Dört büyük partimizden üçü anayasayı değiştirmek istiyorlar. Peki Türkiye’nin bir anayasa değişikliğine ihtiyacı var mı ? Bu tartışılabilir, ama üç büyük partimiz bu konuda ısrarcı ise, kimse buna ilgisiz kalamaz.

CHP aynı düşüncede değil. CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Erdoğan’ın “Birlikte yeni bir anayasa yapalım” önerisini reddetti; “Onunla değil anayasa menemen bile yapmam” dedi.

Erdoğan da onu istiyor zaten; CHP’yi sürecin dışında bırakmak !..

CHP karşı da çıksa AKP, MHP ve DEM anayasa değişikliğini gündeme getirecekler. Eğer mecliste 400 sandalye bulabileceklerse anayasayı değiştirecekler; bulamazlarsa referanduma giderler mi, emin değilim. Çünkü onlar için riskli bir karar olur bu, halk taslağı reddederse hem erken seçimin kapısını açar ve hem de muhalefeti avantajlı duruma getirir...

Böylesine önemli bir konuda CHP liderinin konuyu menemen metaforu ile geçiştirmesi ne derece doğrudur ? Bu soru elbette Erdoğan’la el-ele verilmesi, aynı masaya oturulması anlamına gelmiyor, bir şekilde sürece dahil olunmalı anlamına geliyor...

Üstelik ittifakın mecliste 400 sandalyeyi  bulma olasılığı da varken bu zorunlu bence.

Özel de durumun hassasiyetinin farkında olmalı ki son günlerde ilk itirazını; “Erdoğan’la değil, ama AKP tabanı ile anayasa yaparım” şeklinde yumuşattı.

CHP oyuna gelmemeli, anayasa sürecine bir şekilde katılmalı, mümkün olabilecek en demokratik taslağın oluşması için etkin bir katılım sağlamalıdır.

Sonuçta yapılmak istenen devletin niteliğini belirleyecek bir metindir. J.J. Rosusseau’nun deyişiyle bir toplumsal sözleşmedir.

Hiçbir siyasal parti böylesine önemli bir belgenin hazırlanmasının dışında kalmaz ve kalmamalıdır.

“Ben seçimi kazanayım o zaman kendi anayasamı yaparım” demek anayasa kavramının içeriği ile çelişir.

**

Anayasa sözcüğünü tarihte ilk kez Yunan düşünürü Aristoteles Politika ismindeki ünlü  eserinde kullandı. Aristoteles aynı yapıtında devlet biçimlerini monarşiler, diktatörlükler, oligarşiler, aristokrasiler ve demokrasiler şeklinde sıralıyordu. Anayasanın devletteki güçler üzerinde düzenleyici bir işlevi vardı.

Çağdaş devletlerin ve ona koşut olarak oluşturulan anayasaların oluşumunda Thomas Hobbes ve J.J. Rosusseau’nun “toplum sözleşmesi”önerileri belirleyici oldu.

Çünkü bugün de anayasalar sadece devletin yapısını, örgütlenmesini, temel organların, görev ve yetkilerini belirlemiyor, aynı zamanda bireylerin devlet ve iktidar karşısındaki hak ve özgürlüklerini de belirliyor.

Buradan bakıldığında anayasalar bir toplumsal sözleşmedir de ! Bireylerin kişisel özgürlüklerinin belirli bir kısmını, kendisine güvence sağlasın diye devlete emanet etmesi olayıdır...

**

Üçlü ittifakın yapmak istediği anayasanın içeriği konusunda bir bilgimiz yok. Erdoğan ilk dört madde kalacak diyor ve ayrıca federalizme kapıyı kapatıyor.

Sanıyorum hazırladıkları taslakta; başkanlık sisteminin revizesi ile cumhurbaşkanlığı seçme ve seçilme maddelerinin değiştirilmesi ile vatandaşlık tanımında değişiklik önerileri yeralacak, tabii başka sürpriz değişiklikler de olabilir.

Erdoğan yeni anayasayı “kendimiz için değil, millet için yapacağız ”diyor gerçi; ama anayasanın üç partinin siyasal eğilimlerinin etkilerini taşıması elbette sürpriz olmayacak.

Türkiye’nin yeni bir anayasaya ihtiyacının olup olmadığı tartışılabilir dedim. Ama görülüyor ki bu konuda iktidar ve ortakları o kadar esnek değil mutlaka, yeni bir anayasa yapmak istiyorlar.

Tekrar edeceğim: CHP sürecin dışında kalmamalıdır ! Sadece anayasa değil, PKK/Kürt Sürecinin de ! CHP iç-içe geçeceğini düşündüğüm bu iki sürecin fiilen içinde yer almasa bile üreteceği fikirlerle cumhuriyet devriminin temel felsefesine aykırı bir toplum sözleşmesi yapılmasına engel olmalıdır.

Anayasalar  değiştirilmez metinler değildir, güçler dengesindeki değişimler yeni anayasa yapılmasını zorunlu kılar.

Türkiye’de son genel seçimden bu yana güçler dengesi değişmeye başladı, AKP artık birinci parti değil, yerini CHP’ye kaptırdı.

Yeni bir anayasa yapmak istemelerinin nedeni gerçekte rol kapmak ! Yeni anayasayı değişen güçler dengesini yeniden kurmanın bir güç kaynağı haline getirmek !..

CHP bu gerçek karşısında sürecin dışında kalırsa kime hizmet etmiş olur gerçekte ?..