Afganistan’da Taliban yönetiminin özellikle kadınlar üzerinde baskı ve şiddeti gitgide ağırlaştırmasının son örneği, kızların 10 yaşından sonra okula gitmelerinin yasaklanması !.. Buna göre, Afgan kızları ancak üçüncü sınıfa kadar okuyabilecek, bir başka deyişle sadece okur-yazarlık düzeyinde eğitim alabilecekler.

Oysa, ABD işgalinin kaldırıldığı 2020’den önce kızlar üniversite eğitimi de alabiliyorlardı. Bunun dışında kadınlar çalışma hayatında özgürdü. Bugün ise sağlık hizmetleri sözdışı, çalışmaları yasak.

Taliban, Afganistan’ı , halifelik öncesi islamın toplumsal formuna sokma iddiasında. Bunun için toplumsal örgütlenmede çok katılaştırılmış bir şeriat hukuku/yasaları uyguluyor. Ama islam bu değil gerçekte !

Afganistan niçin ve nasıl bu hâle geldi sorusunu yanıtlamadan önce Taliban’ın hikâyesi üzerinde durmak istiyorum biraz:

Taliban’ın kelime anlamı (Peştuca) öğrenci. Örgütün bu ismi almasının nedeni, ABD’nin 20 yıl süren işgaline karşı medrese öğrencilerinin direnişin başını çekmesi !..

Taliban’ı; islamın Hanefi mezhebine ve Diyubendi ekolüne bağlı sünni İslamcılar oluşturuyor.

 Hz. Muhammet dönemi islamını esas aldıkları iddiasındalar. Buna “saf islam” da deniliyor.

Taliban’ın özelliği, islamı kendi kafalarına yorumlamaları. Modernist islama karşılar. Şeriat hukuku ve bu arada cihat kavramları kendilerine özgü. “Saf islam”cılar ama uyuşturucu kaçakçılığını ve haracı meşru gören bir ahlâk bu !..

Zikirlerde ritim tutan def dışında müzik aletine ve müziğe, heykellere, resim sanatına, filmlere vb. karşılar… Bunun dışında esirlerin uzuvlarının kesilmesi (baş ve el-kol kesme gibi) ve öldürülmesi gibi uygulamalar kendi içtihatları ! Çünkü islamda/Kuran’da esirlerin öldürülmesi ve uzuvlarının kesilmesi yasaktır.

Denilebilir ki Taliban, gerek kültürel/sanatsal soykırımı ve gerekse aşırı şiddeti ile tüm dünyada islamofobiyi derinleştiren bir fanatik İslamcı örgüt.

Peki Afganistan nasıl ve hangi yollardan geçerek Taliban’ın yönetimine geçti ?

Afganistan’ın tarihi; Asya, Afrika ve Ortadoğu’nun geribırakılmış mazlum uluslarının tarihine benzer.

Monarşik/otokratik yönetimler, darbeler, işgaller, iç savaş vb…

Afganistan’ın tarihinde sadece ABD işgali yok. Sovyet işgali de var. ABD ile Rusya’nın bilek güreşi yaptığı mazlum uluslardan birisi orası.

Nüfusunun yüzde 95’i sünni-müslüman. Demografik yapısı karışık: Peştuların ağır bastığı bir yapı bu. Nüfusun büyük çoğunluğu kırsal alanlarda yaşayan bir tarım ülkesi. Sanayii daha çok yabancıların elinde…

Özetle tarihleri boyunca yabancı ve yerli işbirlikçileri tarafından vahşice sömürülen mazlum bir ülke ve halk Afganistan…

Peki dünyanın patronlarının orada ne işi var ?

Stratejik önemdeki coğrafyasının yanısıra Afganistan doğal zenginlikleri bakımından öne çıkmış bir ülke. Kömür, bakır, demir, kromit, çinko, talk, brit, kükürt, kurşun, mermer değerli taşlar, doğalgaz ve petrolü var. Bunların yanısıra nükleer enerji ve silahların üretiminde kullanılan lityum ve uranyum’a sahip. Çok verimli topraklarını da bunları eklememiz gerekiyor…

Böyle bir ülke emperyalist  haydutların gözünden kaçar mı !

Şuraya geliyorum:

Bu köşeyi sürekli izleyenler bilir: Taliban’ın ABD’yi 2020’de topraklarından kovmasını ve ikinci kez yönetimi eline geçirmesini alkışlayanlardan birisi de bendim. Çok eleştiri almıştım o tarihlerde. Ben de özetle şöyle savunmuştum kendimi:

Ne yani, işgale karşı direnenlerin değil de işgalcinin yanında mı saf tutmalıydım ? Dünyanın zafere ulaşmış ilk milli kurtuluş savaşını veren bir halkın çocuğu olarak !

Kaldı ki tavrımın bilimsel bir tabanı da vardı:

İşgal altındaki ülkelerde sınıfsal çelişkiler tali plana düşer, milli çelişki başçelişki haline gelir. Başçelişkinin çözülmesi tüm ülkenin sorunudur ve mücadelesini gerektirir. Mücadelenin başını kimin çektiği önemli değildir, mücadelenin içeriği önemlidir. Afgan savaşında önemli olan emperyalist/faşist cephenin kumandanı olan ABD’nin yenilmesiydi.

Şunu da söylüyordum üst üste yazdığım iki yazıda:

ABD kovuldu, bundan sonra nasıl bir yönetimin geleceği Afgan halkının sorunudur. Şu an Afganistan’da başçelişki, egemen durumdaki Taliban ve yandaşları ile halkın büyük çoğunluğu arasındaki çelişkidir ve ben elbette Afganlı emekçilerin yanındayım artık…

Emperyalistler ve faşistler, Talibanlardan daha tehlikelidir !..