7 Mart 2009 gü­nü, Bur­sa TÜ­YAP 7. Kİ­TAP FU­ARI’nday­dım.

Et­kin­lik­ler kap­sa­mın­da Fey­za Hep­çi­lin­gir­le­r’in baş­lık­ta adı ve­ri­len söy­le­şi­si­ne ka­tıl­dım.

Bu ara­da O’nun, Türk­çe (Dil) Gün­lük­le­ri se­ri­sin­den en son iki ki­ta­bı­nı da im­za­lat­tım.

Bu söy­le­şi­de Hep­çi­lin­gir­ler, bir me­tin alın­tı­la­dı (1920’li yıl­lar­da ya­zıl­mış ha­li­ni) son­ra bu­nu, 1950’li, 1970’li, 1980’li yıl­la­ra da uy­gu­la­dı.

Gü­nü­müz­de­ki şek­li­ni ise Tür­ki­liz­ce ola­rak de­ğer­len­dir­di. “Rek­lam­la­ra ba­kın!” di­ye­rek ko­nuş­ma­sı­nı sür­dür­dü: “BMC, be­me­ce, doğ­ru­su bu ben­ce de. Ama TBL (Ti­bi­el), HSBE (Ey­çes­bi­si) ne olu­yor? PTT (Pe­te­te) di­yo­ruz, ama (Pi­ti­ti) de­mi­yo­ruz. Bu özen­ti ola­bi­lir mi? 50 yıl son­ra Türk­çe­mi­zin Tür­ki­liz­ce’den baş­ka bir dil ola­ca­ğın­dan kuş­kum yok.” de­di ko­nuş­ma­sı­na baş­lar­ken.

Türk­çe­miz­de söz­cük tü­re­te­rek di­li­mi­zin ne den­li var­sıl bir dil ol­du­ğu­nu da vur­gu­la­dı.

Ni­te­kim, ki­tap­çı­ğı­mız­da­ki kar­şı­laş­tır­ma­lar­dan da gö­rü­le­ce­ği üze­re, bu bağ­lam­da da çok var­sıl ol­du­ğu or­ta­ya ko­nu­lu­yor.

Di­li­mi­zin bo­zul­ma­sın­da en bü­yük fak­tör­ler­den baş­ta ge­le­nin, si­ya­set­çi­le­ri­mi­zin, med­ya­lar­da­ki ya­zar­la­rı­mı­zın, sun­cu ve açı­ko­tu­rum ko­nuş­ma­cı­la­rı­nı dik­kat­le iz­le­di­ği­miz­de; uma­rım ba­na hak ve­re­cek­si­niz.

Bir di­ğer fak­tör, Ya­ban­cı Dil­le Eği­tim uy­gu­la­ma­sı­dır. Bu mo­del, an­cak bi­ze öz­gü. Çün­kü, dün­ya­nın hiç­bir ül­ke­sin­de bu sö­mür­ge uy­gu­la­ma­sı­nın bir ör­ne­ği de yok­tur.

Ya­ban­cı dil öğ­re­ti­mi­miz­de de ba­şa­rı­lı ol­du­ğu­mu­zu söy­le­ye­me­ye­ce­ğiz.

Bu­gün Üni­ver­si­te­le­ri­miz­de Türk­çe öğ­re­ti­mi ya­pıl­mak­ta­dır. Okut­man­la­rın or­tak yar­gı­sı şöy­le­dir: “İl­köğ­re­tim ve Or­ta­öğ­re­tim­den öğ­ren­ci za­yıf ge­li­yor.” Türk­çe’de böy­ley­se, ya­ban­cı dil­de na­sı­ldır, va­rın siz he­sap ey­le­yin! Di­le­ği­miz, Ata­türk’ümü­zün o, “di­li­ni ya­ban­cı dil­le­rin bo­yun­du­ru­ğun­dan kur­ta­rıl­ma­sı” ama­cı­na yö­ne­lik ola­rak ku­ru­lan Türk Dil Ku­ru­mu’nun ba­şa­rı­lı ça­lış­ma­la­rı ve ka­za­nım­la­rı, 12 Ey­lül son­ra­sın­da bir dev­let da­ire­si­ne dö­nüş­müş ol­ma­sı bir ya­na, bir ya­zım bir­li­ği da­hi sağ­la­na­ma­mış­tır.

Dil Der­ne­ği’miz, es­ki TDK’nın iş­le­vi­ni çok güç ko­şul­lar­da ye­ri­ne ge­tir­me­ye ça­lış­mak­ta­dır. Ama ye­te­me­mek­te­dir. Emek ve­ren­le­ri­ne say­gı­lar su­nu­yo­ruz.