Şırnak'taki Gabar Dağı'nda bir yandan petrol üretimi artarken, diğer yandan binlerce yıllık mağara yerleşimleri keşfediliyor. Bölge hem enerji hem de tarih açısından dikkat çekiyor.

Şehmus EDİS / MARDİN (İGFA) - Bölgede yaşanan huzur ve istikrar ardından Gabar adeta saklı cenneti gün yüzüne çıkmaya başladı.

Bir yandan petrol bir yandan binlerce yıllık tarih ve doğal güzellikler 50 yıl sonra Gabar'ın saklı cennetini ortaya çıkardı.

Şırnak'ın Güçlükonak ilçesine bağlı Akdizgin köyü Kırkağaç mevkiinde, Gabar Dağı eteklerinde yer alan çok katlı mağara yerleşimleri, adeta "mağara apartmanları" gibi dikkat çekiyor. Halk arasında "Ulya Şeyhan", "Olya Şexa" veya "Uluye Seğa" gibi yerel isimlerle anılan bu yapılar, bölgenin zengin tarihine ışık tutarken aynı zamanda doğa turizmi için yeni bir potansiyel oluşturuyor.

7 KATLI "APARTMAN MAĞARA" VE BÖLGEDEKİ DİĞER YAPILAR

Bölgenin en dikkat çeken yapısı, 7 katlı apartman mağara olarak bilinen tarihi kaya yerleşimi. Sarp kayalıklara insan eliyle oyulmuş bu kompleks, birbirine bağlı odalar, yaşam alanları, ibadet ve eğitim mekanlarından oluşuyor.

Araştırmalara göre kökeni Tunç Çağı'na, yaklaşık MÖ 2500'lü yıllara uzanan bu mağaraların, yüzyıllar boyunca farklı amaçlarla kullanıldığı değerlendiriliyor. Mağara, katlar arası geçişler ve doğal savunma avantajıyla görenleri hayran bırakıyor.

Gabar Dağı eteklerinde yalnızca bu yapı değil, farklı büyüklük ve katlarda yaklaşık 360 mağaranın bulunduğu ifade ediliyor. Bunların bir kısmı ev görünümünde, bazıları ise daha karmaşık yerleşimler halinde. Bazıları 3-4 katlı, bazıları ise daha mütevazı odalardan oluşuyor. Yerel araştırmacılar ve doğa gezginleri, bu mağaraların insanlık tarihinin bölgede "büyük işler" başardığını gösterdiğini söylüyor. Kim tarafından ve tam olarak ne zaman yapıldığı kesin bilinmese de Mezopotamya'nın kadim uygarlıklarıyla bağlantılı olduğu düşünülüyor.

"ŞIRNAK'IN SAKLI CENNETİ"

Son yıllarda Gabar Dağı'ndaki güvenlik ortamının iyileşmesiyle birlikte bu mağaralar doğaseverler, tarih meraklıları ve trekking grupları tarafından daha sık ziyaret ediliyor. Bazı videolarda ve paylaşımlarda mağaraların iç mekanları, katlar arası merdivenler ve muhteşem manzaralar görülüyor. Bölge, "Şırnak'ın saklı cenneti" olarak nitelendiriliyor.

Gabar Dağı aynı zamanda Türkiye'nin önemli petrol keşiflerine sahne oluyor. 2022'den itibaren TPAO'nun çalışmalarıyla Şehit Aybüke Yalçın sahası başta olmak üzere yüksek kaliteli petrol rezervleri bulundu. Rezervin 150 milyon varil civarında olduğu ve toplam ekonomik değerinin milyarlarca dolara ulaştığı ifade ediliyor. Günlük üretimle bölge ekonomisine katkı sağlıyor, istihdam yaratıyor ve yerel yaşamı dönüştürüyor.

Petrolün "fışkırdığı" bu dağda, aynı anda binlerce yıllık mağaralar da keşfedilmeyi bekliyor. Bir yandan modern enerji üretimi, bir yandan da antik yaşam izleri…

Bu ikili tablo, Gabar'ı hem ekonomik hem kültürel açıdan önemli kılıyor. Güvenlik ve altyapı iyileştikçe turizm potansiyeli de artıyor; mağaralar doğa yürüyüşü rotalarına dahil ediliyor.

KEŞFEDİLMEYİ BEKLEYEN MİRAS

Bu mağaralar henüz tam olarak arkeolojik kazı veya detaylı bilimsel incelemeye tabi tutulmamış görünüyor.

Yerel isimler (Ulya Şeyhan gibi) ve halk anlatıları dışında yazılı tarih kaynakları sınırlı. Ancak uzmanlar, bölgenin Mezopotamya'nın erken dönemleriyle bağlantılı olabileceğini ve daha fazla araştırmaya değer olduğunu vurguluyor.

Gabar Dağı, artık sadece petrolüyle değil, yeşil vadileri, kanyonları ve bu gizemli mağara apartmanlarıyla da konuşuluyor.

Tarihe meraklıysanız veya doğa gezisi planlıyorsanız, Akdizgin köyü civarındaki bu yapılar rotanıza eklenebilir.

Gabar Dağı'nda bir yanda modern enerji üretimi, diğer yanda binlerce yıllık yaşam izleri bir arada bulunurken, bölgenin hem ekonomik hem de kültürel açıdan öneminin giderek artması umut veriyor.

Haber : İGFA