Bu kimin hayatı?

Günümüzde iyi hissetmek bir yaşam standarttı olmuşken, mutsuz olmak başarısızlık göstergesi gibi görülüyor. Mutluluk bir görev gibi. Sosyal medyayı her açtığınızda ‘mutlu kal, pozitif ol’ gibi motivasyon cümleleri ve sürekli gülen yüzler ile karşılaşıyorsunuz. Her yerde ‘mutlu olmalısın.’ Mesajı var.

Peki, her zaman mutlu hissetmek mümkün mü?

Birçok danışanım ‘kendimi kötü hissediyorum demek ki kötü bir şey var ve kendimi kötü hissetmek istemiyorum.’ gibi cümleler söyler. Aslında insan doğası gereği sürekli mutlu olmak için tasarlanmamıştır. Olumsuz duygular, istenmeyen gereksiz hatta olumsuz duyguları hiç yaşanmaması gerekir gibi algılanıyor. Biz sadece insanız. Üzülmek, kırılmak, öfkelenmek, kaygılanmak doğamızın bir parçasıdır. Duygular inişli çıkışlıdır. Biz zayıflıklarımızın yanında güçlü yanlarımızı da barındırıyoruz. Hava durumu gibi duygular da gelip geçiyor.

Bu konuda yapılan bir araştırma sürekli mutlu görünme baskısının bireylerde gerçek duyguları bastırmaya, zamanla tükenmiştik ve yalnızlık hissine yol açmaktadır (Binfet & Flanagan, 2021).

Danışanlarımla görüşmelerde, ‘iyiymişim gibi davranmaktan çok yoruldum. Kaygılanmaya, üzülmeye hakkım yok gibi.’ derler.

Burada mutlu olmayı ve iyi hissetmeyi küçümsemek değil amacım sadece ‘sahte mutluluk maskesi’ takmayı sorgulamak. Bu sanki zorunluluk olmuş durumda. Olumlu düşün, pozitif kal, şükret daha kötüsü var… Bu psikolojik sağlamlık değil. Duyguları bastırmak. Aslında duyguları bastırdığımızda yok olmuyorlar. Daha derine kazınıyorlar. Sonra bedensel belirtilerle, öfke patlamaları ile bazende tükenmişlik belirtileri ile su üstüne çıkıp kendini gösteriyor.

‘Kendimi iyi hissetmiyorum.’ diyebilmeliyiz. Hayatımız inişler ve çıkışlardan ibaret. Sürekli mutlu olmayı beklemek eşittir hayal kırıklığı.

Yapılan farklı bir araştırma da, olumsuz duyguları bastırmak yerine kabul eden bireylerin daha yüksek yaşam memnuniyetini sahip olduğu bulunmuştur (Ford &Gross, 2018).

Hayattan gerekli hazzı almak için ilk iş duygularla temas kurmaktır. Duyguları fark edip, nedenini anlayıp onları yönetebilen kişiler gerçekten mutlu. Duyguları bize verdiği bir mesaj var: ‘Bir şeyler yolunda gitmiyor, bir şeyleri değiştirmen gerek.’ olduğunu söylüyor.

Mutsuz olmak kültürel olarak bir zayıflık gibi algılansa da, mutsuzluk bir sinyaldir. Mutsuzluk gelir ve gider. Kalıcı bir durum değil. Mutsuzluğu hatta olumsuz duyguları kabul etmek cesaret ister. Mutsuz olmak insan olmaktır.

Şimdi tekrar sormak istiyorum: ‘Bu hayat kimin için ?’

Şunu da sormalıyız: Bugün gerçekten neye ihtiyacın var?

Klinik Psikolog, EMDR Avrupa Akredite Terapisti

M. Melda Yenin Çil