90’laarın başında ‘Adımızı Yolda Bulmadık’ başlıklı bir yazı yazmıştım. Nedeni kimi yerel yöneticilerin kendi düşüncelerine, oy almalarına bağlı olarak, kimi sanatçıların adını, yeni inşa edilen bir kültür merkezine vermeleri; gelen diğer seçimde kaybedince, farklı düşüncedeki yeni seçilenin o sanatçının adını sildirerek, kendine ideolojik olarak yakın başka bir sanatçının adını oraya vermesiydi. Bu eylemin süreç içerisinde başka bir saçmalığı ortaya çıktı: ortada dolaşan birkaç isimden başkası değildi. Kendine solcu diyen yerel yönetimlerin bildiği tek ad Nâzım Hikmet’ti. Belki birkaç yerde Aziz Nesin, Rıfat Ilgaz, Attila İlhan adlarına rastlanabilirdi.Sağ eğilimler de ise Necip Fazıl Kısakürek şimdilik rakipsiz görünüyordu.

 

Bu durumun asıl nedeni kültürün, sanatın, edebiyatın yöneticiler aşamasında, merdivenin daha birinci basamağını aşmamış olmasından kaynaklanıyordu. Rastgele yazarsam, sol tarafta Ercüment Behzat Lav, İlhami Bekir Tez, Enver Gökçe, Hasan İzzettin Dinamo, Niyazi Akıncıoğlu uzak adlardı. Sağ tarafta ise Mehmet Emin Yurdakul, Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp, Sezai Karakoç, Yusuf Akçura, Ahmet Ağaoğlu uzak isimlerdi.

 

Örneğin Kırklareli, Sabahattin Ali, Niyazi Akıncıoğlu’nu; Lüleburgaz, Cahit Irgat’ı, Mehmet Başaran’ı, Diyarbakır, Cahit Sıtkı Tarancı’yı, Ziya Gökalp’i, Ahmed Arif’i, Esma Ocak’ı; Hatay Ayla Kutlu’yu, Ali Yüceğ’yi, Burhan Günel’i, Sabahattin Yalkın’ı; Manisa, Fahri Erdinç’i, İlhan Berk’i, Yusuf Atılgan’ı; Kahraman Maraş Tahsin Yücel’i, Sezai Karakoç’u, Şevket Yücel’i; Gaziantep, Ülkü Tamer’i, Fevzi Gönenç’i, Nuri Mermer’i, Ali Çapan’ı; Edirne, Şevket Süreyya Aydemir’i, Erzincan Enver Gökçe’yi, Kdz. Ereğli, Sina Çıladır’ı,; Niğde, Ertuğrul Oğuz’u, Mehmet Yaşar Bilen’i ne kadar tanıyordu? Bu listeyi sayfalarca uzatabilirim.

Toplumu cahil bırakmak isteyenlerin elbet haklı yanlarıdır cehalet. Yanıt sorulan sorunun karşılığıdır. Yönetime talip olduğunda, seçecek olanlar, yaşadıkları yerin florasından, faunasından ve kültüründen haberdar değillerse, aday olanlar buradan ilgilerini çekerler. Bu sigara paketlerinin arkasına yazılan, sonrasında buruşturulup atılan isteklerin yolculuğuna benzer.

 

Burada şu noktayı da belirtmek gerekiyor. Sanatçıların bir ağırlıkları olmalı. Kültürün, bilginin kilosu, boyu, hacmi bildiğimiz ölçü birimleriyle ölçülmez adam o dünyayı ayağa kaldıracak güce sahiptir. Ne acıdır ki, duyduğum, kimi sanatçıların (!) çevresine imza toplattırarak, ya da kimi yalakalıklarla bir sokağa adının verilmesini istemesi eylemidir. Verilenler alınır ama emek verilerek namusluca kazanılanları almak kavga gerektirir, cesaret gerektirir.

 

Böyle konular gerekebilir diye yazdım gereksinimi olanlara, olacaklara.

Saray, 17 Ocak 2021.