Ne zaman ki Özal iktidarı geldi başa, yıllarca siyasilerin arka bahçesi olan Zonguldak, işçi çıkardı (45 binden 14 bine düştü), 1991 Ocak a yın Anakaray'a büyük yürüşte Yeniçağa Deller köprüsünde askeri müdaheleyle Madenci yürüyüşü engellendi. Bir dönem silahla madenci toplandı köylerden; bu kez gene silah zoruyla hak isteyen madenciler aynı akıbeti yaşadı…

 

***

 

24 Aralık 2020 “Cumhuriyet Kitap Eki”nde,”Kitaplar Adası” başlığı altında şöyle diyordu, M.Sadık Arslankara::”Orada yaşamak ,taşralı olmak anlamına gelmez elbet.Ne ki, sivil kent yaşamı alabildiğine çarpıtılmıştır taşrada Ayrıca büyük gözaltı ağır örtü halinde uzayıp gider”. Bu değerlendirme benim Zonguldak’ı anlatmama neden oldu…

 

***

 

Zonguldak, Cumhuriyetle birlikte il yapılanlardan biridir. Adı için muhtelif rivayetler var ama; Zongalık akla daha yıkın gelmektedir.Kömürün bulunuşu Zonguldak’ın doğumu anlamını taşıyor. Nitekim Atatürk; Zonguldak’ı ziyaretinde şöyle demiştir:;“Zonguldak'ın derin toprakları altındaki serveti madeniye ne kadar kıymetli ise, bizim nazarımızda Zonguldak'ta o kadar çok kıymetli bir vilayetimizdir”

 

*

 

Özal dönemiydi. Haklarını aramak için Madenci anıtında toplanan madenciler toplandılar;geceyi Devrek’te geçirdiler. Ana baba günüydü âdeta; bir şölen havasında sabah oldu. Yola dökülen madenciler, Mengen yoluyla Deller köprüsüne geldiklerinde barikatlar arkasında askeri buldular.Bu kez, 2.Dünya savaşı nedeniyle madencileri jandarmayla ve silah zoruyla topladılar. Ben tanığıyım. Bu kez de ne yazık ki, gene silah zoruyla aynı akıbeti yaşadılar…

 

*

 

Taşra deyince, büyük şehirler dışındaki Anadolu ve Trakya akla gelir. Zonguldak bu illerden göç almıştır.O yıllardan 80’lere kadar parlak bir dönem yaşamıştır. Ne zaman ki Bartın ve Karabük il yapıldıktan sonra göçmeye ve çökmeye başlamıştı. Gelir vergi sıralamasında 7. durumdaki Zonguldak; hep sağ iktidarları desteklemişti. Bu gün de gene çoğunluk sağdadır. Bugün; Anadolu’nun çeşitli il ve kasabalarında Zonguldak mahalleleri oluşmuştur.Bunda en önemli faktör de Madenlerde işçi eksiltilmesi ve daha çok yabancı kömür ithalatına yönelinmesinin büyük payı vardır…