŸim saatleridir bunlar. Zehra ile bakıştık, birer çay daha içsek mi acaba ?

Bir günü daha bu tarafın dünyalıları olarak tütiyoruz…OÄŸlum cezaevinin avlusundaki yabani hurma aÄŸacının altında kitap mı okuyor acaba ?..