Önümüzdeki ayın ilk haftasında Ankara’da yapılacak NATO zirvesi radikal kararlara sahne olmasa da en azından ABD’nin NATO’nun geleceği konusundaki tavrının ilk işaretlerini vereceği bir toplantı olabilir.

İran savaşı sırasında ABD’nin NATO’nun diğer kurucularından (İngiltere, Fransa, vb) sıcak destek olamamasına Trump’ın tepki göstermesi hatırlardadır.

Oysa Avrupa’nın kadim sömürgecileri prosedüre göre haklıydı. NATO sözleşmesinin 5. maddesi, dayanışmayı koşula bağlıyordu. Koşul, bir NATO üyesinin saldırıya uğramasını öngörüyordu. İran savaşında saldırgan İran değildi, ABD ile İsrail’di. Bu durumda 5. maddenin işletilmesi sözkonusu değildi.

Aslında eski sömürgeciler bu engeli bal gibi aşabilirlerdi. Ancak İran gibi bir çetin cevizle arayı bozmak istemediler. Ayrıca Avrupa’nın patronları Körfez petrolüne bağımlıydı. Savaşın uzaması işlerine gelmiyordu.

Sanıyorum Trump, NATO zirvesinde bu konuya girecek. Ancak, konuya girmesinden çok konuyu nasıl sonuçlandıracağı önemli. Trump eğer NATO’nun yükünü bundan böyle de sırtında taşımama kararındaysa bunu bir şekilde deklare edecektir. Eğer böyle bir tavır takınırsa bu aynı zamanda yeni bir dünya düzeninin işaret fişeği de olacaktır.

Trump son yaptığı bir konuşmada, Türkiye ziyaretinden sonra, yani NATO zirvesinden sonra yeniden Çin’i ziyaret edeceğini söyledi.

Daha önce de yazdım:

Trump’ın kafasında üç ……. Yeni bir dünya düzeni var. Eğer bu tahminim doğru ise, bunun ipuçlarını NATO zirvesinde görebileceğiz.

Doğu-Batı diye ikiye ayrılmış bir dünyadan çok kutuplu bir dünyaya geçiş, eskiye göre konumlandırılmış çeşitli ittifakların da yeniden gözden geçirilmesini gerektirecektir. Bunların birisi de NATO olabilir pekala.

ABD, Çin ve Rusya’nın kutup başlarını oluşturacağı yenidünya düzeni, kaçınılmaz olarak yeni ittifakları zorunlu hale getirir.

Daha önce de yazdım:

Dünyamız çoktandır bir Üçüncü paylaşım savaşı koşulları içinde. Nükleer silahların varlığı yeni bir sıcak paylaşımı engelliyor. Ama, ikinci dünya savaşından bu yana da varlığını koruyan eşitiz gelişme yasası, güçlü ulusları bir yeniden paylaşıma zorluyor. Özellikle Çin Halk Cumhuriyetinin devleşmesi bu gerçeğin somut bir kanıt.

Eğer ABD/Trump, Ankara’daki zirvede NATO’ya karşı zamana yayılmış bir “silkeleme” tavrı takınırsa tekrar edeceğim, yeni bir dünya düzeninin ilk işareti olacak bu.

Soru şu:

Böyle bir durumda NATO’nun şemsiyesi altındaki Avrupa ülkeleri ne yapacak ? NATO’yu sahiplenip ayrı bir kutup olma yolunu mu tutacaklar, yoksa koşulsuz ABD’nin çekim alanına mı girecekler ?

Bu soruların yanıtlarını da sanıyorum NATO zirvesinin sonuç bildirgesinde, en azından satıraralarına  saklanmış şekilde bulabileceğiz.