MÜTAREKE BASINI YENİDEN HUZURLARDA!..

MÜTAREKE BASINI YENİDEN HUZURLARDA!..
02 Nisan 2013 15:36:25

Yazar : Sina Çıladır

     Şu soru hep sorulur:
     Osmanlı niye geri kaldı? Niçin demokratik devrimini yapamadı? Niye dağıldı?
     İç-içe geçmiş bu soruların en inandırıcı yanıtı, genel bir teorik tesbit olarak Engels ile Marks’ta vardır.
     Bu iki büyük düşünür, Doğu’nun, bu arada Osmanlı’nın geri kalmasını, toplumların eşitsiz gelişme yasası ile izah ederler. Büyük resim budur! Diğer nedenler, bundan kaynaklanan ikincil nedenlerdir.
     Kabul etmek gerekir ki, gelişememenin tali nedenleri, ana nedene bağlı da olsa, Osmanlının gelişme dinamiklerinin iyice körelmesine yol açmışlardır.
     Örneğin, basını ele alalım…
     Avrupa’da ilk gazeteler, 1600-1650 arasında yayınlandı. Türkiye’de (Osmanlı) ise, ilk gazete, Fransa’nın İstanbul Büyükelçiliği tarafından 1795’te çıkarıldı. Gazete, Fransızcaydı.
     Osmanlı imparatorluğunda Türkçe olarak yayınlanan ilk gazete, Sultan 2. Mahmut’un fermanı ile çıkarılan (1831) resmi nitelikteki “Takvim-Vakayı”dır. (Olaylar Takvimi).
     Yani, Osmanlı halkları, ilk Türkçe kitle iletişimi aracına, Batı’dan 230 yıl sonra sahip olabilmişlerdir! O da devletin çıkardığı ve sınırlı sayıda basılıp dağıtılan “resmi” bir gazete ile!..
     İlk Türkçe özel gazete ise, bir İngiliz (William Curcihl) tarafından 1840 tarihinde yayınlanan “Ceride-i Havadis”tir: (Haber Gazetesi).
     Türkler tarafından çıkartılan ilk Türkçe gazete ise, “Tercümani-Ahval”dir: (Olaylara tercüman).     Gazete, “Yeni Osmanlılar” derneği üyesi Agâh Efendi tarafından 21 Ekim 1860’ta yayınlanmıştır.
     İlk muhalif gazete ise, 1866’da yayına giren Ali Suavi’nin “Muhbir”idir. Muhbir, sarayı ilk eleştiren gazete olarak bilinir. 
     1870’de Sarrafyan adındaki bir Ermeni tarafından yayınlanan “İbret” ismindeki muhalif gazetenin başyazarlığı Namık Kemal yapıyordu.
     Başkaları da eklenebilecek muhalif gazetelerin kitleleri aydınlatan yayınlarının 1908 devrimine ışık tuttuğu söylenebilir.
     Bu uzun girişi şunun için yaptım:
     Günümüz basını, Osmanlının yenilgisiyle girilen Mütareke Dönemi’nin basınını anımsatıyor insana:
     Mütareke Döneminde basın, bugün olduğu gibi, ikiye ayrılmıştı.
     Necmettin Sodak’ın “Akşam”ı, Celal ve Nuri Suphi kardeşlerin “İleri”si, Yunus Nadi’nin “Yeni Gün”ü, Ahmet Emin Yalman’ın “Vakit”i, Fatih Rıfkı, Ahmet Cevdet ve Yakup Kadri’nin     “İlkadam”ı, Mustafa Kemal’i desteklerken: Ali Kemal’in “Peyami Sabah”ı, Refi Cevad Ulunay’ın “Alemdar”ı, Sait Molla’nın “İstanbul”u ile Refik Halit Karay’ın “Aydede” ismindeki dergisi Mustafa Kemal’e, yani kurtuluş mücadelesine karşı çıkıyorlar; İngilizlere yalakalık yapıyorlar, onlar tarafından besleniyorlardı.
     Kuvayı Milliyeyi destekleyen diğer gazeteler şunlardı:
     “Örgüt”, “Seyyare-i Dünya”, “İzmir’e Doğru”, “Son söz”(Balıkesir), “Yeni Adana”, “Açıksöz”(Kastamonu).
     Yunus Nadi’nin İstanbul’dan Anadolu’ya kaçırdığı matbaasında yayınlanmaya başladığı Ankara “Yeni Gün” gazetesi ise, kuvayı milliye’nin sözcülüğünü yapıyordu.
     Kurtuluşa omuz veren gazeteler çoğunlukta, karşı çıkanlar azınlıktaydı. Çünkü sürec devrim süreciydi. 
     Bu tablo bugün tersine döndü!
     Ulusal (!) gazetelerimiz ile TV’lerin yüzde 95’i, Laik Cumhuriyet rejimini dinci rejime dönüştürmek isteyenlerin elinde! Beş gazete ile iki TV, Laik Cumhuriyete sahip çıkıyor.
     Bu, karşıdevrimci sürecin basın alanındaki izdüşümüdür. 
     Kurtuluş Savaşı’nın Ali Kemal’leri ile Yunus Nadil’leri yine karşı karşıya! Ali Kemal’ler bu kez ABD’ye yalakalık yapıyor; ABD ile iktidar tarafından besleniyorlar!
     Sevr hortladı, Türkiye Cumhuriyeti bölünmenin eşiğinde!..
     Bu tablo, pek iç-açıcı değil gibi; ama, toplumsal diyalektiğin dinamiklerini de saklıyor içinde!
     Mütareke döneminde de böyle değil miydi?
     Binbir yoksulluk ve baskı altında kuvayı milliyenin önünü aydınlatan gazeteler, sonuçta Cumhuriyet devriminin zafer meşalelerine dönüşmedi mi?
     Gene öyle olacak! 
     Holdinglerin yandaş/yalaka basını yine yenilecek! Çünkü toplumsal ve ulusal gerçekler ile tarihsel gelişim yasaları başı dik namuslu basından yana!..

ETİKETLER : Yazdır

      Yorumlar

    Yorumlar, editörlerimiz tarafından onaylandıktan sonra yayınlanır. Kanunlara aykırı, konuyla ilgisi olmayan, küfür içeren yorumlar onaylanmamaktadır.
    Henüz bir yorum yapılmamış

     Diğer Yazıları

    Tüm Yazıları

     Köşe Yazarlarımız