CHP’nin 1923-1931 arasında dört temel ilkesi vardı; bunlar milliyetçilik, halkçılık, lâiklik ve cumhuriyetçilik ’ti

CHP’nin en devrimci kurultayı kabul edilen 1931 yılındaki III. Kurultayında  bu dört ilkeye devletçilik ve devrimcilik ilkeleri eklendi, altıok programı 1931’den bu yana CHP’nin temel programı oldu.

CHP Eylül 1923’te kurulmuştu. Demek oluyor ki 9 Eylül’de 102 yaşına bastı. Altıok programı/ilkeleri ise 1931’de son şeklini almıştı, demek ki program 94 yaşında.

Soru açacağım:

Peki CHP bugün Altıok programını hâlâ temel program kabul ediyor mu ? Politikalar üretirken Altıok ilkelerini temel alıyor mu ?

Bu soruları doğru yanıtlamak için Altıok ilklerinin nasıl doğduğunu ve CHP için o dönemde nasıl algılandığını bilmek gerekiyor.

CHP, 1927’deki II. kurultayında benimsenen tüzüğünde cumhuriyetçi lâik, halkçı ve milliyetçi bir parti olarak tanımlanıyordu.

Tüzüğün ikinci maddesinde ilkeler açıklanıyordu:

Cumhuriyet, “istibdat” engelleyecek ve halk egemenliğini sağlayacak tek yönetim biçimiydi. Üçüncü ilke olan lâiklik ilkesi, devlet ve din işlerinin birbirinden yarılması, inanç ve vicdan sorunlarının siyasetten uzak tutulması, ulusa fen ve bilimin yön vermesi şeklinde açıklanıyordu.

Dördüncü maddede ise halkçılık ilkesi; yasalar karşısında yurttaşların eşitliğini savunuyor, hiçbir birey, aile, sınıf veya cemaate ayrıcalık taşınmayacağı belirtiliyordu. Herşey halk için ve halk tarafından yapılacaktı…

Milliyetçilik ilkesini açıklayan beşinci maddede dil, düşünce ve duygu birliğinin altı çiziliyor, Türk dili ve kültürünün geliştirilmesinin gerekliliği vurgulanıyordu.

Cumhuriyet rejimi, 1923-1927 arasında, özellikle 1927-1931 arasında özellikle ekonomide ciddi savrulmalara uğradı. 1923 dünya ekonomik krizinin de etkisiyle, 1923’teki “iktisat kongresinde kabul edilen  “kapitalizm ”in çıkış yolu olmadığı görüldü. Bunun dışında bu dönemdeki ciddi reformlara rağmen bir önceki yönetimin kalıntılarının tümüyle tasfiye edilemediği tespit edildi. 1931’deki III. Kurultaya bu koşullarda gidildi.

Kongrede, ilk tüzükte saptanan dört temel ilkeye bu kez devletçilik ve devrimcilik ilkeleri eklendi, altıok böyle doğdu. Devletçilik ilkesiyle ekonomide kamu yönetimi öne çıkarken altıok programının devrimci yöntemlerle uygulanması fikri ağırlık kazandı. Bunlar hayata dayattığı gerçeklerdi ve altıok programı CHP’ye toplumcu bir profil kazandırıyordu.

**

Başta açtığım soruyu yineleyeceğim:

CHP bugün de altıok programını izliyor mu ? Bir başka deyişle altıok’la simgelenen ilkelere sadık mı ?

Elimizde CHP tarafından açıklanmış bir program olmadığı için bu soruya evet ve/veya hayır diyemiyoruz.

Altıok programının ilk dört maddesi liberal bir dünya görüşünü yansıtır. Devletçilik ilkesi ise liberal ekonomi modeline farklı bir yorum ya da toplumcu bir yorum getirir.

Devrimcilik ilkesi ise, altıok’la simgelenen temel Pogramın devamlılığını ve kalıcılığını sağlayacak kesintisiz bir mücadeleyi öngörür.

En özet haliyle altıok programı yüzü toplumculuğa dönük bir demokrasi programıdır.

CHP’nin şu sıralar demokrasiyi kendi içindeki bir gruba karşı da savunuyor olması tatsız bir ironidir.

CHP’nin 102. Yılını, altıokun da 94 yılını içtenlikle kutluyorum. Altıok programı bugün de Türkiye’nin önünü aydınlatıyor!..