Bizim Sina(küçük oğlumla aynı ismi taşıyoruz), araştırmacı gazeteciliğin güzel örneklerini vermeyi sürdürüyor…Bunun son iki örneği, olası Marmara depreminin Zonguldak’a etkisinin ne olacağını sorusunu irdeleyen yazısı ile Bozhane (Kdz.ereğli) limanı üzerine üretilen spekülasyonlara açıklık getiren yazısıydı…

Liman konusu da, tıpkı deprem olasılığı konusu gibi çok boyutlu olması bakımından önemli bir konu.

Liman olayı, Sina’nın yazısı ile alenileşse de, ben yazı kurallarına uyarak kısa bir özet vereceğim yine de konumun…

Bozhane limanı, çift rıhtımlı/iskelesi küçük, ama su derinliği bakımından elverişli ve işlevsel bir liman.

Ancak, limanın iskelelerinden birisi, uzunca bir süredir, bir geminin hatalı manevrası yüzünden hasarlı, yarı-âtıl halde…hoş zaten 50 yaşındaki limanın tümü bu yıllar içinde ciddi bir bakım da görmüş değil.

Kdz.Ereğli liman Başkanlığı, can ve mal kaybı olasılıklarını dikkate alarak hasarlı rıhtımın kullanılmasına, çok haklı olarak izin vermiyor. Liman başkanlığının bu gibi durumlarda limanı tümüyle kapatma yetkisi de var. Ancak başkan Bülent Taşdemir, ihracatın aksamaması için esnek davranıyor, hasarsız iskelenin kullanmasına izin veriyor…

Bozhane limanı, şu sıralar, daha çok Ukrayna’ya tuz ihracatında kullanılıyor. Ukrayna’nın, tuz kaynaklarını Ruslara kaptırdığı için fena halde tuza ihtiyacı var…

Tuz ihracatını, Sina’nın yazısından öğrendiğime göre, son seçimde Kdz. Ereğli Deniz Ticaret Odası (DTO) Başkanlığına seçilen Oğuz Ünlüer yapıyor. Yönetim kurulu üyeleri de acente görevi üstleniyorlar…

Bozhane limanının yarı-âtıl halde olması ihracatın istenen hızla yapılamamasına neden oluyor. Bu yüzden DSO yönetimi, liman başkanı Bülent Taşdemir’e tepkili. Taşdemir’den âtıl durumdaki iskelenin de gemilerin yanaşmasına izin verilmesini istiyorlar. Bunun yerel basında da doğrudan liman başkanını hedef alan düzeysiz yankıları görülüyor(muş).

İşte tam bu noktada o körolası soru yine çıkıyor karşınıza:

Can güvenliği mi önemli yoksa rant mı ?

İhracatçının derdi, Bozhane limanının hasarlı iskelesini de kullanıp tuz ihracatını hızlandırmak.

Limandan sorumlu başkanın derdi hem limanı korumak ve hem de olası kazaları önlemek, can güvenliğini sağlamak.

Liman işletmesi Kdz. Ereğli belediyesine de verilmiş olsa da (buna da yazının devamında değineceğim) limanın sahibi devlet, yani en tepedeki sorunlu o !

Ukrayna’ya tuz ihracatı tabii ki önemli. Çünkü dış ticaret açığı devasa boyutlara ulaştı. Bir damla ihracatın bile ekonomiye yararı var.

Gelgelelim, bu elbette hasarlı rıhtımın yüklemeye açılmasının gerekçesi olamaz. Liman Başkanı Taşdemir sorumlu davranıyor…

Bunu ihracatçının da anlaması gerekiyor. Ancak anlaşılıyor ki rant hırsı, her zaman olduğu gibi, makyavelist bir yorumla bu kez Bozhane limanında karşımıza çıkıyor.

Bu gerçek ortada iken liman başkanına terbiye dışı ifadelerle saldırmak, hem meslek etiğine aykırıdır, hem de rant hırsına aracı olmaktır!..Çirkindir!

**

Şimdi gelelim limanın hikayesine…

Bozhane limanını 50 yıldır belediye işletiyordu. İşletme imtiyazı belediyenin AKP’de olduğu dönemide bitti. İddialara göre, o dönemin belediye başkanı Hüseyin Uysal’ın ihmali sonucu, limanın yeniden belediyeye tahsisi işi işlemleri uzadı…(Umarım Uysal kardeşimiz bu konuda bir açıklama yapar.)

Sorun şimdi çözülmüş görünüyor. Limanın işletme imtiyazının belediyeye verilmesi gün sayıyor. Ancak ilgili bakanlığın koşulu var: Hasarlı rıhtımın belediye tarafından onarılması ! Tahsis ambargolu yani…

Aslında tüm limanın gözden geçirilmesi gerekiyor.

Belediye, bir yıl içinde hasarlı iskeleyi yenilemek zorunda. Yapamazsa, herhalde işletme imtiyazı el değiştirecek…

Belediyenin onarım için ayırdığı para, rıhtımın yenilenmesine yetmiyor. Belediye, CHP’de olduğu için iller Bankasından da kredi alamıyor.

Bu durumda üretilen çözüm limanın onarımı için ihracatçının elini cebine atması!

Bu noktada şöyle sorular çıkıyor ortaya:

Bakanlık/devlet, niçin limanı kendisi yenilemiyor da bunu işletmeciye yüklüyor? Sonuçta liman devletin değil mi?!

Yoksa bir alicengiz oyunu mu oynanıyor? Belediye 1 yıl içinde limanı yenileyemezse, işletme imtiyazının bir başkasına devri sözkonusu olacak. Bu durumda DTO da  devreye girebilir mi ? Veya limana ihtiyacı olan orta ölçekli endüstri şirketleri? DTÖ yönetimi bu nedenle mi elini cebine atmıyor ?

Eğer bu yasal olarak mümkünse, rıhtımın onarımı için ihracatçıları yardıma çağırmak çok fazla iyiniyetli bir sözüm olmuyor mu ?

Neyse.

Şöyle noktalayacağım:

Liman Başkanı Taşdemir, hasarlı iskeleyi devreye sokmamakta haklı. Bir devlet memuru olarak ona yapılan çirkinliklerin gün gelir hesabı sorulur. Hem sonra, konumu gereği kendisini savunamayan, bir anlamda eli-kolu bağlı birisine saldırmak mertlik de değildir!...