Zonguldak’ın Karadeniz Ereğli ilçesi çevresindeki Karakavuz ve Gümeli, yalnızca yerleşim yerleri olarak değil, farklı dönemlerde yaşanan göçlerin, toplumsal dönüşümlerin ve kültürel karşılaşmaların izlerini taşıyan tarihî mekânlar olarak da önem taşımaktadır.

 

Bu iki yerleşimin geçmişini anlamak, yalnızca köylerin ne zaman kurulduğunu araştırmakla sınırlı değildir. İnsanların nerelerden geldiklerini, hangi şartlarda yer değiştirdiklerini, geçimlerini nasıl sağladıklarını, inançlarını ve geleneklerini nasıl yaşattıklarını da incelemeyi gerektirir.

 

Karakavuz’un mübadele öncesindeki Rum Ortodoks nüfusunun tarihî geçmişi ile daha sonraki dönemde Ordu-Gürgentepe yöresinden gelen ailelerin yerleşim hikâyeleri, bu bakımdan dikkat çekici iki tarihî katman oluşturmaktadır. Gümeli’nin yerleşim geçmişi, Türkmen ve Alevi-Bektaşi topluluklarının göç hafızası, bölgenin orman ekonomisi ve arkeolojik mirası da bu çerçeveyi tamamlamaktadır.

 

Bu makale, farklı kaynaklardan gelen bilgileri bir araya getirerek Karakavuz ve Gümeli’nin tarihî ve kültürel geçmişini ortak bir araştırma zemini üzerinde ele almayı amaçlamaktadır.

 

 

Karakavuz’un tarihini araştırırken başvurulması gereken önemli eserlerden biri, Pavlos Hristu Hartomatsidis’in 1989 yılında Selanik’te yayımlanan Ποντοηράκλεια Κιλκίς 1924–1984 – Ιστορικογεωγραφική Περιγραφή adlı kitabıdır. Eserin başlığı Türkçeye yaklaşık olarak Pontoirakleia, Kilkis 1924–1984: Tarihî-Coğrafi Tasvir şeklinde çevrilebilir.

 

Pontoirakleia’nın geçmişini ele alan bu çalışma, Yunanistan’a yerleşen mübadil ailelerin Anadolu’daki eski yurtları ve göç deneyimleri bakımından önemli bir başvuru kaynağıdır. Murat Çetinel’in kitap üzerine hazırladığı özette, Karakavuz’un da bu tarihî anlatının önemli duraklarından biri olduğu belirtilmektedir.

 

 

Çetinel’in aktardığı özete göre, Pontoirakleia’ya yerleşen ailelerin geçmişi tek bir göç hareketiyle açıklanamaz. Ailelerin daha eski köklerinin Doğu Karadeniz’in iç kesimlerindeki Gümüşhane yöresi ile Ordu çevresine uzandığı; bazı ailelerin 19. yüzyıl boyunca Batı Karadeniz’e, özellikle Ereğli çevresine doğru hareket ettiği ifade edilmektedir.

 

Bu göçlerin sebepleri arasında ekonomik şartlar, maden faaliyetlerindeki değişimler, savaşların yarattığı baskılar ve bölgesel geçim imkânları üzerinde durulmaktadır. Ancak ailelerin hangi tarihte, hangi güzergâh üzerinden ve hangi sebeple göç ettiğini kesinleştirmek için kitabın ilgili sayfalarının ve diğer tarihî belgelerin birlikte incelenmesi gerekir.

 

Burada önemli olan, Karakavuz’daki Rum Ortodoks topluluğunun tarihini yalnızca mübadele yıllarıyla başlatmamaktır. Köyün mübadele öncesi nüfusunu meydana getiren ailelerin daha eski göç hikâyeleri de araştırmanın bir parçasıdır.

 

 

Hartomatsidis’in kitabına ilişkin hazırlanan özette Karakavuz, mübadele öncesinde Rum Ortodoks nüfusun yaşadığı bir dağ köyü olarak anlatılmaktadır. Köyün ekonomik hayatında tarım, hayvancılık, orman ürünleri ve keresteciliğin önemli bir yeri bulunduğu belirtilmektedir.

