Kendiliğinden gelme (spontane) kitle eylemleri genellikle ekonomik karakterli olur. Bu tür eylemlerin bazılarının örgütlü önderi vardır, bazılarının sadece doğal önderleri…

Dün Halk TV’de öğle haberlerini izlerken böyle bir kitle gösterisi geldi ekrana. Emekli eylemiydi. Görünüşe göre bir avuçtular, ellerinde özenle hazırladıkları pankartlar vardı. Pankartlarda düşük maaşlara tepkilerini dile getiriyorlardı. Bir avuçtular ama dev gibiydiler. Arkalarında 16 milyon emekli vardı çünkü.

Derken ekrana tırnak içinde söyle bir cümle geldi:

“Asıl yük bu harami düzendir !..”

Emeklileri “toplumsal yük” olarak görenlere yanıttı bu ! Aslında ise kurulu düzene !

Bu sözle eylemin karakteri değişti; başlarda ekonomik karakterli spontane bir kitle eylemi iken bu kez politikleşti; ufku geniş bir iradeci eyleme dönüştü.

Emekli konuşmacının dilinden dökülen “harami düzen” sadece AKP iktidarı dönemine mi bir atıftı, yoksa kapitalist düzeni de içine alan radikal toplumsal bir tepki miydi ?

Bilmiyorum. Ama ikincisi olsa daha derin ve çözümcü bilincin sözcüklere dökülmesi demek olurdu bu.

Türkiye’nin temel sorunu sahip olduğu toplumsal sistem ya da kapitalist sistemdir ! Zaten dünya çapında çökmekte olan sistemin yer yer feodalizmle iç-içe geçerek kötü yönetilmesi sorunlarımızı büyütüyor.

Bir iktidar değişikliğiyle sistemin daha adil hale getirilmesi belki olasıdır, ama sorun yine de çözülmüş olmaz. Çünkü her anlamda adaletsizlik sistemin kendisinden kaynaklanıyor.

Yani çözüm sadece mevcut iktidarı yenilemekle bitmiyor, sistemi de yenilemek gerekiyor.

Emeklinin sözlerinde en çıplak ifadesini bulduğu gibi, “asıl yük harami düzen”dir !

CHP iktidara gelirse bunu başarabilecek mi ?

Asıl sorun bu işte!..

KÖLELİK GERİ GELDİ !

Afganistan’da epeydir iktidarla olan İslamcı selefiler (Taliban) ceza hukukunda yeni düzenlemeler yaparak kölelik düzenini geri getirdi. Bir başka deyişle İslam’ın doğduğu 7. yüzyıl Arabistan’ındaki toplumsal sistemi ! Köleci toplumun temel karakteristiği toplumun köleler ve efendiler diye ikiye ayrıldığı, üretim araçlarının tümünün efendilerin elinde toplandığı ve sistemin köle emeğine dayanmasıdır. Hukuk sistemi kölelerin yaşam hakları dâhil tüm insani haklarının kullanılmasını efendilere bırakır.

Taliban Afganistan’a böyle bu düzeni getiriyor. Tarih merdiveninden iki basamak aşağıya iniyor !

Bilindiği gibi selefilik kökü 10. yüzyılda olan ve 19. yüzyılda yeniden yapılanan bir İslami akımdır. Selefiler (ki Selef önceki anlamına gelir) Hz. Muhammet dönemi islamını eses alırlar, sonraki dönemi ya da Halifelik dönemini kabul etmezler. Hareketin en önemli özelliği olarak Kuran’ın içtihata (özel yorumlara/görüşlere) açılması talebi öne çıkar.

Öyle de yapıyorlar. Tarihsel gelişimi çöpe atıp köleliği geri getirmeleri de bunu gösteriyor !

Diyeceksiniz ki sürer mi peki ?

Bu sorunun yanıtı Afganistan’ın toplumsal dinamiklerinde gizlidir.

Ama şu da var; bir bakarsınız Trump önceki Afgan macerasının kuyruk acısını anımsayıp topunu-tüfeğini orada yeniden denemeye de kalkışabilir. Yani dış dinamikler ile köleliğe geçen Afganistan’ı günümüze getirebilir  ve bu kez Afgan halkı ABD’nin arabasına koşulur!..

Bu fantastik macera sanıyorum Afganistan’ın emekçi halkının dizginleri eline almasına kadar sürecektir. Bakalım ne zaman ?..