Bu iÅŸlerin ustalarından öğrendiÄŸimize göre…

Özellikle demokratik toplumlarda sıkça görülen kitle hareketleri, spontane/kendiliğinden gelme ve iradeci hareketler olarak ikiye ayrılır.

Spontane hareketler ekonomik karakterlidir ve genelde mevzii niteliktedir. Haklarını almayan bir fabrika  işçilerinin protesto gösterisi gibi !

Ä°radeci hareketler ise siyasi karakterlidir. Ä°ktidarın belirli kararlarını protesto  etmekten erken seçim talebine kadar deÄŸiÅŸik formlarda ve içerikte kendisini gösterir.

Spontane eylemlerin doÄŸal örderleri vardır; iradeci eylemler  örgütlü ve siyasi önderliÄŸi olan eylemlerdir. Mitingler de iradeci kitle eylemi kategorisine girer.

Kitle eylemleri, çevreye zarar verilmemesi koşuluyla, demokrasinin çiçekleridir !..

Bu bilinen ÅŸeyleri yinelememin bir nedeni var. Konuyu son Madenci Yürüyüşü’ne getireceÄŸim…

Madencilerin Ankara yürüyüşü, spontane bir eylem. Eylemin gerekçesi siyasi değil, ekonomik. Yıllardır bazı haklarının verilmemesini protesto ediyor işçiler.

Eylem spontane, ama yarattığı çaÄŸrışımın siyasal yankıları da var. Çünkü bu tür olaylar bizde “istisna”i olaylar deÄŸildir, çok fazla benzeri olay var.

Madenci yürüyüşü değişik forumlarda sürerken son durakta polis engeliyle karşılaştı. Bir çok işçi gözaltına alındı.

Spontane olsun iradeci olsun devleti yönetenlerin bunlara karşı takındıkları tavır, o ülkedeki demokrasinin de belli-başlı kalite gösteresidir. İşin içine polis engellemeleri, gözaltılar girince, demokrasinin çiçeklerinin boynu bükülür. Demokrasiye gölge düşer.

Ä°ktidar, madencilere daha anlayışlı/yumuÅŸak bir üslupla yaklaÅŸabilirdi…

Tekrar ediyorum:

Şiddet içermeyen, çevreye bir şekilde zarar vermeyen; ırkçı ve köktenci terör provokasyonlarından uzak tüm kitle eylemleri demokrasinin belli-başlı göstergelerinden birisidir.

Zonguldak taşkömürü madenciliğinin tarihsel gelişimini yazarken, kaçınılmaz olarak işçi hareketleri üzerinde de araştırmalar yapmıştım.

Kömür madeni ilk iÅŸletmeye açıldığı 1848’den tam devletleÅŸtirildiÄŸi 1936-40 dönemine kadar esas olarak yabancıların elinde kaldı, özellikle de Fransız ve Ä°talyanların…

Yabancı patronlar, devrin özellikle işçi haklarına ilişkin hukuki boşluklarından yararlanarak maden işçilerine köle muamelesi yapıyorlardı. Düşük ücret, kimi zaman 16 saati bulan çalışma süresi ve ilkel barınma-yeme içme koşulları sık sık işçi eylemlerine yolaçıyordu. Yabancı patronların eylemlerin nedenini gizlemek için bölücü/ırkçı argümanlar ileri sürerek işçi önderlerinin tutuklanıp cezaevlerine kapatılmasını sağlıyorlardı.

Bu uzun yıllar böyle devam etti. Hatta maden 1940’ta bütünüyle devletleÅŸtirildikten sonra da sürdü. 1961 anayasasıyla işçilere bazı haklar tanındı daha sonra 12 Eylül 1980 faÅŸist darbesi bu hakların tümüyle geriye alınmasına yolaçtı.

O döneme göre bugün durum daha iyi ama, kitle hareketlerine karşı gösterilere tahammülsüzlük gitgide sertleÅŸiyor…

Antidemokratik; anarşizan, ırkçı, provokatif, şiddet içerikli kitle hareketleri ile demokratik kitle hareketlerini birbirine karıştırmamak gerekiyor ! Demokrasi halk yönetimi ise ülkeyi yönetenler halktan gelen demokratik gösterilere de tahammüllü olmak zorundadır.

Bu da yetmez, emekçilerin haklarını almaları için yardımcı olmaları da gerekir.