 

Batı Karadeniz’in ormanlık coğrafyası, ahşap işçiliği ve orman ürünlerine dayanan geçim biçimlerinin gelişmesine elverişliydi. Bununla birlikte, bu faaliyetlerin köy ekonomisindeki payını ve aileler arasındaki iş bölümünü ayrıntılı biçimde ortaya koymak için yerel kayıtlar ile kitabın ilgili bölümlerinin karşılaştırılması gerekmektedir.

 

Köyün toplumsal yaşamı, dinî törenleri, düğün âdetleri, günlük ilişkileri ve gelenekleri de bu tarihî çerçevenin önemli parçalarıdır. Pontus Rumcası, müzik ve kemençe geleneği gibi kültürel unsurlar, Karadeniz Rumlarının bölgesel kimliğinin araştırılmasında dikkate alınması gereken konulardır. Bu özelliklerin Karakavuz’da hangi biçimlerde yaşatıldığını ortaya koymak için doğrudan kaynak anlatıları ve sözlü tarih kayıtları önem taşımaktadır.

 

 

Birinci Dünya Savaşı ve Osmanlı İmparatorluğu’nun son yılları, Anadolu’daki pek çok topluluk gibi Karadeniz bölgesindeki Rum Ortodoks ailelerin hayatını da etkiledi. Seferberlik, ekonomik güçlükler, güvenlik kaygıları ve dönemin siyasi gelişmeleri, yerel toplulukların yaşam şartlarını değiştirdi.

 

Çetinel’in Hartomatsidis’in eserine dayandırdığı özette, Karakavuz’daki Rum Ortodoks nüfusun ayrılış sürecinde jandarma denetimleri, aramalar ve mülklere yönelik kısıtlamalarla ilgili anlatılara da yer verilmektedir. Bunlar, kitabın ilgili sayfaları inceleninceye kadar yazarın eserinden aktarılan anlatılar olarak değerlendirilmelidir; ayrıntıların tarihî belgelerle karşılaştırılması gerekir.

 

Aynı özette, köy halkının 1922 sonbaharında Ereğli kıyılarına doğru hareket ettiği ve buradan gemilerle ayrıldığı yönünde bilgiler bulunmaktadır. Yolculuk sırasında insanların yanlarında götürebildikleri eşyalarla sınırlı kaldıkları, maddi kayıplar yaşadıkları da aktarılmaktadır.

 

Bu tür anlatılar, zorunlu göçün yalnızca nüfusun bir yerden başka bir yere taşınması olmadığını; ev, toprak, komşuluk ilişkileri, ibadet mekânları ve gündelik hayatla kurulan bağların da kopması anlamına geldiğini göstermektedir. Bununla birlikte, ayrılışın kesin tarihleri, kullanılan güzergâhlar ve yolculuk sırasında yaşanan olaylar, kitabın aslı ve diğer belgeler üzerinden ayrıca doğrulanmalıdır.

 

1923 Türk-Yunan nüfus mübadelesi düzenlemesi ile 1922’de başlayan ayrılışlar ve 1923–1925 dönemindeki yerleşme süreçleri birbirinden ayrı tarihî aşamalardır. Bu nedenle Karakavuz’dan ayrılış ile Yunanistan’daki yeni yerleşim düzeninin oluşumu aynı tarihe indirgenmemelidir.

 

 

Yunanistan’daki Pontoirakleia, Karakavuz’dan ayrılan ailelerin ve Anadolu’nun farklı bölgelerinden gelen mübadillerin tarihini araştırırken önem taşıyan yerleşimlerden biridir. Hartomatsidis’in kitabının 1924–1984 dönemini kapsaması, köyün kuruluş yıllarıyla sonraki toplumsal gelişimini birlikte ele alması bakımından dikkat çekicidir.

 

Bu tür yerel tarih kitapları, büyük tarih anlatılarında ayrıntılarıyla yer bulamayan aile hikâyelerini, yerleşim düzenini ve gündelik hayatı kayıt altına alabilir. Karakavuz ile Pontoirakleia arasındaki tarihî bağın ayrıntıları da aile adları, nüfus kayıtları, göç belgeleri ve kitabın ilgili bölümleri üzerinden daha kapsamlı biçimde incelenebilir.

