Karaelmas Gazeteciler Derneği (KGD) yönetim kurulu ve Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC) Zonguldak ve Kdz. Ereğli Temsilcilikleri gazetecilerin 1 Ekim 2008'de "Sosyal Güvenlik Reformu"yla kaldırılan 5 yıllık yıpranma paylarının iadesi için MHP ve CHP’in kanun teklifi vermesine teşekkür ederek hükümetin de aynı duyarlılığı göstermesi çağrısında bulundu.
Zonguldak Karaelmas Gazeteciler Derneği (KGD) Yönetim Kurulu Van’dan meydana gelen deprem sonrası DHA muhabirleri Cem Emir ve Sebahattin Yılmaz’ın yaşamını yitirmesinin başsağlığı dileğinde bulunarak her iki gazetecinin ailelerine ve çalışma arkadaşlarına, Doğan Haber Ajansı Ailesi’na başsağlığı dileğinde bulundu.
Cem Emir ve Sebahattin Yılmaz’ın yaşamlarını yitirmesinin ardından MHP ve CHP temsilcilerinin gazetecilerin yıpranma paylarının iadesi için kanun teklifi önerilerini de değerlendiren yönetim bu çabalara teşekkür ederek gazeteciler için güzel bir başlangıç olması dileğinde bulundu. Kdz. Ereğli Temsilcilcisi Mustafa Kemal Bektaş da bu açıklamaya destek verdi.
Açıklamada şöyle denildi;
“Görev aşığı Doğan Haber Ajansı muhabirleri Cem Emir ve Sebahattin Yılmaz’ı kaybetmenin üzüntüsünü yaşıyoruz. Meslektaşlarımıza aAllah’tan rahmet, ailelerine, sevdiklerine ve çalışma arkadaşlarına, Doğan Haber Ajansı Ailesine başsağlığı diliyoruz.
Cem Emir ve Sebahattin Yılmaz’ın aramızdan ayrılışı, gazeteciliğin risklerinin yanında Anadolu’da çok daha zorlu şartlarda ve kısıtlı imkanlarla nasıl gazetecilik yapıldığını ortaya koymuştur. Yaygın basının önemli kalemlerinin yazılarında ve haberlerinde Anadolu’da görev yapan gazetecilerin çektikleri sıkıntıları ortaya koymuş olmaları sevindiricidir. Umarız bu algı geçici değil ve benzer felaketler olmadan hep hatırlanır.
Diğer yandan 1 Ekim 2008'de "Sosyal Güvenlik Reformu"yla kaldırılan 5 yıllık yıpranma paylarının iadesi için Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Konya Milletvekili Sayın Mustafa Kalaycı’nın basın çalışanlarının fiili hizmet süresi zammı ile ilgili haklarının iade edilmesi için kanun teklifi vermesi ve Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) milletvekili Sayın Oktay Ekşi’nin de aynı konuyla ilgili kanun teklifi için çaba göstermesi sevindiricidir.
1 Ekim 2008'de Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) iktidarı, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası (SSGSS) Yasası'nda yapılan değişiklikle, gazetecilerin yıpranma payını kaldırılmıştı.
Zaman içinde yapılan tüm çağrılara ve 2008’de Türkiye Gazeteciler Cemiyeti öncülüğünde diğer basın meslek örgütlerinin de katılımıyla yapılan imza kampanyasında da sonuç alınamamıştı.
Daha önce gazeteciler, her 360 günlük çalışmaları karşılığında bunun dörtte biri oranında itibari hizmet süresi kazanmaktaydı. Böylece kazandıkları itibari hizmet süreleri sigortalılık sürelerine ilave ediliyor ve da daha erken yaşta emekli olmalarına olanak sağlıyordu.
Konunun yeniden gündeme gelmesi sevindirici olmakla birlikte Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) iktidarı ve Başbakan Yardımcısı Sayın Bülent Arınç’ın bu çağrıları dikkate almalarını umut ediyoruz.
Kurulacak ortak bir komisyonla basın meslek örgütlerinin de görüşleri doğrultusunda talepleri değerlendirip yeniden düzenlenme yapılması için destek olanlara şimdiden teşekkür ediyoruz.
Bölge Milletvekillerimiz Sayın Köksal Toptan (AK Parti), Sayın Ali İhsan Köktürk (CHP), Sayın Ercan Candan (AK Parti), Sayın Özcan Ulupınar’ın (AK Parti) da bu çağrılara destek olmalarını bekliyoruz.
Unutulmamalıdır ki halkın haber alma özgürlüğünün en önemli mimarları olan muhabirlerin gün geçtikçe meslekten kopma noktasına gelmesi toplumların objektif olarak aydınlanması için gerekli olan ışığın sönmesi demektir. Gazetecilere sağlanacak haklar, mesleki sorumluluk duygusunu da perçinleyecektir”
Depremde ölen gazeteciler harekete geçirdi
Van'da yaşanan ikinci depremde DHA muhabileri Cem Emir ve Sebahattin Yılmaz, yaşamını yitirmesinden sonra, iki kanun teklifinde de bu gazetecilere gönderme yapılarak gazetecilerin çalışma koşullarının zorluğundan bahsedildi.
Kalaycı'nın MHP grup başkanvekilleri Oktay Vural ve Mehmet Şandır'ın da imzası ile sunduğu teklif, bu hakkın 2008 yılından itibaren geçerli olmak üzere aynen iade edilmesini öngörüyor.
Kanunun gerekçesinde, deprem gibi doğal afet, savaş da dahil her şartta çalışan gazetecilerin çalışma koşullarının düzeltilmesi gerektiği belirtildi ve şöyle dendi:
Haklı, doğru ve yansız bir biçimde bilgilendirme adına güç koşullarda uğraş vermesi nedeniyle yıprandığı ve bazılarının emekliliğini görmeden hayata veda ettiği olgusu ortada iken basın çalışanlarının yıpranma haklarının ellerinden alınması doğru olmamıştır."
