Şu soru hep sorulur:
Osmanlı niye geri kaldı? Niçin demokratik devrimini yapamadı? Niye dağıldı?
İç-içe geçmiş bu soruların en inandırıcı yanıtı, genel bir teorik tesbit olarak Engels ile Marksta vardır.
Bu iki büyük düşünür, Doğunun, bu arada Osmanlının geri kalmasını, toplumların eşitsiz gelişme yasası ile izah ederler. Büyük resim budur! Diğer nedenler, bundan kaynaklanan ikincil nedenlerdir.
Kabul etmek gerekir ki, gelişememenin tali nedenleri, ana nedene bağlı da olsa, Osmanlının gelişme dinamiklerinin iyice körelmesine yol açmışlardır.
Örneğin, basını ele alalım
Avrupada ilk gazeteler, 1600-1650 arasında yayınlandı. Türkiyede (Osmanlı) ise, ilk gazete, Fransanın İstanbul Büyükelçiliği tarafından 1795te çıkarıldı. Gazete, Fransızcaydı.
Osmanlı imparatorluğunda Türkçe olarak yayınlanan ilk gazete, Sultan 2. Mahmutun fermanı ile çıkarılan (1831) resmi nitelikteki Takvim-Vakayıdır. (Olaylar Takvimi).
Yani, Osmanlı halkları, ilk Türkçe kitle iletişimi aracına, Batıdan 230 yıl sonra sahip olabilmişlerdir! O da devletin çıkardığı ve sınırlı sayıda basılıp dağıtılan resmi bir gazete ile!..
İlk Türkçe özel gazete ise, bir İngiliz (William Curcihl) tarafından 1840 tarihinde yayınlanan Ceride-i Havadistir: (Haber Gazetesi).
Türkler tarafından çıkartılan ilk Türkçe gazete ise, Tercümani-Ahvaldir: (Olaylara tercüman). Gazete, Yeni Osmanlılar derneği üyesi Agâh Efendi tarafından 21 Ekim 1860ta yayınlanmıştır.
İlk muhalif gazete ise, 1866da yayına giren Ali Suavinin Muhbiridir. Muhbir, sarayı ilk eleştiren gazete olarak bilinir.
1870de Sarrafyan adındaki bir Ermeni tarafından yayınlanan İbret ismindeki muhalif gazetenin başyazarlığı Namık Kemal yapıyordu.
Başkaları da eklenebilecek muhalif gazetelerin kitleleri aydınlatan yayınlarının 1908 devrimine ışık tuttuğu söylenebilir.
Bu uzun girişi şunun için yaptım:
Günümüz basını, Osmanlının yenilgisiyle girilen Mütareke Döneminin basınını anımsatıyor insana:
Mütareke Döneminde basın, bugün olduğu gibi, ikiye ayrılmıştı.
Necmettin Sodakın Akşamı, Celal ve Nuri Suphi kardeşlerin İlerisi, Yunus Nadinin Yeni Günü, Ahmet Emin Yalmanın Vakiti, Fatih Rıfkı, Ahmet Cevdet ve Yakup Kadrinin İlkadamı, Mustafa Kemali desteklerken: Ali Kemalin Peyami Sabahı, Refi Cevad Ulunayın Alemdarı, Sait Mollanın İstanbulu ile Refik Halit Karayın Aydede ismindeki dergisi Mustafa Kemale, yani kurtuluş mücadelesine karşı çıkıyorlar; İngilizlere yalakalık yapıyorlar, onlar tarafından besleniyorlardı.
Kuvayı Milliyeyi destekleyen diğer gazeteler şunlardı:
Örgüt, Seyyare-i Dünya, İzmire Doğru, Son söz(Balıkesir), Yeni Adana, Açıksöz(Kastamonu).
Yunus Nadinin İstanbuldan Anadoluya kaçırdığı matbaasında yayınlanmaya başladığı Ankara Yeni Gün gazetesi ise, kuvayı milliyenin sözcülüğünü yapıyordu.
Kurtuluşa omuz veren gazeteler çoğunlukta, karşı çıkanlar azınlıktaydı. Çünkü sürec devrim süreciydi.
Bu tablo bugün tersine döndü!
Ulusal (!) gazetelerimiz ile TVlerin yüzde 95i, Laik Cumhuriyet rejimini dinci rejime dönüştürmek isteyenlerin elinde! Beş gazete ile iki TV, Laik Cumhuriyete sahip çıkıyor.
Bu, karşıdevrimci sürecin basın alanındaki izdüşümüdür.
Kurtuluş Savaşının Ali Kemalleri ile Yunus Nadilleri yine karşı karşıya! Ali Kemaller bu kez ABDye yalakalık yapıyor; ABD ile iktidar tarafından besleniyorlar!
Sevr hortladı, Türkiye Cumhuriyeti bölünmenin eşiğinde!..
Bu tablo, pek iç-açıcı değil gibi; ama, toplumsal diyalektiğin dinamiklerini de saklıyor içinde!
Mütareke döneminde de böyle değil miydi?
Binbir yoksulluk ve baskı altında kuvayı milliyenin önünü aydınlatan gazeteler, sonuçta Cumhuriyet devriminin zafer meşalelerine dönüşmedi mi?
Gene öyle olacak!
Holdinglerin yandaş/yalaka basını yine yenilecek! Çünkü toplumsal ve ulusal gerçekler ile tarihsel gelişim yasaları başı dik namuslu basından yana!..
ETİKETLER : Yazdır
Yorumlar
Yorumlar, editörlerimiz tarafından onaylandıktan sonra yayınlanır. Kanunlara aykırı, konuyla ilgisi olmayan, küfür içeren yorumlar onaylanmamaktadır.
Henüz bir yorum yapılmamış
Diğer Yazıları
Köşe Yazarlarımız
Çok Okunan Köşe Yazıları