 

Karakavuz’un geçmişini araştırırken Yunanistan’daki yerleşimlerin yerel tarih çalışmalarına başvurmak, Anadolu’daki eski yerleşimlerin tarihini farklı bir kaynak penceresinden değerlendirmeyi sağlar. Bu nedenle Hartomatsidis’in eseri, makalenin kaynakçasında temel başvuru kaynaklarından biri olarak yer almaktadır.

 

 

Rum Ortodoks nüfusun ayrılmasının ardından Karakavuz’un demografik ve kültürel yapısı değişti. Yerleşimin sonraki döneminde Ordu’nun Gürgentepe ve çevresinden gelen ailelerin köye yerleştiğine ilişkin yerel anlatılar bulunmaktadır.

 

Gümeli Belediyesi’nin tarihçe anlatısında, 19. yüzyılın ikinci yarısında Ordu-Gürgentepe çevresinden gelen ailelerden söz edilmektedir. Yerel anlatılarda 1890’lı yıllara, özellikle 1893’e tarihlenen başka göç hareketleri de aktarılmaktadır. Bu tarihlerin aynı göç dalgasına mı, yoksa farklı yer değiştirme süreçlerine mi karşılık geldiği ayrıca araştırılmalıdır.

 

Karakavuz’a yerleşen ailelerin ekonomik hayatında tarım, hayvancılık ve orman işlerinin önemli bir yer tuttuğu anlaşılmaktadır. Ormanların sağladığı geçim imkânları, farklı dönemlerde bölgeye gelen ailelerin yerleşim tercihlerinde etkili olmuş olabilir. Ancak bu ilişkinin kapsamını belirlemek için tapu kayıtları, nüfus belgeleri, salnameler ve yerel arşivlerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

 

Bazı sözlü tarih anlatılarında, aile büyüklerinin 19. yüzyılda orman kaynakları ve geçim imkânları nedeniyle bölgeyi araştırdığı; yoksulluk, kıtlık ve toplumsal şartların da göç kararlarını etkilediği ifade edilmektedir. Bu bilgiler, aile hafızasını yansıtan önemli ipuçlarıdır. Fakat her anlatının belirli bir aileye, tarihe ve olaya bağlanması, sözlü tarih çalışmasının yöntemleriyle ayrıca yapılmalıdır.

 

Burada altı çizilmesi gereken nokta, Karakavuz’un tarihinin farklı dönemlerde farklı toplulukların yaşadığı bir yerleşim geçmişi taşımasıdır. Önceki nüfusun tarihini belgelemek ile sonraki nüfusun köyde kurduğu hayatı anlatmak birbirinin alternatifi değildir. Her iki dönem de köyün tarihî hafızasının ayrı ve anlamlı parçalarıdır.

 

 

Gümeli’nin tarihi, yerel göç anlatıları, bölgenin coğrafi şartları ve çevredeki tarihî kalıntılarla birlikte değerlendirilmelidir.

 

Gümeli Belediyesi tarafından yayımlanan yerel tarihçe bilgilerine göre, 19. yüzyılın ikinci yarısında Ordu’nun Gürgentepe yöresinden yaklaşık on hanenin bölgeye geldiği aktarılmaktadır. Bazı sözlü anlatılarda göçlerin 1890’lı yıllarda yoğunlaştığı belirtilmektedir.

 

Bu tarihler ilk yerleşimle sonraki göç dalgalarını birbirinden ayırmayı gerektirir. Bir yerleşimin kuruluşu tek bir tarihte gerçekleşmiş olsa bile nüfusunun oluşması, yeni ailelerin katılması ve yerleşimin genişlemesi uzun yıllara yayılabilir.

 

Gümeli’nin yerleşim tarihini daha ayrıntılı biçimde ortaya koymak için nüfus defterleri, tapu kayıtları, temettuat kayıtları, salnameler ve yerel idari belgeler gibi kaynakların araştırılması yararlı olacaktır. Sözlü anlatılar ise bu belgelerin açıklayamadığı aile ilişkileri, göç sebepleri ve yerleşim deneyimleri hakkında tamamlayıcı bilgiler sağlayabilir.

 

 

Gümeli ve çevresindeki bazı ailelerin tarih anlatılarında Türkmen kimliği, Alevi-Bektaşi inanç geleneği ve ocak ilişkileri önemli yer tutmaktadır. Güvenç Abdal ve Sarıbal ocaklarıyla ilgili anlatılar da bu çerçevede ele alınmaktadır.

