İslamda iki bayram vardır. Bugün kutladığımız Ramazan Bayramı, halk arasında Şeker Bayramı ya da Küçük Bayram olarak anılır. Kurban Bayramı ise Büyük Bayramdır.

Bayramalar sevinç ve eğlence günleridir. İslam literatüründe Cahiliye Dönemi olarak adlandırılan İsa’nın doğumu ile İslamın 7. yüzyılda ortaya çıkışı arsındaki dönemde de Araplar çeşitli bayramlar kutluyorlardı.

İslamın doğuşundan sonra Hiz. Muhammet, Cahiliye Döneminin inanç ve kültür dünyasında köklü değişiklikler yaptı. Cahiliye döneminde çeşitli ritüellerle kutlanan iki bayramı kaldırdı, yerlerine Ramazan ve Kurban bayramlarının koydu. Bu iki bayramın en önemli özelliği kitlelerin moral motivasyonlarını yükselten ritüellerinin aynı zamanda toplumsal birliktelik ve dayanışma boyutuna sahip olmasıdır. Toplu namazlar, bayram tekbiri, zikir gibi ritüeller inanç sahiplerinin bayramı birlikte kutlamalarını öngörür.

Bunun dışında fitre, zekat, kurban etinin dağıtılması gibi kurallar, iki bayramın toplumsal boyutunun göstergeleridir.

Dini bayramlar fiziksel ve ruhsal arınma günleridir de.

Hz. Muhammet’in İslam literatüründe “sünnet” olarak anılan bayram günlerine ilişkin belirli davranışları buna örnektir. Bunlar şöyle sıralanabilir:

Erken kalkmak, gusletmek (yıkanmak) misvakla dişleri ve ağzı temizlemek, güzel kokular sürünmek, temiz kıyafetler giymek, tanrının verdiği nimetlere şükretmek anlamında sevinçli ve neşeli görünmek. Ramazan bayramında camiye giderken sakin ve ağır yürümek, tekbir getirmek, güleryüzüyle bayramlaşmak…

Hz. Muhammet’in bu davranışları, kendine ve başkalarına olan saygı ve iyiniyetinin göstergeleriydi.

İslamın doğuşunun üzerinden nerdeyse 1300 yılı aşkın bin zaman geçti.

Bu zaman içinde islamın belli-başlı ilke ve ritüelleri aynı kaldı. Ama şunu da söylemek gerekiyor:

islamın ilk doğduğu dönemdeki özgünlüğünü koruyan islam toplumları nerdeyse kalmadı artık.

Halifeler döneminde ortaya çıkan mezhepler, tarikatlar, cemaatler, 19. yüzyılda boygösteren selefi terörizmi ve yine 19. yüzyıl  kökenli siyasal islam, islamın özgünlüğüne büyük ölçüde gölge düşürdü.

Günümüzdeki selefi terör örgütleri islamın barışçı profilini yokederken, islamı siyasallaştırma çabaları da bu en mükemmel dine zarar veriyor.

Ramazan Bayramınızı içtenlikle kutluyorum. Herşey gönlünüzce olsun…