
YANLIŞ YOL !
18 Kasim 2026 00:16:42
İnsanların küçük topluluklar halinde yaşadıkları ilk çağlarda bilgi/haber iletişimi sözel-di.
Yerleşim alanları ve nüfus büyüdükçe sözel iletişim yetersiz hâle gelmeye başladı. İlk gazeteler bu ihtiyaçtan doğdu.
Dünyanın ilk gazetesi sayılan Acta Diurna ( Günlük haberler) İÖ 59’da Roma’da yayınlanmaya başlandı. Günlük olarak hazırlanan gazete elyazmasıydı ve halkın yoğun olduğu yerlere asılıyordu. Gazetede önemli toplumsal/siyasal olaylar ve bilgiler yeralıyordu…
İlk gazete örnekleri içinde Çin’de Tang Hanedanı döneminde (İS 618-907) yayınlanan “Saray gazetesi” Baoda (rapor) yeralır.
Gazeteciliğin avrupaya taşınması Ortaçağın sonlarına rastlar. Burada ilginç olan nokta, bülten formundaki ilk Avrupa gazetelerinin büyük şirketler tarafından yayınlamalarıydı.
Gazetecilik/basın, 2000 yıl içinde kitle iletişiminin önem kazanmasıyla büyük bir gelişim gösterdi ve sonuçta büyük bir toplumsal ve siyasal güce dönüştü.
Gazeteciliğin Avrupa, Asya ve ABD’de etkin bir güce dönüşmeye başladığı yüzyıl, 17. yüzyıldır. Buna göre bugünkü gazetelerin benzerlerinin ilk örneklerinin 400 yıl önce yayınlanmaya başladıklarını söyleyebiliriz.
Osmanlı’da ise gazetecilik 18. yüzyılın sonunda başladı. İlk gazeteleri Fransızlar Fransızca olarak yayınladılar Türkçe yayınlanan ilk gazetelerin ise Sultan 2. Mahmud’un bir fermanıyla 11 Kasım 1831’da yayınlanmaya başlayan Takvim-i Vekayi’dir.
Buna göre ilk gazetemiz bir devlet gazetesiydi.
Türkçe olarak yayınlanan ilk özel gazete olan Ceride-i Havais’in (1840) sahibi ise William Churcill isimli bir İngiliz’di.Türkler tarafından Türkçe olarak yayınlanan ilk gazetemiz ise Tercüman-ı ahval’dır. İlk sayısı 21Ekim 1860’da’da yayınların Tercüman’ı ahvalim’in sahibi Agah Efendi’ydi.
Sonrası geldi…
Buna göre bizde lik gazeteler Avrupa’dan 200 yıl sonra yayınlanmaya başlamıştır.
Gazeteciliğin Avrupa’daki ve bizdeki tarihine bakıyorum, dürüst gazetecilik yapanların yıldızı hiçbir ülkede iktidar sahipleriyle barışık olmamış. Adam gibi gazetecilik yapanlar çeşitli baskılarla karşılaşmış kimi durumlarda baskıların boyutu gazetecilerin cezaevlerine atılmalarına, gazetelerin faaliyetlerinin durdurulmasına kadar uzanmış…
Günümüze bakıyorum, iki parçalı bir basınımız var. Aslında bu sadece “zahiren” (görüntüde) böyle.
Çünkü iktidarın yanında saf tutan ve dolayısıyla yanlı haberler, yorumlar yayınlayan basını, basın kavramı içinde sayamayız. Onlar gazete değil, iktidardan haberler veren bültendirler.
Bu sadece bizde değil, bütün dünyada böyledir…
İktidarlar gerçeklerin dile getirilmesini istemezler. Objektif habercilik ve özgür yorumculuk yapan tüm yayın organları dünyanın her yerinde iktidarların hedefinde olmuştur hep.
Denilebilir ki kitlelere toplumsal-siyasal gerçekleri açıklayan basın bunun bedeli ağır ödemiştir.
Ancak, tarih şunu da öğretiyor bize. Basın özgürlüğüne yeteri kadar saygısı olmayan iktidarların ömrü uzun olmuyor. Gittiklerinde geriye gelmeleri de keza !
Şöyle bağlayacağım:
Gazetecilerin görevi, doğrulanmış bilgileri, haberleri ve özgür düşünceleri kitlelerde buluşturmaktır. Basının kitlelere verdikleri içinde iktidarların hoşlanmadıkları, siyasi çıkarlarına ters düşen haberler düşünceler de olabilir. Ancak bu, basının sorunu değildir, iktidarın sorunudur. Basın, doğruları/gerçekleri halka taşıdığı oranda bunun sonuçlarından sorumlu tutulamaz. Yani yayın bir tanımlamayla gazetecik suç değildir !..
ETİKETLER : Yazdır
Yorumlar
Diğer Yazıları





© yeniufuk.com.tr
Künye - iletişim
Müftü Mahallesi Ateş Ahmet Sokak Cerrahoğlu İşmerkezi Kat:5 no:2
Kdz.Ereğli/Zonguldak
03723121008eregliyeniufuk@gmail.com İstek, Şikayetleriniz İçin Tıklayın Tüm hakları saklıdır. İzinsiz kullanılamaz.