 

Cevat Kenanoğlu’nun Zamanda Yolculuk: Üç Köyün Hikâyesi adlı çalışması, Gümeli, Karakavuz ve çevredeki yerleşimlerin toplumsal geçmişini incelemek açısından başvurulabilecek kaynaklar arasındadır. Eserin ilgili bölümleri, aile anlatıları ve yerel bilgilerle karşılaştırılarak değerlendirilebilir.

 

Bununla birlikte, belirli bir köyde yaşayan bütün aileleri tek bir ocağa veya aynı göç dalgasına bağlamak doğru olmayacaktır. Ocak ilişkileri, soy anlatıları ve göç yolları aileden aileye farklılık gösterebilir. Bu sebeple her bağlantının mümkün olduğunca kendi belgesi ve anlatısı üzerinden değerlendirilmesi gerekir.

 

Karakavuz’un mübadele öncesi Rum Ortodoks topluluğu ile Gümeli ve çevresindeki Türkmen/Alevi-Bektaşi toplulukları, tarihsel ve kültürel bakımdan ayrı topluluklardır. Ordu yöresiyle bağlantılı göç hikâyelerinin bulunması, bu toplulukların aynı kökene sahip olduğu anlamına gelmez. Benzer coğrafyalardan hareket etmiş olmak ile aynı toplumsal veya dinî geçmişi paylaşmak farklı meselelerdir.

 

 

 

Gümeli ve yakın çevresinde eski yerleşimlere, taş yapılara ve arkeolojik kalıntılara ilişkin çeşitli bilgiler aktarılmaktadır. Bu kalıntıların tarihini ve işlevini belirlemek için yerinde inceleme, arkeolojik raporlar ve ilgili koruma kurulu kararları önem taşımaktadır.

 

Kale Mahallesi olarak anılan ve eski adı KaraFakılı şeklinde aktarılan alan ile Bayramyeri çevresinde tarihî kalıntılardan söz edilmektedir. Bu alanın arkeolojik niteliğine ilişkin bilgiler, 21 Ocak 2022 tarihli ve 7305 sayılı koruma kurulu kararıyla ilişkilendirilmektedir. Kararın tam metni, ekleri ve sınırlarını gösteren haritalar görülmeden alanın statüsü veya kalıntıların dönemi hakkında kesin bir sonuca varılmamalıdır.

 

Çevrede Roma dönemine tarihlendirildiği ifade edilen lahitler ve taş yapı kalıntıları bulunduğuna ilişkin anlatılar da bulunmaktadır. Ancak bir kalıntının Roma dönemine ait olduğunu söylemek, yalnızca görünüşüne dayanarak yeterli değildir. Tarihlendirme ve işlev tespiti, uzman raporları ile resmî kayıtların incelenmesini gerektirir.

 

Yakın çevredeki Uludağ köyü Kemer Mahallesi’nde yer alan ve 2009 yılında birinci derece arkeolojik sit alanı olarak belirlendiği aktarılan yapı da ayrıca araştırılmaya değerdir. Yapının kilise veya dinî eğitim yapısı olabileceği yönündeki yorumlar, kesinleşmiş sonuçlar olarak değil, araştırılması gereken ihtimaller olarak sunulmalıdır.

 

Önemli bir ayrım şudur: Kemer Mahallesi’ndeki yapı ile Gümeli’deki diğer kalıntılar farklı idari ve coğrafi alanlarda bulunabilir. Bu nedenle aralarındaki olası tarihî ilişkiler araştırılabilir olsa da, ayrı yerlerdeki yapıları tek bir arkeolojik alanmış gibi değerlendirmemek gerekir.

 

Arkeolojik mirasın korunması, yalnızca geçmişin izlerini ortaya çıkarmak için değil, bu izlerin gelecek kuşaklara aktarılabilmesi için de önemlidir. Alanların resmî statülerinin, sınırlarının ve bilimsel değerlendirmelerinin doğru biçimde kaydedilmesi, yerel tarih çalışmalarının güvenilirliğini artıracaktır.

 

 

Yer adları, yerleşimlerin tarihî hafızasında önemli bir yer tutar. Ancak bir yer adının kökenini açıklamak için halk arasında anlatılan hikâyeler ile dilbilimsel ve tarihî kanıtları birbirinden ayırmak gerekir.

