Tarihteki büyük aşkların tümü ayrılıkla biter. Ayrılıkla bitmeseler zaten büyük aşk olmazlardı !

Efsanevi aşklar üzerine çeşitli söylenceler vardır. Söylencelerin ortak özelliği, örneğin Leyla ile Mecnun’da olduğu gibi, erkeğin de genç kızın da estetik bakımdan insan ırkının ulaşabildiği en üstdüzeyde olmaları, öyle resmedilmeleridir.

Örneğin Leyla güzeller güzeli bir kızdır. Mecnun, yakışıklı mı yakışıklı bir genç…

Ama bazı “münafık”ların farklı öyküler yazdıkları ve portreler çizdikleri de olmuştur tarihte… Buna göre, Leyla ile Mecnun hiçbir fiziksel özelliği olmayan sıradan gençlerdi.

Buradan kalkılarak söylenen ve günümüze kadar uzanan şöyle bir anktod vardır:

Mecnuna sormuşlar:

“Bu kızın nesine aşık oldun ?”

Demiş ki Mecnun:

“Gel bir de benim gözümle bak ona…”

**

Budur bakış açısı denilen şey.

Mecnun’un gözüyle bakamıyorsanız, sizin gördüğünüz Leyla Mecnun’un Leyla’sı değildir.

Toplumsal/sınıfsal bakış açısı da böyle bir şey. Bir emekçinin dünyaya ve topluma bakış açısı ile malı götürmüş birisinin dünyaya ve topluma bakış açısı farklıdır.

Empati duygularını ne kadar zorlarlarsa zorlasınlar, dünyaya ve topluma ortak bir gözle bakamazlar. Olsa olsa birbirini anlayabilirler.

Emekçi emekçi gibi, patron patron gibi düşünür, öyle davranır.

Çünkü sınıfsal bilinci yaratan, sınıfsal konumdur.

Ama bu, sınıfsal konumun kendiliğinden bir bilinç yaratacağı anlamına gelmez. O bilinç, okuyarak mücadele ederek kazanılır.

**

Haftasonunu Saygı Öztürk’ün Menzil adını taşıyan kitabını okuyarak geçirdim.

Menzil, aslında bir köy adı. Ama orada oturan şeyhin dinsel kimliğine atfen bir cemaat dergahı olarak anılıyor.

Menzil, Nakşibendi tarikatının Halidi kolundan bir cemaat. O da iki koldan oluşuyor: Menzil ve Buhara kolları. Menzil ve Buhara kollarının şeyhleri, kendilerini Seydi (Hz.Muhammet soyundan gelen) olarak tanıtan amca-yeğen…

Bunların aralarının iyi olmadığı Öztürk’le yaptıkları söyleşiden anlaşılıyor.

Buhara kolu, Menzil kolunu, tasavvuftan uzaklaşmak ve ticarete dalmakla eleştiriyor.

Menzil kolu, tasavvufla birlikte, ticareti de savunuyor !

Cemaatin iki kolu da, özellikle Menzil kolu, karun gibi zengin. Politik yaşamda da çok etkililer.

Kitapta, cemaatin çeşitli ritüelleri, Türkiye’ye ve islama bakışı, siyasi görüşleri vb. anlatılıyor. “FETÖ gitti, METÖ geldi” diye anılmalarının nedeni !..

Öztürk sadece şöyleşilere değil, belgelere dayalı kendi araştırmalarıyla zenginleştirilmiş harika bir kitap çıkartmış ortaya.

**

Başa saracağım…

Kitabı okurken, özellikle şeyhlerle yapılan söyleşilerde, bakış açısı kavramının nasıl da göreceli bir kavram olduğunu bir kez daha gözlemledim…

Örneğin Menzil şeyhi, Türkiye’de laikliğin yeterli olmadığı görüşünde.

Devletin dine müdahil olduğunu söylüyor. Örnek olarak Diyanet İşleri’ni gösteriyor. “Buna ne gerek var” demeye getiriyor. Fransa’yı, Almanya’yı örnek gösteriyor.

Şunu istiyor şeyh: Türkiye tam laik olsun, dinsel etkinliklere ve örgütlenmelere devlet karışmasın. Bu şekilde şeriatçı bir devlet kurmanın altyapısı hazırlansın…

Yani, Şeyh hazretleri, laikliği menzile gidecek asfaltın döşenmesinin aracı olarak görüyor…

Atatürkçüler ise, dinci bir devlet kurmanın önündeki set olarak…

Kavram aynı kavram ama ona yüklenen işlev farklı.

Niçin farklı ?

Çünkü sınıfsal konumları, buna koşut olarak dünyaya ve ülkeye bakış açıları farklı…

Şeyh, Osmanlı’ya dönelim demeye getiriyor; Atatürkçüler daha da ileriye gidelim diyor.

Son bir not:

Menzil’ciler, bir ara CHP’ye oy vermiş, ama çoktandır AKP’ye oy veriyor…

Menzil’i okumanızı öneririm.