Serbest piyasa ekonomisinde fiyatlar da piyasada belirlenir. Bunda üretici ve pazarlamacılar arasındaki rekabet de rol oynar.

Bir malın fiyatı teorik olarak maliyet + kâr  marjı şeklinde belirlenir. Fiyat belirlenmesindeki başka faktörler de vardır, ama onlar talidir.

Aynı malın farklı yerlerde farklı fiyatlarla satılmasında maliyet farkları rol oynar genelde. Ama kimi durumda ekonomi dilinde “sürüm” olarak anılan yöntem de aynı kalitedeki malın bazı yerlerde düşük fiyatla satılmasına yolacabilir. Bu durumda üretici ve aracı kâr marjından özveride bulunmuş olur, ama bu kez çok satarak aynı kâr marjını tutturur.

Aracılar (esnaf) arasındaki fiyat farklarında ise bazen sistemin mantığına uymayan bir yöntem uygulanır. Aracı, malın normal fiyatının üzerinde bir fiyat talep edebilir. Fiyat farklılıkları bu şekilde de doğabilir.

Şu sıralar bu yöntem gitgide yoğunlaşıyor, “aracı kârı” kavramı “vurgun”  kavramına dönüşüyor. Halk arasında “tutturabildiğine” şeklinde anılan bu yöntem, genelde satış grafiklerinin düştüğü dönemlerde uygulanıyor. Alıcılar bu şekilde bilerek kandırılıyor.

Bu artık o kadar doğal hâle geldi ki, aşırı fiyat farkları sorduğunuz bir satıcı, sizi “ucuz olan yerden alsaydınız” şeklinde alaycı bir yanıtla da karşılayabiliyor, “benim fiyatım bu “ şeklinde buyurucu bir tavır takınan da olabiliyor...

Özetle. fiyatları her türlü ekonomik argümanın dışında belirleme açgözlülüğü giderek yaygınlaşıyor !..

Bu konuda özellikle Esnaf Odası’nın üyelerini uyarması, zaten zor geçinen halka uygulanan “vurgun” zihniyetinin terkedilmesinin sağlanması gerekiyor…

Yeni Ufuk

Haber :