 

Gümeli adının, bölgede bulunduğu düşünülen mezarlarla bağlantılı olarak “gömülü” sözcüğünden türediği yönünde yerel bir anlatı bulunmaktadır. Bu açıklama, halk etimolojisi olarak kaydedilebilir; ancak kesin köken bilgisi sayılabilmesi için eski haritalar, arşiv kayıtları ve yer adları üzerine yapılmış dilbilimsel araştırmalarla desteklenmesi gerekir.

 

Karakavuz adının ise Türkçedeki “kuz” sözcüğüyle, yani gölgeli veya güneş almayan yamaçlarla ilişkili olabileceği yönünde bir yorum aktarılmaktadır. “Kara kuz” biçiminden bugünkü ada ulaşıldığı düşüncesi de bu kapsamda değerlendirilebilir. Bununla birlikte, bu açıklamanın tarihî belgeler ve dil araştırmalarıyla doğrulanması gerekmektedir.

 

Yer adları hakkındaki yerel anlatılar, bir topluluğun yaşadığı coğrafyayı nasıl anlamlandırdığını gösterir. Bu nedenle bilimsel olarak doğrulanmamış olsalar bile, açıkça sözlü anlatı olarak belirtilmeleri koşuluyla yerel tarih çalışmalarında kayda değer olabilirler.

 

 

Karakavuz ve Gümeli’nin geçmişini daha geniş bir çerçevede anlamak için Alaplı ve Ereğli çevresinin tarihî coğrafyasına da bakmak gerekir. Karadeniz kıyısındaki yerleşimler, tarih boyunca deniz ulaşımı, ticaret, tarım, orman ürünleri ve kıyı ile iç bölgeler arasındaki ilişkilerden etkilenmiştir.

 

Alaplı’nın eski adları, antik dönem yerleşimleriyle bağlantısı ve bölgedeki tarihî ticaret faaliyetleri hakkında çeşitli bilgiler aktarılmaktadır. Bunlar arasında antik kaynaklarda geçen yer adları, Roma dönemi ticareti ve orman ürünlerinin deniz yoluyla taşınması gibi konular bulunmaktadır.

 

Bununla birlikte, eski yer adlarının bugünkü yerleşimlerle özdeşleştirilmesi ve belirli bir yerleşimin antik kaynaklarda geçtiğinin ileri sürülmesi dikkatli bir kaynak incelemesi gerektirir. Antik metinlerde geçen bir yer adının Alaplı veya Ereğli çevresindeki belirli bir yerleşime karşılık geldiği, yalnızca ad benzerliğine dayanarak kesinleştirilemez.

 

Bölgedeki kerestecilik ve denizcilik faaliyetlerinin tarihini araştırırken salnameler, resmî gazeteler, ticaret kayıtları ve yerel tarih yayınları önemli kaynaklar olabilir. Takvim-i Vekayi kayıtları ve 19. yüzyıl Kastamonu-Bolu salnameleri gibi belgeler, Ereğli ve çevresinin idari ve ekonomik geçmişine ışık tutabilecek kaynaklar arasında değerlendirilmelidir.

 

Bu kaynakların tam künyeleri ve ilgili sayfaları doğrulandığında, Alaplı-Ereğli arka planı makaleye daha ayrıntılı biçimde eklenebilir. Böylece bölgenin orman ekonomisi ile yerleşimlerin gelişimi arasındaki ilişki daha sağlam bir tarihî zeminde ele alınabilir.

 

 

Karakavuz ve Gümeli’nin tarihleri, göç hareketlerinin tek bir nedene indirgenemeyeceğini göstermektedir. İnsanlar savaş, ekonomik güçlük, geçim imkânları, aile bağları, güvenlik kaygıları ve toplumsal koşullar gibi farklı sebeplerle yer değiştirmiş olabilirler.

 

Ormanlık alanlar ve kerestecilik, Batı Karadeniz’deki yerleşimlerin ekonomik geçmişini araştırırken dikkate alınması gereken unsurlardır. Bununla birlikte, belirli bir ailenin veya topluluğun göç kararını yalnızca orman işlerine bağlamak, diğer tarihî etkenleri gözden kaçırabilir.