Teklif, basın kartı sahibi gazetecileri, basım ve gazetecilik iş yerleri ile TRT Kurumu haber hizmetlerinde çalışanları kapsıyor.
Tüm gazetecilere değil sadece muhabir ve kameranlara
CHP'li Ekşi'nin kanun teklifi ise tüm gazetecileri değil, muhabir, fotomuhabir ve kameramanı kapsıyor. Ekşi, bunun nedenini masa başında gazetecilik ve bilfiil olay içinde gazetecilik diye bir ayrım yaprak açıkladı.
"Depremde ölen iki gazeteci 'gazetecilik' mesleğinin taşıdığı risklerin büyüklüğünü bir kere daha ispat etti. Bu durumu dikkate alarak 'tüm gazetecilere' değil, sadece 'muhabir, foto muhabiri ve kameraman' gibi bilfiil olay alanında görev yapan medya mensuplarının 360 günlük hizmet sürelerine 90 gün 'fiili hizmet süresi zammı' ilave edilmesi önerilmekte."
Gazeteciler ise gazetecilik mesleğinde, muhabir, editör, yönetici ayrımı yapmanın çok zor olduğunu, yıpranma hakkından gazeteci olan herkesin yararlanmasını istiyor.
Bu hakkın kaldırılmasına Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC), gazetecilerle birlikte, tepki göstermiş, çalışma koşullarının ilerleyen teknoloji ile daha da ağırlaştığını belirtmişti. (NV)
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik'in, gazetecilerin yıpranma payının kaldırılmasıyla ilgili söylediği "Yıpranmadan yıpranma payı olur mu?" sözü, meslek örgütlerinden tepki çekti. Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) Genel Başkanı Ahmet Abakay, "kazanılmış hakkın gasp edildiğini" söylerken, Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) Genel Sekreteri Muhittin Doğan, gazeteciliğin ne kadar yıpratıcı bir meslek olduğunu herkesin bildiğini ifade etti.
"Yıpranın ki hak edin"
Bianet'ten Ayça Söylemez'in haberine göre, gazetecilerin yıpranma payı hakkı, 1 Ekim 2008'de "Sosyal Güvenlik Reformu"yla kaldırılmıştı. 61. hükümette yeniden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı görevine getirilen Çelik, yaptığı ilk açıklamada, o dönemki düzenlemede riskli işlerle ilgili bir tasnif yapıldığını, o tasnif çerçevesinde gazetecilerin birinci derece risk oluşturmayan meslek olduğunu söyledi. Gazetecilerin koşullarını maden işçileriyle kıyaslayan Çelik, "Yıpranmadan yıpranma payı olur mu? Yıpranacaksınız ki, yıpranma payını hak edesiniz" diye konuştu.
"Kazanılmış hak geri alındı"
ÇGD'den Abakay, Çelik'in açıklamasını "gayriciddî bulduğunu" belirtti. Abakay, Bakan Çelik'in maden işçilerini öne
çıkardığını ifade etti ve "İki çalışan kesimi birbirine düşürmek ucuz bir politika" dedi. Abakay, şu açıklamayı yaptı:
"Gazetecilerin kazanılmış hakkı geri alındı. Bu meslekte zaten fazla mesai diye bir kavram yok, son düzenleme büyük bir haksızlık yarattı. Gazetecilerin iş güvencesi yok, meslekte büyük bir ücret adaletsizliği var. Medyada taşeronlaşma yerleşti, gazeteciler çok ağır şartlarda çalışıyorlar."
TGS'den Doğan da Çelik'in sözleri üzerine yaptığı yazılı açıklamada şunları ifade etti: "Gazetecilerin çok ağır şartlar altında çalıştığı inkar edilemez. Sıcak bir olay yaşandığında, örneğin; yangın sel gibi felaketler, uçak kazası gibi bir olayda, olay yerine ilk gidenler arasında güvenlik görevlileri, sağlık görevlileri ve gazeteciler olur. Gazeteciliğin ne kadar zor ve yıpratıcı bir meslek olduğunu herkes biliyor. Yıpranma hakkının kaldırılması tamamen patron baskısının iktidar üzerindeki yansımasıydı. Bu hakkın tekrar elde edilmesi için mücadelemiz sürecek."
Yıpranma payı nedir?
Çalışanların sigorta primleri yüzde 20'den ödenirken, 212 Sayılı Basın Kanunu'na tabi çalışan gazeteciler ile matbaa işçilerinin sigorta primleri, 2098 Sayılı Kanun'a göre yüzde 22'den ödeniyordu. Bu yüzde ikilik fark, basın çalışanlarına yılda 90 gün ilave hizmet süresi eklenmesini sağlıyordu. Bu sayede, 20 yıl çalışan gazeteciler, 25 yıllık süreyi tamamlamış sayılarak emekli olabiliyordu. "Yıpranma payı" olarak adlandırılan uygulama, 1 Ekim 2008'deki yasal düzenlemeyle kaldırıldı. Gazeteciler, bu hak kaybı karşısında "Yıpranıyoruz" şeklinde bir kampanya düzenlenmişti.
1952 tarihli Basın İş Kanunu'na göre gazeteciler, yılda 939 saat fazla çalıştırılabiliyor. İş Kanunu'na göre ise kişiye yılda en çok 270 saat fazla çalışma yaptırılabiliyor. İş Kanunu'nda 45 saat olarak belirlenen haftalık çalışma süresi de gazeteciler için 48 saat.
