Cüruf başlıklı yazımla ilgili olarak özellikle çevrecilerden tepkiler aldım.

Bu arada bana bilgi notları gönderen çevreci arkadaşlar da oldu…Kendilerine teşekkür ediyorum.

Ben ezbere konuşan birisi değilimdir. Ele alacağım konu hakkında önceden bilgi toplarım, önemli konular için dosya açtığım da olur.

Cüruf için başta dosya açmamıştım, şimdi açtım. Çeşitli kaynaklardan elde ettiğim bilgileri, bana gönderilen bilgi notlarını vb. dosyada topluyorum.

Konuyu yeniden güncellemeden önce, ilkten soyut bir çerçeve çizmek istiyorum:

Cüruf, demir-çelik üretimi sürecinde ortaya çıkan yararlı bir atık. Doğal haliyle bile altyapı etkinliklerinde kullanılıyor. Atığın geri dönüşüm özelliği de var: Çimentodan yer ve duvar karolarına, cam ve gübre üretimine katkı sağlayan elementler içeriyor. Bunlar, geri dönüşüm tesislerinde ayrıştırılıp ekonomiye kazandırılıyor. Tesisler istihdam da yaratıyor.

Peki zararlı bir atık mı cüruf ?

Genel kanı öyle. Özellikle yağmurla buluşması halinde cürufun gözenekleri içindeki demir kalıntıları topraktan yeraltı sularına sızıp kirlilik yaratabiliyor. Ancak, her zaman değil ! Cürufun zararlı madde içerip içermediğinin anlaşılması için, “elementel bileşiminin” analiz edilmesi gerekiyor. Cürufun yeraltı sularına tam olarak nasıl zarar verdiği ve ne gibi medikal sorunlar yarattığı ise halen de araştırma konusu.

Benim taradığım kaynaklarda, cürufun kanserojen madde olduğuna ilişkin bir bilgiye rastlamadım.

Cüruf demir-çeliklerin sahalarında depolanıyor. Bu, işletmelere ek bir maliyet getiriyor. Cüruf sıfır atık haline gelebilmesi için rehabilite edilmesi ya da dönüştürülmesi gerekiyor. Bu da dönüşüm tesislerinde gerçekleştirilebiliyor.

Dönüşüm tesislerinin çevrekirliliği yaratıp yaratmadığı tartışılıyor…

Bana gönderilen bilgi notlarında avrupadaki, özellikle Japonya’daki büyük demir-çelik fabrikalarının dönüşüm tesislerinde cürufun tümüyle ekonomiye kazandırılarak sıfır atık haline getirildiğine ilişkin bilgiler de var.

Soyut/teorik çerçeve bu.

Şimdi sorunu pratik ve güncel bir çerçeveye sokalım:

İzmir merkezli bir metal firması, Kdz.Ereğli’de cüruf dönüşüm tesisi kuruyor. Tesis, bir bilgiye göre kaçak olduğu için, bir bilgiye göre de hem kaçak ve hem de “zararlı bir madde olan cüruf” işleyeceği için belediye tarafından mühürleniyor. Aynı firma bu kez Alaplı belediyesinin sınırları içinde bir dönüşüm tesisi kuruyor, belediyeden ruhsat alıyor. Aynı firma daha sonra Akçakoca’da da benzeri bir tesis kurmak için harekete geçiyor.

Çevreciler buna karşı ! Şu soruyu tam aydınlatamadım:

Tesise cüruf işleyeceği için mi karşı çıkılıyor, yoksa işleyeceği cürufları açık alanlarda depoladığı veya depolayacağı için mi ? Net değil !

Şunu söyledim ilk yazımda:

Cüruf’un dönüştürülüp ekonomiye kazandırılmasına, karşı çıkmak yanlıştır. Ayrıca bu tesisler istihdam da yaratıyor.

Doğru olan cüruf’un rehabilite edilmesine değil, eğer bu süreçte çevreye zarar veriliyorsa, ona karşı çıkmaktır. Rehabilitasyona değil !

Bana gönderilen bilgi notlarında Erdemir’in bu konuda ar-ge çalışmasının olmadığı, dönüşüm tesisini kendisinin kurabileceği şeklinde alternatif öneriler de vardı.

Son olarak şunu söyleyeceğim:

Erdemir ve cüruf odaklı çevrecilik yapmak kolaydır. Çevre etkinliklerini çimentodan tersanelere, taş ocaklarına, orman yağmalarına, derelere ve insan odaklı kirliliğe de yaymak gerekir.

Sanayi kentinde sanayinin yarattığı sorunlarla yaşamak kaçınılmazdır. Burada önemli olan, çevrekirliliğini kabül edilebilir ölçülere çekmektir. Bunun için yapılacak mücadeleye aklı ba

şında kimse karşı çıkmaz.

Çevrecilek, hem toplumsal ve hem de siyasal bir bilince/bakış açısına da sahip olmayı gerektirir. Ormanları, dereleri, gölleri, kısaca doğayı talan edenlerin arkasındaki güçlerle de mücadeleyi göze alamayan bir çevrecilik soyut kalmaya mahkumdur.

CHP’li Alaplı Belediyesi, CHP’li Kdz.Ereğli belediyesinin ruhsat vermediği cüruf dönüşüm tesisine ruhsat verebiliyorsa, bunun nedenlerini araştırmak da çevrecilerin görevidir.

Kaldı ki Ereğli’de kurulan çevre platformunun (KERÇEP) içinde CHP ilçe örgütü de var !..