 

Göç sonrasında yeni bir yerde hayat kurmak, yalnızca konut ve tarım arazisi edinmekten ibaret değildir. Aile ilişkilerinin yeniden kurulması, inançların yaşatılması, geleneklerin yeni çevreye uyarlanması ve topluluk hafızasının gelecek kuşaklara aktarılması da bu sürecin parçasıdır.

 

Karakavuz’un mübadele öncesindeki Rum Ortodoks nüfusunun tarihi ile daha sonraki Türkmen/Alevi-Bektaşi ailelerin yerleşim hafızası, aynı coğrafyanın farklı dönemlerini anlatmaktadır. Bu tarihleri birbiriyle özdeşleştirmek yerine, her topluluğun kendi deneyimini ve tarihî bağlamını koruyarak birlikte ele almak gerekir.

 

Bu yaklaşım, geçmişte yaşanan nüfus değişimlerini yalnızca bir kopuş olarak değil, aynı zamanda yerleşimlerin zaman içinde geçirdiği toplumsal ve kültürel dönüşüm olarak anlamaya yardımcı olur.

 

 

Karakavuz ve Gümeli’nin tarihi, yerel ölçekte görünen yerleşim hikâyelerinin daha geniş tarihî süreçlerle bağlantılı olduğunu ortaya koymaktadır. Karadeniz’in iç ve kıyı bölgeleri arasındaki göçler, mübadele, ekonomik şartlar, orman kaynakları ve inanç gelenekleri, bu yerleşimlerin geçmişini şekillendiren başlıca araştırma konuları arasındadır.

 

Pavlos Hristu Hartomatsidis’in Ποντοηράκλεια Κιλκίς 1924–1984 adlı eseri, Karakavuz’un mübadele öncesi geçmişi ve Yunanistan’daki mübadil yerleşimleriyle ilişkisi bakımından önemli bir başvuru kaynağıdır. Cevat Kenanoğlu’nun çalışması, belediyenin tarihçe bilgileri, yerel yayınlar ve sözlü anlatılar da Gümeli ile Karakavuz’un sonraki dönemlerini araştırmak için yararlı kaynaklar sunmaktadır.

 

Bununla birlikte, yerel tarih çalışmasının güvenilirliği, aktarılan bilgilerin kaynaklarının açıkça belirtilmesine ve henüz doğrulanmamış iddiaların kesin gerçekler gibi sunulmamasına bağlıdır. Arşiv belgeleri, nüfus kayıtları, koruma kurulu kararları, arkeolojik raporlar ve sözlü tarih görüşmeleri birbirini tamamlayan araştırma araçlarıdır.

 

Bu makalenin amacı, bütün sorulara kesin cevaplar vermekten çok, mevcut bilgileri bir araya getirmek, araştırılması gereken noktaları görünür kılmak ve yeni belge ve tanıklıkların paylaşılmasına zemin hazırlamaktır.

 

Karakavuz ve Gümeli’nin geçmişi, farklı dönemlerde burada yaşayan insanların hikâyeleriyle anlam kazanır. Bu hikâyeleri özenle belgelemek, tarihî gerçeklikleri birbirinden ayırarak anlatmak ve kültürel mirası korumak, gelecek kuşaklara karşı önemli bir sorumluluktur.

 

 

Bu çalışma, Gümeli ve Karakavuz’un yerleşim tarihini, göç hafızasını ve kültürel mirasını belgelemek amacıyla yazarların kişisel araştırmaları, kaynak taramaları ve yerel tarih anlatıları doğrultusunda hazırlanmıştır. Herhangi bir ticari kazanç amacı taşımayan çalışma, bölgenin tarihî ve kültürel geçmişinin gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlamayı ve ileride yapılacak araştırmalar için bir başlangıç noktası oluşturmayı amaçlamaktadır.

 

Çalışmada yer verilen bazı tarihî bilgiler, yerel anlatılara ve yayımlanmış kaynaklara dayanmaktadır. Kaynaklar arasında farklılık bulunan veya henüz kesin biçimde doğrulanamayan konular, araştırmaya açık meseleler olarak değerlendirilmiştir. Yeni arşiv belgeleri, sözlü tarih çalışmaları ve bilimsel araştırmalarla elde edilecek bulguların, burada ele alınan konuların daha ayrıntılı biçimde aydınlatılmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

 

Yazarlar, çalışmanın geliştirilmesine katkı sunacak belge, kaynak ve bilgi paylaşımlarına açıktır.

