İlkten, Sözcü’nün 9 Ekim 2023 tarihli sayısında yayınlanan Deniz Ayhan imzalı şu haberi okuyalım:

TÜRKİYE Taşkömürü Kurumu’na alınacak 2 bin maden işçisi için aranan şartlar arasında “TC vatandaşı olma” koşulu yer almadı. İŞKUR tarafından açıklanan kuraya girecek isim listesinde yabancı uyrukluların olduğu görüldü.

CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, “TTK”ya alınacak 2 bin madenci için belirlenen şartlar yayınlandı ve bu şartlar arasında “T.C Vatandaşı Olma’koşulu bulunmuyor. “Zonguldak’ta ikamet etme’ şartına da zaman sınırlaması konulmadı” dedi.

“Binlerce Zonguldaklı yıllardır işsiz ve TTK’ya girme hayali kurarken; yabancı uyruklulara kapı açan bu anlayışı kınıyorum” diyen Yavuzyılmaz şunları söyledi:

Zonguldak’ta ikamet şartına zaman sınırlaması konulmadığı için basit bir ikametgah değişikliği ile Zonguldak’ta yaşamayanlar da başvuru yapabildi. 2022 yılına ikamet değişikliği 2 kat artttı ve 74 bin oldu. Hükümet Zongundak’lıya şirin gözüküp şehir dışından işçi alımına kapı araladı.

İŞKUR tarafından kuraya gireceklerin belirlendiği nihai listede yabancı uyruklular da var. Bunların kim olduğu Zonguldak’ta ne zamandır ikamet ettikleri, Zonguldak’ta bulunma nedenleri, vatandaşlık kazanıp kazanmadıkları da belli değil.

**

CHP Zonguldak milletvekili Deniz Yavuzyılmaz CHP’nin en etkili olmasa bile, en çalışkan ve medyatik milletvekillerinden birisi. CHP’nin bir tür Sayıştayı ! AKP’deki usulsüzlükleri; çift maaşlı bürokratları, ihale oyunlarını, nepotik dümenleri, vb. kendi kaynakları ile ortaya çıkartıp partisinin iktidara yönelik denetim fonksiyonuna ciddi katkılar sağlayan bir siyasetçi. Bir diğer özelliği de ulusal medya ile iyi ilişkiler kurma becerisi. Bu şekilde çalışmalarını kamuoyuna kolayca taşıyabiliyor…

Ancak Yavuzyılmaz zaman zaman iktidarı eleştireyim derken baltayı taşa vurduğu da oluyor. Bunun son örneği TTK’ya işçi alımına ilişkin bakışımda gördük.

Yazının başında okuduğunuz haber bunun tipik örneklerinden birisi.

Yavuzyılmaz’ın TTK’ya işçi alımı konusundaki yaklaşımı, genelde CHP’de de görülüyor. Yoksa bu konuya girmezdim:

Yavuzyılmaz TTK’ya işçi alımı konusuna sadece Zonguldak/Kent gözlüğü ile bakıyor; Kent dışından ve yabancı işçilerden başvuru alınmasına karşı çıkıyor. Bu şekilde hem kent/bölge ayrımcılığı yapıyor ve hem de ırk !

Kentçilik ve onun bölgesel boyutlanması, Zonguldak’ın çok eski sorunlarından birisidir. Kömür ocaklarının ilk kez işletmeye açıldığı 19. yüzyıllın ortalarında madende çalışma imtiyazı Ereğli’nin 14 köyündeki erkeklere özgüydü. Zamanla ocaklar çoğalıp işçi ihtiyacı da büyüdü. Dilaver Paşa Nacamnamesi ile Ereğli köylülerinin imtiyazı kaldırıldı, “dışardan” işçi alınmasına karar verildi. Bu şekilde Zonguldak’a Doğu Karadeniz ile Doğu ve Güneydoğu’dan işçi akını oldu; talebin üzerinde işçi birikti Zonguldak’ta. Bunun kaçınılmaz sonucu olarak bir yandan emeğin fiyatı düşerken, öte yandan da bölgesel anlamda “yerli-yabancı işçi” ayrımı ve çelişkisi doğdu. Günümüze kadar uzanan bu ayrımcılık kömürün tarihinde emekçileri birbirine düşüren olaylara da çanak tuttu. Bir-iki  örnek vereceğim:

Ereğli Şirket-i Osmaniyesi Direktörü Dolagard, 28 Teşrin-i evvel 1327 (1911) tarihinde “Zonguldak Maden Müdüriyet-i aliyesi canibi alisine”yazdığı şikayetname de şöyle diyordu:

“Saadetlû efendim hazretleri, Gelik dışarı Kürt amelesi orada bulunan bu gibi işler amelesi meyanında…”(…)

Zonguldak Merkez Jandarma Bölük Komutanının 22 Mayıs 1338 (1922) tarihinde Jandarma Tabur Komutanlığına gönderdiği yazıda da şöyle deniliyordu:

“Gelik ocağındaki Laz amelenin bazı Türk ameleyi çalıştırmak istemedikleri…” (…) (Bkz. Sina Çıladır, Zonguldak Havzasındaki Karşı Eylemler, S.6 ve 9, 1996).

İşin ilginci, Türk-Laz-Kürt ayrımcılığını esas körükleyenlerin yerli-yabancı işverenler olmasıydı. Bu yolla grev kırıcılığı yapıyorlardı…

**

Yavuzyılmaz’a bakıyorum: Aynı çizgide ! Zonguldak sanki Özerk bir bölgeymiş gibi kent dışından ve yabancılardan gelecek iş başvurularına kapıyı kapatıyor, emekçileri yerli-yabancı  diye bölüyor !..

Niçin ?

İki nedeni var bunun:

Seçmenine şirin gözükmek …

Sol kültüre yeteri kadar vakıf olmamak…

Bu sadece onda değil, genelde CHP’lilerde de böyle:

Sorunlara sınıfsal değil, kentsel-bölgesel ve milliyetçi ırkçı bir perspektiften yaklaşıyorlar.

Oysa gerçek sol, işçilerin bölgesel, kentsel ve ırksal kimliğine bakmaz. Sınıfsal kimliğine bakar. İşçi Polonyalı olmuş, Senagelli olmuş, Rum, Laz, Çerkez, Türk veya Kürt olmuş farketmez. Emekçi, emekçidir. Vatanın her köşesinde çalışma hakları vardır. Kaldı ki işçi alımı yapacak olan işletme bir kamu kurumu.

Şöyle bağlayacağım:

Kent, bölge ve etnik ayrımcılığın demokrasilerde yeni yoktur. Ayrımcılık provokatif bir eğilimdir. Etnik ayrımcılık/ötekileştirme faşizmin öteki adıdır.