 

 

1. Hartomatsidis, Pavlos Hristu. Ποντοηράκλεια Κιλκίς 1924–1984 – Ιστορικογεωγραφική Περιγραφή. Selanik, 1989. Kitabın ilgili sayfaları ve ayrıntılı künye, eser yeniden incelendiğinde tamamlanacaktır.

2. Çokona, Ari. 20. Yüzyıl Başlarında Anadolu ve Trakya’daki Rum Yerleşimleri. İstanbul: Literatür Yayınları, 2016. İlgili sayfalar ayrıca belirlenecektir.

3. Gümeli Belediyesi. “Gümeli Beldesinin Konumu ve Tarihçesi.” https://gumeli.bel.tr/gumeli-hakkinda/10-gumeli-beldesinin-konumu-ve-tarihcesi

4. Karabük Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu. 21 Ocak 2022 tarihli ve 7305 sayılı karar. Kararın tam başlığı, ekleri ve kapsamı resmî belge üzerinden doğrulanacaktır.

5. Kenanoğlu, Cevat. Zamanda Yolculuk: Üç Köyün Hikâyesi. Yayın yılı, yayınevi ve ilgili sayfalar eser nüshası üzerinden kontrol edilecektir.

6. Sianas, N. Eidisis, 1 Ağustos 2024 tarihli Karakavuz göçü ve Pontoirakleia konulu yazı. Tam başlık ve bağlantı eklenecektir.

7. Ereğli Hakimiyet. Karakavuz, Gümeli ve Ereğli’ye göçler üzerine 2015 tarihli yazı. Tam başlık ve bağlantı doğrulanacaktır.

8. Susma Gazetesi. Gümeli, Karakavuz ve bölgenin yerel tarihi üzerine yayımlanan yazılar. İlgili yazıların başlıkları ve bağlantıları tamamlanacaktır.

9. Duran, Sadun (haz.). 1869–1916 Kastamonu ve Bolu Salnamelerinde Ereğli. Yayın bilgileri ve ilgili sayfalar kontrol edilecektir.

10. Yerel kayıtlar, köy tarihçeleri, aile anlatıları ve Ereğli çevresinin tarihine ilişkin diğer yayınlar. Her kayıt için mümkün olduğunca belge, tarih ve erişim bilgisi eklenecektir.

 

 

Celal Akca, yerel tarih araştırmacısıdır. Yerleşimlerin gelişimi, bölgesel göçler, toplumsal hafıza ve kültürel miras konularında çalışmalar yürütmektedir. Yazılı kaynakları ve sözlü tarih anlatılarını bir araya getirerek yerel geçmişin kamu yararına belgelenmesini amaçlamaktadır.

 

Murat Çetinel, Niğde’den Yunanistan’a gerçekleşen göçler, nüfus mübadelesi ve mübadele sonrasında Yunanistan’a yerleşen toplulukların tarihi üzerine araştırmalar yapmaktadır. Karadeniz Ereğli’de yaşamaktadır; Ereğli, Gümeli ve Karakavuz’un tarihine ilişkin araştırmaları bu çalışmanın oluşmasına katkı sağlamıştır.

 

 

Bu makale, Celal Akca ve Murat Çetinel’in ortak araştırma ve değerlendirmeleri doğrultusunda hazırlanmıştır. 

Yazarlar, metnin içeriğini birlikte gözden geçirmiş ve çalışmanın geliştirilmesine yönelik yeni belge ve bilgilerin paylaşılmasını teşvik etmeyi amaçlamıştır.

 

Celal Akca, makalenin bugünkü hâline gelmesine katkı sunan kıymetli dostu Murat Çetinel e içten teşekkürlerini sunar.

 

 

Bu çalışmadan alıntı yapılırken yazarların ve yararlanılan kaynakların belirtilmesi rica olunur. Makalenin tamamının yeniden yayımlanması veya başka bir mecrada kullanılması için yazarlardan izin alınması uygundur.

#gümeli 

#gumeli

#Karakavuz 

#karakavus

#alaplı #alapli

#Ereğli #eregli 

#bölüklü #boluklu 

#çepni #cepni 

#türkmen #turkmen

www.gumeli.bel.tr 

 

Ek bilgi